Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Reuters).
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho đến nay vẫn chưa chính thức bình luận về việc cuộc đàm phán hòa bình với Iran tại Islamabad, Pakistan bị đổ vỡ.
Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ đã chia sẻ một liên kết trong bài đăng trên tài khoản mạng xã hội Truth Social của mình, dẫn đến một bài báo có tiêu đề “Con át chủ bài mà tổng thống nắm giữ nếu Iran không chịu nhượng bộ: phong tỏa hải quân”.
Bài báo - do John Solomon, một nhà báo kỳ cựu gây tranh cãi của Mỹ, viết và được đăng trên trang web bảo thủ Just the News của Solomon - dẫn lời các chuyên gia cho rằng Tổng thống Trump “có thể áp đặt lệnh phong tỏa mạnh hơn khả năng kiểm soát eo biển Hormuz của Iran”.
Động thái của Tổng thống Trump được thực hiện trong bối cảnh Mỹ và Iran vẫn chưa tìm được tiếng nói chung về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
Vị trí eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 11/4 thông báo 2 tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ đã bắt đầu rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz.
CENTCOM cáo buộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) rải thủy lôi ở eo biển Hormuz và 2 tàu chiến của Hải quân Mỹ đã đi qua tuyến đường chiến lược này để rà phá thủy lôi.
Hai tàu khu trục nói trên được cho là những tàu chiến đầu tiên của Mỹ đi qua eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bắt đầu hơn một tháng trước.
“Hôm nay, chúng tôi đã bắt đầu quá trình thiết lập một tuyến đường mới và chúng tôi sẽ sớm chia sẻ tuyến đường an toàn này với ngành hàng hải để khuyến khích lưu thông thương mại tự do”, Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy của CENTCOM, cho biết thêm.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo bất kỳ nỗ lực nào của tàu quân sự nhằm đi qua eo biển Hormuz sẽ bị đáp trả bằng “phản ứng mạnh mẽ”. Hải quân IRGC cho biết việc đi qua eo biển sẽ chỉ “được cho phép đối với các tàu dân sự theo các điều kiện cụ thể”.
Tổng thống Trump ngày 11/4 thông báo quân đội Mỹ đã bắt đầu dọn sạch eo biển Hormuz, đồng thời nói thêm rằng “toàn bộ 28 tàu rải thủy lôi” của Iran “hiện đều nằm dưới đáy biển”.
Các phái đoàn Mỹ và Iran đã gặp mặt tại Islamabad, Pakistan vào ngày 11/4 nhưng không đạt được bất kỳ thỏa thuận nào sau 21 giờ đàm phán.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Iran từ chối những điều khoản "khá linh hoạt" từ Mỹ, trong khi Tehran chỉ trích Washington đưa ra "yêu cầu quá mức”.
Theo Phó Tổng thống Mỹ, vấn đề mấu chốt chính là Iran từ chối chấm dứt chương trình hạt nhân của nước này.
"Chúng tôi cần thấy cam kết rằng họ sẽ không theo đuổi vũ khí hạt nhân và không tìm kiếm các công cụ cho phép họ nhanh chóng sở hữu được vũ khí hạt nhân. Chúng tôi vẫn chưa thấy điều đó và hy vọng sẽ thấy", ông Vance phát biểu trong cuộc họp báo sau đàm phán.
Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết “không ai kỳ vọng” về việc Mỹ và Iran sẽ đạt được thỏa thuận chỉ trong một cuộc gặp.
Ông Baghaei cho biết Iran và Mỹ đã “đạt được sự hiểu biết chung về một số vấn đề”, nhưng vẫn còn “sự khác biệt về quan điểm ở 2-3 vấn đề quan trọng”.
Ông cũng cho biết vòng đàm phán này đã mở rộng ra ngoài chương trình nghị sự thông thường, trong đó vấn đề eo biển Hormuz và các vấn đề khu vực rộng lớn hơn được đưa vào thảo luận.
Eo biển Hormuz rộng 34km, nằm giữa Iran và Oman, là lối đi từ Vùng Vịnh ra Ấn Độ Dương. Đây là tuyến đường chính cho hoạt động trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới cùng các hàng hóa thiết yếu khác bao gồm cả phân bón.
Iran về cơ bản đã đóng cửa eo biển Hormuz kể từ khi cuộc xung đột với Mỹ và Israel bắt đầu vào cuối tháng 2, dẫn đến việc giá dầu toàn cầu tăng vọt.
