Sáng 7/4, TAND TPHCM mở phiên tòa xét xử 22 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, Tổng Công ty Cao su Đồng Nai, Công ty Cao su Bà Rịa, UBND TPHCM, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị liên quan.
Bị cáo Lê Quang Thung (80 tuổi, cựu Quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) bị xét xử về tội Nhận hối lộ và Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Bị cáo Lê Y Linh (cựu Giám đốc Công ty TNHH Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (cựu Chủ tịch HĐQT Công ty CP Việt Tín) bị xét xử về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Đưa hối lộ.
Bị cáo Nguyễn Thị Như Loan (Ảnh: T.Đ.).
Bị cáo Nguyễn Thị Hồng (cựu Phó Chủ tịch UBND TPHCM, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo 09 TPHCM) và Đào Thị Hương Lan (cựu Giám đốc Sở Tài chính, Ủy viên Thường trực Ban Chỉ đạo 09 TPHCM) bị xét xử về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Bà Loan bị tạm giam từ ngày 18/7/2024 đến ngày 11/11/2024, được thay thế bằng biện pháp bảo lĩnh. Quá trình điều tra, bà Loan đã nộp lại 100 tỷ đồng để khắc phục hậu quả.
Phiên tòa do thẩm phán Nguyễn Thị Hà làm chủ tọa và dự kiến kéo dài trong 4 ngày.
Theo hồ sơ vụ án, khu đất số 39-39B Bến Vân Đồn có nguồn gốc là tài sản Nhà nước, chưa hoàn tất đầy đủ thủ tục pháp lý. Khu đất do Tổng Công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa (doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) quản lý, sử dụng.
Theo đó, ông Thung chỉ đạo cấp dưới thành lập Công ty Phú Việt Tín, đồng thời đề nghị UBND TPHCM thu hồi và giao khu đất cho doanh nghiệp này thực hiện dự án. Sau đó, thông qua việc chuyển nhượng 99% vốn điều lệ tại Công ty Phú Việt Tín, ông Thung tạo điều kiện để doanh nghiệp của Linh và Dừa nắm quyền chi phối.
Trước khi nghỉ hưu, ông Thung tiếp tục trao đổi và nhờ Trần Ngọc Thuận (cựu thành viên HĐTV, Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) hỗ trợ, tạo điều kiện để Linh và Dừa nhận chuyển nhượng khu đất không thông qua thẩm định giá và đấu giá theo quy định.
Trong quá trình thỏa thuận, ông Thung thống nhất nhận 3 triệu USD và thực tế đã nhận 200.000 đô la Singapore cùng 300.000 USD từ Linh và Dừa.
Khoảng tháng 11/2013, bà Nguyễn Thị Như Loan liên hệ với Linh và Dừa để đặt vấn đề mua dự án. Qua tài liệu được cung cấp, bà Loan biết rõ khu đất có nguồn gốc công sản, đã có quyết định giao cho Công ty Phú Việt Tín, nhưng chưa nộp tiền sử dụng đất nên chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Dự án cũng chưa có giấy chứng nhận đầu tư, chưa triển khai xây dựng và khu đất vẫn do hai công ty cao su quản lý.
Mặc dù vậy, ngày 6/12/2013, bà Loan vẫn ký hợp đồng chuyển nhượng vốn góp với ông Đặng Phước Dừa, thống nhất giá mua khu đất là 460,9 tỷ đồng.
Thực hiện thỏa thuận, bà Loan chuyển cho Linh và Dừa 50 tỷ đồng tiền đặt cọc và 186,1 tỷ đồng để nộp tiền sử dụng đất; các khoản tiền này được hợp thức hóa bằng hợp đồng vay tiền.
Khu đất số 39-39B Bến Vân Đồn (Ảnh: Trịnh Nguyễn).
Khi biết Linh và Dừa chưa thanh toán tiền mua vốn góp cho phía các công ty cao su nên chưa đủ căn cứ pháp lý để chuyển nhượng cổ phần (thực chất là chuyển nhượng khu đất), bà Loan tiếp tục chuyển 65 tỷ đồng cho ông Dừa để hoàn tất thanh toán.
Từ nguồn tiền bà Loan chuyển, Linh và Dừa đã thanh toán để mua 99% vốn góp tại Công ty Phú Việt Tín, sau đó chuyển nhượng toàn bộ phần vốn này cho bà Loan.
Đối với 1% vốn góp còn lại, bà Loan trực tiếp liên hệ mua từ Tổng Công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa mà không thông qua đấu giá, theo mức giá được ấn định từ năm 2010 là 950 USD/m2.
Trước khi sở hữu 100% vốn góp tại Công ty Phú Việt Tín, bà Loan đã thỏa thuận bán lại dự án cho Tập đoàn Novaland với tổng giá trị hơn 846 tỷ đồng.
Sau khi trừ chi phí, Công ty Quốc Cường Gia Lai hưởng lợi gần 382 tỷ đồng; riêng bà Nguyễn Thị Như Loan hưởng lợi 297,8 tỷ đồng.
