Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Thủ tướng Anh Keir Starmer (Ảnh: AFP).
Nhà lãnh đạo Ukraine, người đang thúc đẩy mạnh mẽ việc gia nhập EU theo lộ trình nhanh, cho rằng Anh cần xem xét lại lập trường nếu Mỹ rút khỏi NATO.
“Nếu Mỹ thực sự nghĩ đến việc rút khỏi NATO, thì an ninh châu Âu sẽ chỉ dựa vào EU. Nhưng không phải trong hình thức hiện tại", ông Zelensky nhận định.
Ông nói thêm rằng EU đang ở trong tình thế cần thêm thành viên, và nêu rõ Anh, Ukraine, Thổ Nhĩ Kỳ và Na Uy là 4 quốc gia mạnh thuộc châu Âu. “Với 4 quốc gia đó, bạn có thể kiểm soát biển, bảo đảm an ninh trên không và sở hữu lực lượng lục quân lớn nhất", ông nhận định.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần cảnh báo rút khỏi NATO, gọi liên minh này là “con hổ giấy”.
Thủ tướng Anh Keir Starmer nhiều lần bác bỏ khả năng Anh quay lại EU, dù tuần trước cho biết sẽ theo đuổi quan hệ kinh tế chặt chẽ hơn với khối này. Văn phòng Thủ tướng chưa đưa ra phản hồi ngay về phát biểu của ông Zelensky.
Ông Zelensky nhấn mạnh rằng trong bối cảnh quan hệ giữa Washington và châu Âu đang căng thẳng, châu lục này phải ưu tiên an ninh của mình.
Quan hệ giữa ông Trump và các đồng minh NATO đang trở nên tiêu cực, đặc biệt sau khi liên minh từ chối tham gia cùng Mỹ trong cuộc xung đột với Iran. Tổng thống Mỹ cảnh báo rút Mỹ khỏi liên minh, khiến NATO rơi vào tình trạng bất ổn.
Trong khi đó, Ukraine cũng nhiều lần bày tỏ lo ngại khi cho rằng Mỹ đang đưa ra các phương án có lợi cho Nga khi làm trung gian hòa bình giữa 2 nước.
Ông Zelensky phát biểu: “Châu Âu trước hết phải nghĩ đến an ninh, cách bảo vệ lối sống của mình, gìn giữ lịch sử và độc lập".
Ukraine coi việc gia nhập EU là bảo đảm cho an ninh tương lai và đã đưa mục tiêu này thành ưu tiên trung tâm trong các cuộc đàm phán hòa bình với Nga.
Ukraine đã đạt tư cách ứng viên chính thức của EU vào năm 2022, với các cuộc đàm phán bắt đầu từ tháng 6/2024. Tuy nhiên, con đường gia nhập khối có trụ sở tại Brussels vẫn còn nhiều trở ngại.
Ông Zelensky đang vận động để gia nhập vào năm 2027, nhưng các quan chức EU cho rằng điều này rất khó xảy ra do cần hoàn tất nhiều cải cách lớn và Ukraine vẫn đang trong tình trạng xung đột.
Trong khi đó, nhiều vòng đàm phán do Mỹ làm trung gian vẫn chưa thể chấm dứt chiến sự ở Ukraine, tiến trình đàm phán gần như đình trệ khi sự chú ý của Washington chuyển sang Iran.
Tuy nhiên, một trợ lý cấp cao của ông Zelensky cho biết Ukraine và Nga có thể đang tiến gần hơn tới một thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến kéo dài 4 năm.
Chánh văn phòng tổng thống kiêm trưởng đoàn đàm phán Ukraine, ông Kyrylo Budanov, nói với Bloomberg rằng: “Chưa có quyết định cuối cùng nhưng về nguyên tắc, giờ đây mọi bên đều hiểu rõ giới hạn của những gì có thể chấp nhận. Đó là tiến bộ rất lớn".
