Kiểm toán Nhà nước đã có công văn gửi UBND tỉnh Nghệ An liên quan đến việc rà soát dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy. Theo Kiểm toán Nhà nước, qua nghiên cứu hồ sơ dự án và ý kiến đã gửi Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, cơ quan này phát hiện nhiều nội dung chưa đảm bảo tính thống nhất, cần được kiểm tra, bổ sung.
Phương án thiết kế một số đoạn tuyến theo quy mô hoàn chỉnh 6 làn xe (đào sâu, đắp cao) chưa phù hợp với dự báo lưu lượng phương tiện, khi đến năm 2050 mới cần thiết mở rộng, theo công văn.
Bên cạnh đó, tập bản vẽ còn thiếu sơ bộ bố trí chung của nhiều cầu, chưa đủ căn cứ xác định chiều cao trụ và áp dụng đơn giá phù hợp. Hồ sơ giữa phần tính toán sơ bộ tổng mức đầu tư và bản vẽ cũng chưa thống nhất.
Kiểm toán Nhà nước cho biết suất vốn đầu tư cầu đang được tính cao hơn so với quy định tại Quyết định số 409/QĐ-BXD ngày 11/4/2025 của Bộ Xây dựng. Việc tham chiếu suất vốn từ các dự án khác chưa rõ cơ sở so sánh, chưa đảm bảo tính đồng nhất.
Một số tồn tại khác cũng được chỉ ra như chênh lệch giữa tính toán và bản vẽ ở một số cầu (chiều cao trụ, vị trí), áp dụng nhiều loại đơn giá khác nhau nhưng chưa có thuyết minh cụ thể.
“Hệ số thời gian của hầm đang lấy theo hệ số của cầu nhưng chưa có giải thích; tỷ trọng chi phí an toàn giao thông thấp hơn quy định; còn tồn tại lỗi số học trong tính toán; chi phí bồi thường đất quốc phòng chưa có đầy đủ khối lượng và đơn giá chi tiết”, Kiểm toán Nhà nước nêu rõ.
Đoạn tuyến phía Lào giáp cửa khẩu Thanh Thủy, nơi tuyến cao tốc đi qua (Ảnh: Nguyễn Dũng).
Từ những bất cập trên, Kiểm toán Nhà nước đề nghị UBND tỉnh Nghệ An phối hợp với Bộ Xây dựng rà soát toàn bộ tổng mức đầu tư, suất vốn đầu tư của dự án; khắc phục các tồn tại, đảm bảo tính chính xác, tiết kiệm, hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí ngân sách nhà nước.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền đã có văn bản yêu cầu các sở, ngành, địa phương liên quan khẩn trương kiểm tra, rà soát dự án. Ban Quản lý dự án công trình giao thông Nghệ An được giao chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan kiểm tra, rà soát, bổ sung đầy đủ cơ sở, căn cứ thuyết minh đối với sơ bộ tổng mức đầu tư, suất vốn đầu tư, đảm bảo chặt chẽ, chính xác, đúng quy định pháp luật.
Sở Xây dựng chủ trì tổ chức kiểm tra toàn diện các nội dung liên quan theo ý kiến của Kiểm toán Nhà nước, bảo đảm công tác thẩm định dự án tuân thủ đúng trình tự, quy định, hiệu quả và tiết kiệm.
UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu trong quá trình thực hiện phải tăng cường quản lý, kiểm soát chặt chẽ, tuyệt đối không để xảy ra thất thoát, lãng phí ngân sách nhà nước; các đơn vị liên quan phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và UBND tỉnh về kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Dự án cao tốc Vinh - Thanh Thủy (Nghệ An) được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 255/2025/QH15 ngày 11/12/2025.
Tuyến đường dài khoảng 60km, quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh; các cầu và một số đoạn nền đường thiết kế theo quy mô 6 làn xe. Tổng mức đầu tư gần 24.000 tỷ đồng, chia thành 10 dự án thành phần.
Dự án sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước, triển khai từ năm 2026, dự kiến hoàn thành vào năm 2029. Quốc hội cho phép áp dụng một số cơ chế đặc thù như chỉ định thầu, rút gọn thủ tục thẩm định nguồn vốn và giao cấp xã thực hiện công tác bồi thường, tái định cư.
