Món bánh trứng kiến gây sốt: Nhiều người dị ứng ngay sau khi thử

Dị ứng món ăn gây sốt trên mạng xã hội

Bánh trứng kiến là món ăn truyền thống của một số tỉnh miền núi phía Bắc như Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Kạn. Món ăn gắn liền với mùa sinh sản của kiến rừng nên chỉ xuất hiện trong khoảng thời gian ngắn mỗi năm, chủ yếu vào dịp Thanh Minh.

Trong những năm gần đây, nhờ sự lan tỏa của mạng xã hội, bánh trứng kiến không còn chỉ là món ăn bản địa. Nhiều người tìm mua với mục đích trải nghiệm, đặc biệt vào đúng thời điểm được xem là ngon nhất trong năm. 

Tuy nhiên, sự lan truyền nhanh cũng khiến không ít người tiếp cận món ăn mà chưa có đủ thông tin về đặc tính và nguy cơ tiềm ẩn. Nhiều trường hợp cho biết đã gặp phản ứng bất thường chỉ sau thời gian ngắn sử dụng, trong đó phần lớn là người ăn lần đầu.

Theo PGS.TS Trần Thượng Quảng, Phó Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ Sức khỏe, Đại học Bách khoa Hà Nội, dị ứng khi ăn trứng kiến xuất phát từ phản ứng của hệ miễn dịch. Cơ thể có thể nhận diện nhầm các protein trong trứng kiến là yếu tố gây hại và kích hoạt phản ứng chống lại.

Trứng kiến chứa nhiều loại protein đặc trưng của côn trùng. Một số protein có cấu trúc tương tự với protein trong tôm, cua hoặc nhộng tằm, dẫn đến hiện tượng dị ứng chéo ở những người có cơ địa nhạy cảm. Khi đó, hệ miễn dịch sản sinh kháng thể IgE để nhận diện và tấn công các protein này.

Khi tiếp xúc, dù chỉ với lượng rất nhỏ, kháng thể IgE sẽ kích hoạt các tế bào giải phóng histamin cùng nhiều chất trung gian hóa học khác. Đây là nguyên nhân gây ra các biểu hiện dị ứng. 

Ở mức độ nhẹ, người dùng có thể gặp ngứa miệng, nổi mề đay, sưng môi hoặc mí mắt, nghẹt mũi, chảy nước mắt. Ở mức độ nặng hơn, có thể xuất hiện khó thở do co thắt phế quản, sưng thanh quản, đau bụng, nôn mửa hoặc tiêu chảy. 

Trường hợp nghiêm trọng nhất là sốc phản vệ, phản ứng toàn thân diễn ra nhanh và có thể đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.

Điểm đáng chú ý là phản ứng dị ứng không phụ thuộc vào lượng thực phẩm tiêu thụ mà phụ thuộc vào cơ địa từng người. Có người ăn bình thường nhiều lần, nhưng cũng có người phản ứng ngay từ lần thử đầu tiên.

Ăn thực phẩm từ côn trùng như thế nào cho an toàn?

Tại các địa phương nơi bánh trứng kiến phổ biến, người dân cũng không xem đây là món ăn có thể sử dụng tùy tiện. Kinh nghiệm truyền lại cho thấy người mới ăn nên thử một lượng nhỏ để theo dõi phản ứng cơ thể. Cách tiếp cận thận trọng này giúp giảm thiểu rủi ro, đặc biệt với những người chưa từng sử dụng thực phẩm có nguồn gốc từ côn trùng.

Ngoài nguy cơ dị ứng, một số rủi ro có thể phát sinh như nguồn trứng kiến không rõ xuất xứ, quy trình bảo quản và chế biến không đảm bảo, hoặc người ăn không có thông tin về tiền sử dị ứng của bản thân.

Chuyên gia khuyến cáo không nên thử món ăn mới chỉ vì yếu tố trào lưu. Những người có tiền sử dị ứng thực phẩm, cơ địa nhạy cảm hoặc chưa từng ăn côn trùng cần đặc biệt thận trọng. 

Nếu có nhu cầu trải nghiệm, nên bắt đầu với lượng rất nhỏ, lựa chọn sản phẩm từ nguồn uy tín và theo dõi phản ứng của cơ thể trong những giờ đầu sau khi ăn.

Trong trường hợp xuất hiện các dấu hiệu như nổi mẩn, ngứa, sưng môi hoặc khó thở, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra và xử lý kịp thời. Việc chậm trễ có thể khiến tình trạng tiến triển nhanh và trở nên nguy hiểm.