Cụ thể, thời điểm đoàn kiểm tra mở nắp hố ga và lấy mẫu nước thải, chủ cơ sở đã thông báo việc bị rách lưới lọc và đã thay mới. Chủ cơ sở đã đề nghị đoàn kiểm tra lấy lại mẫu nước thải.
Theo UBND phường Tân Sơn, quá trình phát hiện lưới lọc rách và thay lưới mới không có sự chứng kiến của thành viên đoàn kiểm tra. Thời điểm chủ cơ sở thông báo sự cố, các lực lượng đang thực hiện lấy mẫu nước thải nên không đủ cơ sở để yêu cầu thực hiện lấy lại mẫu.
Bên trong một cơ sở sản xuất bún tại TPHCM (Ảnh: P.N.).
Ngoài ra, Luật Bảo vệ môi trường quy định cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ cần thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường thường xuyên, liên tục, không phụ thuộc vào việc đang hoạt động bình thường hay xảy ra sự cố. Trường hợp xảy ra sự cố, cơ sở phải có trách nhiệm kiểm soát, hạn chế ô nhiễm, không làm phát sinh việc xả thải vượt quy chuẩn.
Việc để xảy ra sự cố môi trường do không thực hiện đúng quy định còn có thể bị xử lý theo quy định pháp luật. Do đó, yếu tố "sự cố" trong trường hợp này không giúp cơ sở loại trừ vấn đề pháp lý mà trong nhiều trường hợp còn là dấu hiệu để xem xét trách nhiệm.
Theo UBND phường Tân Sơn, các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường không có quy định loại trừ giá trị mẫu trong trường hợp cơ sở đang xảy ra sự cố. Do đó, mẫu nước thải được lấy tại cơ sở sản xuất bún nêu trên vẫn có giá trị làm căn cứ xem xét, xử lý vi phạm.
Cơ quan chức năng khẳng định, việc doanh nghiệp cho rằng "mẫu được lấy vào thời điểm xảy ra sự cố không khách quan" là không có cơ sở pháp lý. Do đó, phường có cơ sở để sử dụng kết quả phân tích mẫu nước thải này làm căn cứ xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.
UBND phường Tân Sơn cũng làm rõ việc áp mức xử phạt hành vi xả thải vượt quy chuẩn kỹ thuật với lưu lượng từ 10m3/h đến dưới 20m3/h với tổng tiền phạt 552 triệu đồng đối với cơ sở trên. Đơn vị này sử dụng 1 đồng hồ nước cấp dùng chung cho toàn bộ hoạt động sinh hoạt của hộ gia đình, công nhân và hoạt động sản xuất; toàn bộ nước sau khi sử dụng được thải chung vào cùng một hệ thống.
Căn cứ theo hóa đơn của các tháng 10, 11, 12 năm 2025, tổng lượng nước tiêu thụ tại địa chỉ này là 975m3.
UBND phường Tân Sơn viện dẫn, theo văn bản hợp nhất số 02 của Bộ Xây dựng về xác định khối lượng nước thải, khối lượng nước thải sinh hoạt được tính bằng 100% lượng nước sạch tiêu thụ; đối với nước thải khác, một số trường hợp được xác định bằng 80% lượng nước sạch tiêu thụ.
Nước thải của đơn vị sản xuất bún bao gồm cả nước thải sinh hoạt và nước thải sản xuất, không có cơ sở để tách riêng lưu lượng của từng hoạt động. Do đó, các cơ quan không có cơ sở pháp lý để áp dụng riêng tỷ lệ 80% như doanh nghiệp lập luận.
Ngoài ra, căn cứ theo hồ sơ đăng ký môi trường ngày 20/3/2025 do đơn vị tự kê khai, lưu lượng nước thải phát sinh tối đa là 11,6m3/ngày. Do không có số liệu quan trắc độc lập khác thay thế, UBND phường Tân Sơn sử dụng thông tin trên làm căn cứ xác định quy mô xả thải và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính cơ sở trên với tổng số tiền 552 triệu đồng.
