Phụ huynh bỏ tiền túi xét nghiệm định kỳ nước uống ở trường của con
Chị T.T.L., phụ huynh có 3 con đang theo học tại trường liên cấp ở xã Bình Minh (Hà Nội), cho biết suốt 2 năm qua, chị cùng nhiều phụ huynh khác thường xuyên sắp xếp công việc, thậm chí xin về sớm để trực tiếp vào bếp ăn của trường kiểm tra chất lượng suất ăn bán trú, và nếm thử đồ các con ăn hằng ngày.
Năm học này, chị L. được các phụ huynh tín nhiệm bầu làm Trưởng ban an toàn vệ sinh thực phẩm.

Quy trình kiểm tra chất lượng suất ăn bán trú tại trường (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Tham gia Ban an toàn vệ sinh thực phẩm đều là các phụ huynh có con đang theo học tại trường, không có người bên ngoài hay người của nhà trường.
Định kỳ, ban tổ chức họp 2 lần với nhà trường và nhà bếp để kiểm tra các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm. Nội dung kiểm tra bao gồm hồ sơ pháp lý, chứng chỉ hành nghề, giấy khám sức khỏe định kỳ của nhân viên, cũng như hồ sơ của các đơn vị cung cấp thực phẩm.
"Danh sách nhà cung cấp thực phẩm được thống nhất, nếu có bổ sung phải cung cấp đầy đủ hồ sơ để ban và nhà trường xem xét. Ban thực phẩm cũng có thể trực tiếp kiểm tra các đơn vị cung cấp khi cần thiết.
Đối với nguồn nước, phụ huynh yêu cầu kiểm tra định kỳ hàng tháng. Ngoài nguồn nước do đơn vị cấp, nhà trường cũng chủ động kiểm tra tại một cơ sở độc lập vào đầu và cuối năm học đối với nước ăn. Khu vực bếp ăn được tổ chức diệt côn trùng định kỳ 2 tháng một lần", chị L. cho hay.
Bên cạnh đó, Ban an toàn vệ sinh thực phẩm tự đóng góp kinh phí để thực hiện kiểm tra chất lượng nước định kỳ 1-1,5 tháng/lần đối với nước ăn và 6 tháng một lần đối với nước sinh hoạt của học sinh.
Bếp ăn của trường hoạt động từ 5h đến 15h30 mỗi ngày, chia thành 3 ca. Qua quá trình tham gia giám sát, phụ huynh đã đúc rút kinh nghiệm và xây dựng các tiêu chí kiểm tra cụ thể để hỗ trợ những người mới tham gia có thể theo dõi, đánh giá hiệu quả hoạt động của bếp ăn.
Để bảo đảm tính khách quan, trưởng ban chỉ thông báo khung lịch chung trên nhóm, còn thời gian cụ thể do phụ huynh tự lựa chọn theo ca, đột xuất. Ngay cả trưởng ban cũng không nắm trước thời điểm các phụ huynh tham gia.
"Tôi là trưởng ban nhưng cũng không biết các phụ huynh đi vào ngày nào, giờ nào, tránh việc bị hiểu nhầm có sự sắp xếp trước", chị nói.

Suất ăn bán trú của học sinh (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Theo cách phân công của Ban kiểm tra thực phẩm, mỗi lớp đi kiểm tra 2 ca/1 tuần/1 năm, lớp nào muốn đi nhiều hơn có thể đăng ký. Tổng cộng có gần 60 lớp, 1 tuần phân nhiệm vụ cho 2 lớp, nếu đi đầy đủ sẽ được 4 ca/1 tuần, tự bố mẹ chọn ca. Lịch có thể sẽ trùng, trưởng ban của 2 lớp liên hệ nhau để khớp lịch.
Sau mỗi lần tham gia giám sát bữa ăn bán trú của học sinh, phụ huynh sẽ báo cáo tình hình vào nhóm zalo lớp. Nếu phát hiện vấn đề, sẽ lập biên bản ngay; nếu không có bất thường, thông tin vẫn được chia sẻ vào nhóm để các phụ huynh khác nắm bắt. Những người tham gia trước chia sẻ kinh nghiệm cho các thành viên mới, từ thời điểm đi kiểm tra đến các nội dung cần quan sát, đánh giá.
Theo chị L., thời gian đầu, nhiều phụ huynh băn khoăn việc quan sát bằng mắt thường có đủ để phát hiện vấn đề hay không. Bản thân chị khi mới tham gia cũng chỉ coi mình như người đi ăn thử.
"Đi một lần chưa biết thì lần hai, lần ba sẽ quen. Kinh nghiệm là sự tích lũy, quan trọng là mình phải nhiệt huyết, chứ không ai dạy sẵn.
Phụ huynh có thể trực tiếp quan sát, cảm nhận bằng mắt thường để đánh giá chất lượng thực phẩm. Thực phẩm hỏng hay tươi có thể nhận biết bằng mắt thường, thậm chí sờ trực tiếp. Đến bữa trưa, chúng tôi còn nếm thử món ăn để xem gia vị có phù hợp hay không.
Nếu phát hiện vấn đề, phụ huynh sẽ trao đổi trực tiếp với quản lý bếp để điều chỉnh. Mục tiêu không phải là bắt lỗi mà là góp ý để nhà bếp cải thiện, giúp bữa ăn của học sinh đảm bảo hơn", chị L. nói thêm.
Mỗi buổi kiểm tra, các thành viên trong ban thực phẩm trực tiếp nếm từng món ăn, góp ý điều chỉnh gia vị để phù hợp hơn với khẩu vị của học sinh. Quá trình này nhận được sự hợp tác tích cực từ phía nhà bếp, với tinh thần cầu thị của đội ngũ làm bếp.
Làm không công vì các con
Theo chị L., khó khăn lớn nhất để duy trì hoạt động của Ban an toàn vệ sinh thực phẩm là tập hợp được các phụ huynh nhiệt tình, sẵn sàng tham gia lâu dài. Để ban vận hành hiệu quả, cần có ít nhất 2-3 thành viên thực sự tâm huyết, tuy nhiên việc duy trì lực lượng ổn định không dễ.
Năm đầu tiên, ban có khoảng 15 thành viên nhưng chỉ 6-7 người tham gia thường xuyên, sau đó giảm dần còn 2 người. Năm tiếp theo, số lượng tăng lên 11 nhưng cũng chỉ 2-3 người hoạt động tích cực. Trước thực tế này, ban đã mở rộng việc phân công xuống từng lớp, mỗi lớp đảm nhận 2 ca kiểm tra trong năm để chia sẻ khối lượng công việc.
"Sức người có hạn, trong khi một năm học kéo dài khoảng 10 tháng, tương đương 300 ngày. Nếu chỉ có một nhóm nhỏ thì không thể đảm đương hết. Vì vậy, chúng tôi phải huy động phụ huynh các lớp cùng tham gia.
Không phải ai cũng sắp xếp được thời gian, nhưng vẫn có những người thực sự quan tâm, muốn trực tiếp xem con mình ăn gì, thực phẩm có bảo đảm hay không", nữ phụ huynh chia sẻ.

Sau mỗi lần tham gia giám sát bữa ăn bán trú của học sinh, phụ huynh sẽ báo cáo tình hình vào nhóm zalo lớp (Ảnh: Chụp màn hình).
Theo chị, động lực lớn nhất để các phụ huynh duy trì công việc không thù lao này chính là sự quan tâm tới bữa ăn của con. Việc trực tiếp chứng kiến các em ăn ngon, hào hứng với bữa ăn giúp phụ huynh cảm thấy những nỗ lực của mình là xứng đáng.
Để tham gia một ca kiểm tra, phụ huynh thường phải xin nghỉ sớm. Ví dụ, với ca ăn trưa lúc 11h, phụ huynh phải có mặt từ khoảng 10h30 và ở lại đến sau khi học sinh ăn xong, thường kéo dài đến khoảng 13h mới rời trường.
Là người kinh doanh, song trong 2 năm qua, chị L. vẫn chủ động sắp xếp công việc, dành thời gian tham gia Ban an toàn vệ sinh thực phẩm, trước hết vì con mình, sau là học sinh toàn trường.
Theo nữ phụ huynh, để duy trì một ban thực phẩm hiệu quả, vai trò của người đứng đầu là đặc biệt quan trọng, khi phải đảm đương phần lớn công việc.
"Một khi đã nhận nhiệm vụ thì phải theo đến cùng. Mỗi năm là một nhiệm kỳ và cũng là một lần thay trưởng ban. Người đứng đầu không phải là người rảnh rỗi, mà phải thực sự tâm huyết, sẵn sàng hy sinh thời gian, thậm chí cắt giảm công việc cá nhân để xử lý các vấn đề phát sinh, có khi phải đến trường đột xuất", chị chia sẻ.
Ban thực phẩm duy trì được hoạt động nhờ sự cho phép và ủng hộ từ phía nhà trường, đặc biệt là sự đồng hành của hiệu trưởng. Nhà trường luôn công khai các hoạt động liên quan đến bếp ăn và khuyến khích phụ huynh tham gia để trực tiếp theo dõi, qua đó yên tâm hơn về chất lượng bữa ăn của học sinh.
"Mục tiêu của việc này là để các bên cùng điều chỉnh, hoàn thiện, hướng tới những điều tốt hơn cho các con.
Tôi cũng góp ý với các phụ huynh, mình đến bếp là để tham quan, xem hôm nay các con ăn gì, thực phẩm có bảo đảm hay không chứ không phải kiểm tra như cách của cơ quan chức năng", chị chia sẻ.


























