Đưa tranh kính xuất ngoại
Trong căn phòng nhỏ khoảng 20m2, nơi ánh sáng được tiết chế vừa đủ để phản chiếu lên từng tấm kính, anh Nguyễn Đình Thăng (31 tuổi, ngụ tại TPHCM) lặng lẽ làm việc bên bộ dụng cụ quen thuộc.
Không có giá vẽ, không có bảng màu, chỉ có chiếc búa và những tấm kính trong suốt. Mỗi nhát gõ xuống đều dứt khoát nhưng đầy tính toán.

Tranh kính chân dung Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm do anh Nguyễn Đình Thăng thực hiện (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Để hoàn thành một bức tranh chân dung trên kính, anh Thăng phải trải qua nhiều công đoạn, từ lựa chọn hình mẫu, cân đối bố cục cho đến nghiên cứu ánh sáng, sắc độ.
“Tôi phải đặt rất nhiều loại kính khác nhau để thử, từ độ dày, kích thước cho đến cách phản ứng khi tác động lực. Mỗi loại kính sẽ cho ra hiệu ứng nứt khác nhau”, anh chia sẻ.

Trong không gian vỏn vẹn 20m2, anh Thăng miệt mài sáng tác bên những tấm kính (Ảnh: Nguyễn Vy).
Sau khi có hình mẫu, anh bắt đầu phân tích bố cục trên một tỷ lệ cụ thể, xác định rõ vùng sáng, vùng tối và các khoảng trung gian. Đây là bước quan trọng để tạo chiều sâu cho tác phẩm. Trước khi gõ, anh chỉ phác thảo sơ bộ đường nét chính để định hình khuôn mặt, còn lại phụ thuộc hoàn toàn vào cảm nhận và kỹ thuật trong quá trình thực hiện.
Công đoạn khó nhất là tạo được chiều sâu và truyền tải được năng lượng, thần thái ở trong chân dung. Mỗi chi tiết, từ ánh mắt, mái tóc cho đến đường nét nhỏ nhất, đều phải chính xác gần như tuyệt đối.
“Trên kính, đã gõ là không sửa được. Không có chuyện bôi xóa hay chỉnh lại. Mỗi nhát búa là một quyết định”, anh nói.

Mỗi nhát gõ đều được tính toán kỹ lưỡng, bởi chỉ cần sai lệch nhỏ, toàn bộ bức tranh có thể phải làm lại từ đầu (Ảnh: Nguyễn Vy).
Đặc biệt, các vết nứt trong tranh không nằm trên bề mặt mà ẩn bên trong lớp kính. Khi chạm tay vào, gần như không cảm nhận được sự gồ hay rạn rứt, nhưng dưới ánh sáng, chúng hiện lên thành những đường nét có chiều sâu và sắc độ. Chính hiệu ứng này tạo nên sự khác biệt của tranh kính so với các chất liệu khác.
Trung bình, người thợ mất 2-3 ngày đến một tuần để hoàn thành một tác phẩm, thậm chí lâu hơn gấp nhiều lần nếu tác phẩm có kích thước lớn, độ chi tiết cao.

Tranh kính chân dung Phillipee Starck, kiến trúc sư và nhà thiết kế công nghiệp người Pháp nổi tiếng, do anh Thăng thực hiện (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Tuy nhiên, ngay cả khi đã có kinh nghiệm, sai sót vẫn có thể xảy ra, đặc biệt ở giai đoạn hoàn thiện chi tiết. Có những bức tranh gần xong nhưng chỉ một lực gõ lệch cũng khiến bức tranh hư hỏng và phải bỏ đi.
Không chỉ phục vụ khách hàng trong nước, nhiều tác phẩm của anh Thăng còn được đặt hàng từ nước ngoài. Trong đó, có những đơn hàng lớn với hàng chục bức tranh chân dung, bao gồm cả các nhân vật có tầm ảnh hưởng và các nguyên thủ quốc gia. Tuy nhiên, phần lớn các tác phẩm này không được công bố do yêu cầu riêng tư từ phía khách hàng.
Giá mỗi tác phẩm dao động từ vài triệu đến vài chục triệu đồng, tùy theo độ phức tạp của tác phẩm. Một số bức đặc biệt còn được đưa ra đấu giá với mức giá cao hơn, thường phục vụ mục đích từ thiện.
Những “đứa con tinh thần” không nỡ bán
Trước khi đến với tranh kính, anh Thăng từng theo học âm nhạc tại Nhạc viện TPHCM từ năm 2015. Hội họa đến với anh ban đầu chỉ là những thử nghiệm mang tính ngẫu hứng.

Bức tranh vẽ người mẹ đã qua đời của anh Thăng là nguồn cảm hứng lớn để anh vượt qua mọi khó khăn, tiếp tục theo đuổi nghệ thuật (Ảnh: Nguyễn Vy).
“Tôi vốn yêu thích nghệ thuật nên xem hội họa là sở thích khi có thời gian rảnh. Dần dà, tôi thử nhiều phong cách khác nhau. Đến năm 2022, tôi tình cờ xem được nghệ thuật tranh kính từ Thụy Sĩ rồi “phải lòng” môn nghệ thuật này”, anh kể.
Chàng trai không thể quên những ngày đầu thử nghiệm là chuỗi thất bại liên tiếp. Do sử dụng sai vật liệu và chưa nắm được kỹ thuật, anh làm hỏng không ít tấm kính. Mất gần 2 năm mày mò, đến đầu năm 2024, anh mới thực sự làm chủ được chất liệu và bắt đầu nhận đơn hàng.
Dù hiện tại đã có thể hoàn thành hàng trăm tác phẩm, anh vẫn thừa nhận rằng áp lực trong nghề là điều không thể tránh khỏi. Từ yêu cầu khắt khe của khách hàng cho đến việc phải tự học, tự tìm hướng đi và luôn mong muốn sáng tạo mới hơn hiện tại, tất cả đều khiến anh nhiều lúc cảm thấy như đang đi một mình.

Tranh kính của anh Thăng gây ấn tượng nhờ hiệu ứng vết nứt ẩn bên trong, tạo chiều sâu và sắc độ độc đáo dưới ánh sáng (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Không những vậy, là người làm nghệ thuật, anh phải cố cân bằng để áp lực thời gian không ảnh hưởng đến cảm hứng sáng tác.
Tuy vậy, điều giữ anh ở lại với nghề chính là cảm giác khi hoàn thành một tác phẩm. “Khi xong một bức tranh, tôi có một cảm giác rất khác, giống như vừa vượt qua một thử thách”, anh nói.
Trong số những kỷ niệm đáng nhớ, anh nhắc đến một khách hàng ở Mỹ đặt vẽ chân dung người thân vừa qua đời. Người này mỗi ngày đều theo dõi hành trình vận chuyển bức tranh, chờ đợi như đón một điều quan trọng.
“Anh ấy nói với tôi cảm giác giống như đang chờ mẹ đi chợ về mua bánh cho tôi. Nghe vậy tôi cũng xúc động, nhận ra sản phẩm của tôi thật sự có ý nghĩa với người khác”, anh kể.
Không chỉ là sản phẩm, mỗi bức tranh với anh đều là một “đứa con tinh thần”. Có những tác phẩm sau khi hoàn thành, anh không muốn giao ngay mà giữ lại để ngắm thêm.
Đặc biệt với tranh chân dung, việc lột tả được thần thái nhân vật là yếu tố quan trọng nhất. Theo anh, một bức tranh đẹp không chỉ cần giống hình mẫu mà còn phải truyền tải được cảm xúc, từ ánh mắt, nếp nhăn cho đến tổng thể bố cục phải chặt chẽ.


























