Tính chung 3 tháng đầu năm, cả nước nhập gần 3,4 triệu tấn xăng dầu, tương đương hơn 2,9 tỷ USD, lần lượt tăng 45% và 78% so với cùng kỳ năm trước.
Trong khi đó, lượng dầu thô nhập khẩu giảm 15% so với cùng kỳ, đạt hơn 3,1 triệu tấn trong quý I, tương đương gần 1,7 tỷ USD.
Nhân viên hỗ trợ đổ xăng (Ảnh: Mạnh Quân).
Trước đó, hôm 10/4, trong phiên thảo luận tổ về tình hình kinh tế - xã hội, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết xung đột tại Trung Đông đã tạo ra cuộc khủng hoảng về an ninh năng lượng lớn nhất từ trước tới nay, đặc biệt là nguồn cung xăng dầu.
Về phía Việt Nam, ông cho biết đang tự chủ được khoảng 70% từ nhà máy lọc dầu Dung Quất và lọc hóa dầu Nghi Sơn. 30% còn lại dựa vào nhập khẩu, chủ yếu từ các nước ASEAN và mua từ nguồn dầu thô ở Trung Đông. Dù vậy, ông Hùng cho biết dự trữ quốc gia và dự trữ lưu thông tối thiểu đều rất khó khăn.
Nhấn mạnh đảm bảo an ninh năng lượng là mục tiêu số một, Bộ trưởng Bộ Công Thương yêu cầu phải đảm bảo trên nhiều trụ cột. Đó là đủ nguồn cung, khi khủng hoảng không đứt gãy; đảm bảo người dân được tiếp cận đủ nguồn xăng dầu, giá phù hợp và hạn chế tối đa ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô.
Các kịch bản ứng phó cũng đã được xây dựng, bao gồm kịch bản cơ sở khi xung đột quân sự kết thúc trong 4 tuần, kịch bản "4 tuần cộng 2" và kịch bản dự phòng khi xung đột xảy ra nhiều hơn 4 tuần. Theo Bộ trưởng, diễn biến đang theo kịch bản thứ hai và Bộ Công Thương đã triển khai nhiều giải pháp.
Về cơ chế, chính sách, Chính phủ đã lập Tổ công tác về an ninh năng lượng, báo cáo các cấp để thông qua một loạt nghị quyết liên quan đến cơ chế điều hành và thuế suất đối với các mặt hàng xăng dầu. Cùng với đó là bảo đảm đủ nguồn cung trong nước.
Trong trường hợp xung đột kéo dài, Bộ trưởng cho biết đã chỉ đạo 2 nhà máy lọc dầu trong nước bảo đảm công suất cao; thực hiện việc cơ cấu lại sản phẩm, tăng sản phẩm về năng lượng, giảm sản phẩm phi năng lượng, nâng mức sản xuất xăng dầu.
Giải pháp khác được Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng đề cập là tổ chức triển khai quản lý, kiểm soát hệ thống phân phối. Với 26 thương nhân đầu mối, 265 thương nhân phân phối và 17.200 cửa hàng xăng dầu, Bộ trưởng khẳng định đã đảm bảo nguồn cung thông suốt, không bị gián đoạn. Bộ Công Thương cũng đồng thời kiểm soát hành vi găm hàng, đầu cơ.
Về giải pháp lâu dài để đảm bảo an ninh năng lượng cho quốc gia, Bộ trưởng Công Thương nhấn mạnh đây là vấn đề rất lớn, cần cập nhật lại chiến lược về năng lượng quốc gia cũng như quy hoạch về năng lượng để đảm bảo tỷ lệ nhập khẩu năng lượng sơ cấp từ 43,9% năm 2026 xuống 30% vào năm 2030. Ông cũng mong Quốc hội đồng tình để tăng thêm sự điều hành linh hoạt, chủ động cho Chính phủ, Thủ tướng.
