Hội đồng Bảo an tranh cãi nóng, Nga - Trung Quốc bác nghị quyết về Hormuz

Dự thảo nghị quyết do Bahrain bảo trợ “khuyến khích mạnh mẽ” các quốc gia phối hợp những biện pháp phòng thủ để đảm bảo an toàn cho việc đi lại qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược với hoạt động vận tải dầu khí toàn cầu, bao gồm việc hộ tống các tàu thương mại.

So với bản dự thảo ban đầu, bản dự thảo được đưa ra bỏ phiếu đã loại bỏ bất kỳ điều khoản nào cho phép sử dụng vũ lực để đảm bảo an toàn cho việc đi lại qua eo biển Hormuz. Một điều khoản rõ ràng về việc thực thi ràng buộc, vốn có trong bản dự thảo trước đó, cũng đã bị loại bỏ.

Trong cuộc bỏ phiếu về nghị quyết vào ngày 7/4, 11 quốc gia đã bỏ phiếu ủng hộ, 2 quốc gia bỏ phiếu trắng và 2 quốc gia bỏ phiếu chống.

Nga và Trung Quốc - 2 nước thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an - đã phủ quyết dự thảo này.

“Dự thảo nghị quyết chưa được thông qua do phiếu chống của thành viên thường trực Hội đồng Bảo an”, Ngoại trưởng Bahrain Abdullatif bin Rashid Al Zayani cho biết.

Khi chiến sự bùng phát, Iran về cơ bản kiểm soát eo biển Hormuz và hạn chế sự di chuyển của tàu qua khu vực này, đặc biệt là các tàu liên quan tới Mỹ và Israel.

Mỹ chỉ trích quyết định phủ quyết

Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Mike Waltz đã chỉ trích các quyết định phủ quyết của Nga và Trung Quốc, cho rằng việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz đã ngăn cản viện trợ y tế và hàng hóa đến được với các cuộc khủng hoảng nhân đạo ở Congo, Sudan và Gaza.

“Không ai nên dung thứ cho điều đó. Họ đang đe dọa nền kinh tế toàn cầu. Nhưng hôm nay, Nga và Trung Quốc đã dung thứ cho điều đó. Họ đứng về phía một chính quyền tìm cách đe dọa các nước Vùng Vịnh”, ông Waltz cáo buộc.

Ông Waltz cho rằng Iran có thể chọn “mở lại eo biển, tìm kiếm hòa bình và sửa chữa sai lầm”.

“Chúng tôi kêu gọi các quốc gia có trách nhiệm cùng chúng tôi bảo đảm an ninh cho eo biển Hormuz, bảo vệ eo biển, đảm bảo rằng eo biển vẫn mở cửa cho thương mại hợp pháp, hàng hóa nhân đạo và sự lưu thông tự do hàng hóa của thế giới”, nhà ngoại giao Mỹ nhấn mạnh.

Ngoại trưởng Bahrain Abdullatif Al Zayani bày tỏ sự tiếc nuối sau khi nghị quyết bị phủ quyết, nói rằng hội đồng “đã không thực hiện trách nhiệm của mình trước một hành vi bất hợp pháp”.

Đại sứ Israel Danny Danon cho biết: “Ngay cả khi nghị quyết không được thông qua, đa số áp đảo ủng hộ đã phản ánh cam kết của hầu hết các quốc gia trên thế giới trong việc đảm bảo tự do hàng hải và chống lại các âm mưu đe dọa các tuyến đường thương mại quốc tế”.

Phản ứng của Nga, Trung Quốc, Iran

Nga và Trung Quốc cho rằng dự thảo nghị quyết này thiên vị chống lại Iran.

Đặc phái viên Trung Quốc tại Liên hợp quốc Fu Cong nói rằng việc thông qua dự thảo như vậy khi Mỹ đang đe dọa sự tồn vong của một nền văn minh sẽ gửi đi thông điệp sai lầm.

Đại sứ Nga tại Liên hợp quốc Vasily Nebenzya cho biết Nga và Trung Quốc đang đề xuất một nghị quyết thay thế về tình hình ở Trung Đông, bao gồm cả an ninh hàng hải.

Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc Amir Saeid Iravani ca ngợi các động thái của Trung Quốc và Nga, nói rằng "hành động của họ ngày hôm nay đã ngăn chặn việc Hội đồng Bảo an bị lạm dụng để hợp thức hóa hành động gây hấn”.

Ông Iravani nói thêm rằng đặc phái viên của Tổng thư ký Liên hợp quốc đang trên đường đến Tehran để tiến hành tham vấn.

Đại sứ Iran gọi dự thảo nghị quyết là “thiên vị” và phản bác việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa tấn công cơ sở hạ tầng của Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz.

“Trong tình hình hiện tại, Iran sẽ thực hiện quyền tự vệ vốn có của mình và sẽ có những biện pháp đáp trả ngay lập tức và tương xứng”, ông Iravani nhấn mạnh.

Cuộc bỏ phiếu về dự thảo nghị quyết liên quan tới eo biển Hormuz được tiến hành ngay trước hạn chót do Mỹ đặt ra với Iran.

Tổng thống Trump đặt hạn chót 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Việt Nam) để Iran khôi phục tự do hàng hải qua eo biển Hormuz, nếu không Iran sẽ phải đối mặt với sự tàn phá trên diện rộng nhằm vào cơ sở hạ tầng, bao gồm các nhà máy điện và các cây cầu.

Chủ nhân Nhà Trắng cảnh báo “toàn bộ Iran sẽ bị phá hủy chỉ trong một đêm”.