Eo biển Hormuz là tuyến đường vận chuyển năng lượng chiến lược (Ảnh: Journal).
Báo Wall Street Journal (WSJ) ngày 14/4 dẫn nguồn thạo tin cho biết, các quốc gia châu Âu dự định thành lập một liên minh không bao gồm Mỹ để triển khai các tàu quét thủy lôi và các tàu hải quân khác nhằm giúp khôi phục hoạt động vận tải hàng hải tại eo biển Hormuz hậu xung đột.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết kế hoạch này nhằm thực hiện một sứ mệnh phòng thủ quốc tế, nhưng sẽ không bao gồm các bên liên quan đến xung đột như Mỹ, Israel và Iran.
Kế hoạch đặt mục tiêu khôi phục lòng tin của các công ty vận tải trong việc sử dụng eo biển hậu xung đột, đồng thời nhấn mạnh các tàu chiến châu Âu sẽ không nằm dưới sự chỉ huy của Mỹ.
Mặc dù Đức từng công khai bày tỏ sự do dự đối với bất kỳ sự can thiệp quân sự nào, nhưng lần này Đức có khả năng sẽ tham gia vào kế hoạch của châu Âu. Điều đó cho thấy chiến dịch có thể có quy mô lớn hơn so với dự kiến trước đây.
Vào ngày 17/4 tới, Tổng thống Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer sẽ chủ trì một cuộc họp trực tuyến với sự tham dự của hàng chục quốc gia để thảo luận về cách tốt nhất nhằm bảo vệ an ninh tại eo biển Hormuz sau khi xung đột chấm dứt. Mỹ sẽ không tham dự, trong khi Trung Quốc và Ấn Độ đã được mời.
Hội nghị nhằm mục đích "thúc đẩy nỗ lực quốc tế để đảm bảo tự do hàng hải". Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu đề xuất của Pháp và Anh sẽ giúp hạ nhiệt căng thẳng như thế nào.
Đáng chú ý, giữa các nước châu Âu vẫn còn tồn tại những bất đồng về khả năng tham gia của phía Mỹ.
Các nhà ngoại giao Pháp tin rằng việc lôi kéo Washington sẽ khiến sáng kiến này trở nên không thể chấp nhận được đối với Iran. Trong khi đó, các quan chức Anh lập luận rằng việc loại trừ Mỹ có thể gây ra phản ứng tiêu cực từ chính quyền Tổng thống Donald Trump và làm giảm quy mô của toàn bộ chiến dịch.
Các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Iran hồi tháng 2 đã châm ngòi cho một cuộc xung đột khu vực tại Trung Đông và khiến hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz gần như đình trệ hoàn toàn, đẩy giá dầu và khí đốt tăng vọt trên toàn cầu.
Hai bên đã đồng ý một lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần trước khi các cuộc đàm phán về một thỏa thuận rộng lớn hơn vào cuối tuần qua đổ vỡ. Vài giờ sau khi đàm phán đổ vỡ, Tổng thống Trump chỉ thị cho quân đội tiến hành phong tỏa hàng hải đối với các tàu đi và đến cảng của Iran, hoạt động này áp dụng với tàu của tất cả các quốc gia.
Lệnh phong tỏa này cùng với việc Iran phong tỏa một phần Hormuz ngay từ đầu xung đột làm dấy lên lo ngại gián đoạn nguồn cung năng lượng nghiêm trọng hơn nữa.
