Chiều 8/4, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thay mặt Chính phủ trình Quốc hội dự án Luật Thủ đô sửa đổi.
Theo Bộ trưởng Tư pháp, dự thảo luật tập trung phân quyền cho Hà Nội quyết định, tạo không gian tối đa cho sự sáng tạo và tự chịu trách nhiệm của chính quyền Thủ đô, đồng thời tăng cường yêu cầu về kiểm soát quyền lực, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.
Dự thảo luật sửa đổi cũng phân cấp tối đa, toàn diện cho chính quyền thành phố được quy định, quyết định những nội dung thuộc thẩm quyền trong tất cả lĩnh vực nhằm tăng tính chủ động, sáng tạo, tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền Thành phố Hà Nội, như tổ chức, bộ máy; thu - chi ngân sách, đặc biệt là các quy định tạo điều kiện thu hút nguồn lực cho thủ đô phát triển.
Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thay mặt Chính phủ trình Quốc hội dự án Luật Thủ đô sửa đổi (Ảnh: Hồng Phong).
Theo thống kê, có 192 thẩm quyền được giao cho chính quyền Hà Nội, trong đó 50 thẩm quyền kế thừa và 85 thẩm quyền mới chưa có quy định của pháp luật hiện hành, trong đó HĐND thực hiện 48 thẩm quyền; UBND thực hiện 34 thẩm quyền; Chủ tịch UBND thực hiện 3 thẩm quyền.
Một số nội dung phân quyền mạnh mẽ được Chính phủ đề xuất như cho phép Hà Nội tự chủ trong quản lý tổ chức bộ máy và biên chế, HĐND thành phố được trao quyền quyết định biên chế các cơ quan trong hệ thống chính trị của thành phố; cho phép người trực tiếp sử dụng công chức thực hiện việc tuyển dụng, bổ nhiệm và đánh giá.
Thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật cũng được đề xuất mở rộng theo hướng thành phố được ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định biện pháp đặc thù để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội khác hoặc chưa có quy định của Chính phủ, Thủ tướng, bộ, cơ quan ngang bộ.
Về phân quyền trong thí điểm chính sách , dự thảo Luật đã phân quyền cho thành phố chủ động xây dựng và phê duyệt các Đề án thí điểm cơ chế, chính sách chưa có trong luật hoặc khác với luật hiện hành để xử lý các "điểm nghẽn" về thế chế.
Các đại biểu Quốc hội dự phiên làm việc chiều 8/4 (Ảnh: Hồng Phong).
Theo dự thảo, thành phố được quyết định thí điểm cơ chế, chính sách mới, khác với luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc đối với những vấn đề chưa được pháp luật quy định để áp dụng tại thành phố Hà Nội.
HĐND thành phố được quy định mức tiền phạt vi phạm hành chính trên địa bàn Thành phố cao hơn nhưng không quá 2 lần mức tiền phạt chung và thẩm quyền phạt tiền tương ứng do Chính phủ quy định, đối với vi phạm hành chính tương ứng trong nhiều lĩnh vực như văn hóa, quảng cáo, đất đai, xây dựng, phòng cháy, chữa cháy, an toàn thực phẩm, giao thông đường bộ…
Đặc biệt, dự thảo quy định về phát triển khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do và loại hình kinh tế mới, nhằm tạo động lực tăng trưởng mới, phát triển các mô hình kinh tế mới, nâng cao sức cạnh tranh của Thủ đô.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu ủng hộ sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Thủ đô nhằm xây dựng một thể chế đặc biệt, vượt trội và ổn định, đủ khả năng giải quyết hiệu quả các vấn đề của Thủ đô, qua đó tạo lợi thế cạnh tranh và thúc đẩy Hà Nội phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.
Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ làm rõ mục tiêu, phạm vi, điều kiện và cơ chế thực hiện các chính sách phát triển đô thị, nhất là các nội dung về quy hoạch không gian, hạ tầng giao thông, logistics, môi trường…
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu (Ảnh: Hồng Phong).
Điều kiện, giới hạn và cơ chế kiểm soát đối với các chính sách tài chính, đầu tư, tài nguyên, cũng cần làm rõ, theo quan điểm của cơ quan thẩm tra. Việc này nhằm bảo đảm tính linh hoạt nhưng không trùng lặp và hạn chế rủi ro; đánh giá kỹ tác động đối với ngân sách để bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương.
Theo Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, cần hoàn thiện chính sách đất đai theo hướng minh bạch, bảo đảm hài hòa lợi ích của các bên liên quan và nâng cao yêu cầu về trách nhiệm giải trình.
Sau khi trình Quốc hội, dự thảo luật Thủ đô sửa đổi được các đại biểu thảo luận tại tổ trong phiên làm việc chiều cùng ngày.
