Khoảng trống trong công khai, minh bạch về tài chính của cơ sở tôn giáo

Nhiều kênh truyền thông của cơ sở tôn giáo có hàng triệu người theo dõi

Dự thảo luật có quy định về quản lý sử dụng các khoản thu từ lễ hội, tín ngưỡng, song đại biểu cho rằng vẫn còn khoảng trống trong cơ chế công khai, minh bạch về tài chính của tổ chức tôn giáo.

“Đây là nguồn thu cực kỳ lớn và cũng là một trong những nguyên nhân để nảy sinh nhiều vấn đề trong tổ chức tôn giáo, nhất là đối với các nguồn tài trợ từ nước ngoài, quyên góp tiền công đức qua tài khoản cá nhân đang diễn ra rất phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ rửa tiền hoặc lừa đảo”, bà Thúy nêu.

Đại biểu dẫn Điều 52 của dự thảo luật quy định về quản lý sử dụng tài sản của cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo là phù hợp. Điều này cũng kế thừa và sửa đổi trên cơ sở quy định của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016. Bên cạnh đó, điều trên vẫn giữ khung nguyên tắc là tài sản phải rõ nguồn gốc, đúng mục đích và thuộc sở hữu chung.

Tuy nhiên, khi đối chiếu với thực tế số hóa, đại biểu thấy rằng quy định này bộc lộ một số hạn chế. Cụ thể quy định trên chỉ liệt kê các nguồn hình thành mang tính truyền thống, trong khi với thời đại số thì tài sản không chỉ là tiền mặt hay đất đai mà còn là tài sản ảo, tài sản số. Nhiều cơ sở tôn giáo hiện nay đang sở hữu nhiều kênh truyền thông trên YouTube, Facebook hay là TikTok có hàng triệu người theo dõi, có thể tạo ra thu nhập từ quảng cáo.

Từ đó, đại biểu kiến nghị bổ sung quy định về nguyên tắc quản lý thu, chi của các tổ chức tôn giáo, quy định bổ sung các tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc khi thực hiện vận động quyên góp trên không gian mạng bắt buộc phải sử dụng tài khoản ngân hàng đã đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

“Mục đích các quy định này nhằm minh bạch việc quản lý tài sản của cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo, cơ quan nhà nước có thể kiểm tra, kiểm soát dòng tiền đúng mục đích tôn giáo, đồng thời giúp cho tín đồ có thể đối chiếu tránh bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, đại biểu nhấn mạnh.

Bà cũng đề nghị bổ sung tại Điều 52 về tài sản số, quyền sở hữu các nền tảng truyền thông và các khoản đóng góp qua phương tiện điện tử phải được đăng ký quản lý tập trung dưới danh nghĩa của tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc.

"Việc thu chi từ các nguồn này phải có hội đồng giám sát của tổ chức tôn giáo lập ra đảm bảo tính minh bạch, tách bạch hoàn toàn với tài sản cá nhân của người đại diện", đại biểu nêu.

Làm rõ cơ chế khuyến khích, phát huy nguồn lực của tín ngưỡng

Cũng thảo luận về dự thảo luật này, đại biểu Nguyễn Văn Hòa (Đồng Tháp) quan tâm về quy định sử dụng tài sản, cơ sở tôn giáo. Đại biểu nhận thấy có những trường hợp du lịch kết hợp với tâm linh, tôn giáo. Vì vậy, trường hợp thu tiền vé vào tham quan nơi có hoạt động tâm linh sẽ được đơn vị nào quản lý, đại biểu đặt câu hỏi, đồng thời cho rằng cần phân biệt rạch ròi, cụ thể vấn đề này.

Liên quan đến tiền tài sản, công đức, theo đại biểu, hòm công đức của cơ sở thờ tự thì sẽ được đơn vị nào quản lý cũng cần làm rõ. Từ đó, sẽ tránh được việc sử dụng phần tiền này không đúng mục đích.

Về trách nhiệm của Nhà nước trong việc đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo đại biểu Thích Thanh Quyết, dự thảo luật đã tiếp tục khẳng định quan điểm rõ ràng, nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong việc tôn trọng, bảo hộ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người, đồng thời ghi nhận trách nhiệm của Nhà nước trong việc giữ gìn, phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp của tín ngưỡng, tôn giáo và khuyến khích đóng góp cho xã hội.