Chỉ dưới 10% bệnh nhân được chẩn đoán sớm
Trong hai ngày 11-12/4 tại Hà Nội và TPHCM đã diễn ra hội thảo khoa học với chủ đề "Kỷ nguyên mới trong điều trị lupus ban đỏ hệ thống", do Hội Thấp khớp học Việt Nam phối hợp tổ chức.
Hội thảo có sự tham gia của nhiều chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế cập nhật các thông tin về nhận thức, chẩn đoán và điều trị căn bệnh tự miễn phức tạp này. Các chuyên gia thảo luận, hướng đến mục tiêu cá thể hóa điều trị, giảm thiểu gánh nặng từ glucocorticoid (GC), hướng tới những chiến lược điều trị bền vững, hiệu quả hơn.
PGS.TS Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Trung tâm Cơ xương khớp, Bệnh viện Bạch Mai (Ảnh: H.L).
Theo PGS.TS Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Trung tâm Cơ xương khớp, Bệnh viện Bạch Mai, lupus ban đỏ hệ thống là bệnh tự miễn mạn tính, phức tạp, ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trên toàn cơ thể, từ da, thần kinh, khớp đến thận, tim mạch… Bệnh gây ra tổn thương lâu dài, đe dọa tính mạng và làm giảm chất lượng sống của người bệnh.
Tỷ lệ mắc bệnh ở phụ nữ cao gấp 9 lần nam giới, đặc biệt trong độ tuổi từ 15 đến 45, giai đoạn quan trọng của cuộc đời.
Trong khi đó, việc chẩn đoán lupus ban đỏ còn gặp nhiều khó khăn, do triệu chứng bệnh mơ hồ, không đặc hiệu, với thời gian chẩn đoán trung bình là 24 tháng.
Chỉ dưới 10% bệnh nhân được chẩn đoán sớm do được khám với thầy thuốc chuyên khoa. Còn phần lớn bệnh nhân không được phát hiện ngay, phải tái khám nhiều lần, thời gian kéo dài vài tháng đến hàng năm.
Quản lý bệnh còn nhiều khó khăn
Theo PGS Hùng, trong những năm qua, điều trị lupus đã có nhiều tiến bộ, giúp giảm tỷ lệ tử vong và cải thiện thời gian sống. Tuy nhiên, việc quản lý và điều trị bệnh vẫn còn không ít khó khăn.
Bởi biểu hiện lupus ban đỏ rất phức tạp, trong đó biểu hiện ở cơ xương khớp chiếm đến 85% trường hợp. Ngoài ra tổn thương tim mạch, tiêu hóa, thần kinh, phủ tạng khác… không phải là ít, gây nhiều thách thức trong chẩn đoán, điều trị.
Theo chuyên gia này, để điều trị, quản lý tốt bệnh lupus ban đỏ cần có sự phối hợp đa chuyên khoa để chẩn đoán, điều trị sớm. Quá trình khám, phát hiện muộn, điều trị chưa phù hợp dẫn đến tổn thương, di chứng ảnh hưởng đến chức năng, chất lượng cuộc sống.
Đặc biệt, ông nhấn mạnh, việc sử dụng corticoid không hợp lý (tự ý dùng) dẫn đến hậu quả nặng nề cho người bệnh.
Chuyên gia cũng lưu ý không nên lạm dụng xét nghiệm chẩn đoán lupus ban đỏ. Nhiều người đến viện khi có triệu chứng nghi ngờ là bác sĩ chỉ định cho bệnh nhân làm tất cả các xét nghiệm kháng thể tự miễn, gây gánh nặng tài chính cho người bệnh.
"Các nghiên cứu cho thấy, chẩn đoán sau 6 tháng đã gây hậu quả nặng nề khó khắc phục, chưa kể 10% thuộc nhóm tiên lượng xấu chỉ chậm vài tháng hậu quả khôn lường. Khi các cơ quan trong cơ thể có thể bị tổn thương, từ đó làm tăng nguy cơ biến chứng cho người bệnh", PGS Hùng thông tin.
Các chuyên gia thảo luận tại hội nghị (Ảnh: H.L).
Vì thế chuyên gia cho rằng, hội nghị với sự tham gia của nhiều chuyên gia thuộc các lĩnh vực khác nhau, gồm các bác sĩ nội khoa, các chuyên gia da liễu, thần kinh học, cơ xương khớp và miễn dịch học... là cơ hội để các bác sĩ thảo luận, tiếp cận và phối hợp điều trị bệnh lý này.
"Điều này đặt ra yêu cầu rất rõ ràng: chúng ta cần tăng cường phối hợp liên chuyên khoa, nâng cao hiểu biết về bệnh lupus ban đỏ, và xác định đúng thời điểm trong xử trí bệnh nhân.
Việc quyết định giữ bệnh nhân điều trị, chuyển tuyến hay phối hợp với chuyên khoa khác phụ thuộc vào năng lực, kinh nghiệm và điều kiện thực hành của từng cơ sở y tế và từng bác sĩ", ông nói.
Chia sẻ tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Lan, Chủ tịch Hội Thấp khớp học Việt Nam, cho biết lupus là bệnh lý có thể ảnh hưởng đến hầu hết các cơ quan trong cơ thể, làm tăng nguy cơ tử vong nếu không được kiểm soát tốt.
Trước đây, điều trị lupus chủ yếu dựa vào các thuốc ức chế miễn dịch, trong khi lựa chọn điều trị mới còn hạn chế.
Theo PGS Lan, mới đây, Bộ Y tế đã phê duyệt loại thuốc sinh học đầu tiên trong điều trị lupus ban đỏ. Việc bổ sung liệu pháp mới này mở ra cơ hội điều trị theo hướng cá thể hóa, giúp kiểm soát hoạt động bệnh tốt hơn, giảm tổn thương cơ quan và hướng tới mục tiêu lui bệnh.
"Điều quan trọng là chúng ta cần cập nhật kiến thức, áp dụng các tiến bộ mới và đặt người bệnh ở trung tâm của quá trình điều trị", PGS.TS Lan nhấn mạnh.
