Vụ việc xe Mercedes AMG-G63 tông tử vong cụ ông 91 tuổi trên phố Đào Tấn (Hà Nội) rạng sáng 10/4 gây ra nhiều tranh cãi trong dư luận. Trong đó, việc có hay không yếu tố lỗi của người đi bộ là một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm.
"Lái xe sai phải chịu trách nhiệm, vậy qua đường không đúng quy định thì sao? Nếu đi ở vị trí không có vạch cho người đi bộ qua đường thì sao?", anh Đạt Huỳnh băn khoăn.
"Pháp luật đã có quy định, nhưng trên thực tế vẫn tồn tại trường hợp người đi bộ qua đường bất chấp, không đi trên cầu vượt qua đường hoặc vạch kẻ cho người đi bộ, thiếu quan sát gây ảnh hưởng tới người điều khiển phương tiện. Kính mong các cơ quan chức năng xem xét một cách đầy đủ, toàn diện và có phương án giải quyết phù hợp", độc giả Ngo Van Do nêu ý kiến.
"Lái xe phải giảm tốc độ, nhường đường cho người đi bộ là đúng, nhưng người đi bộ cũng phải đi đúng phần đường và đèn tín hiệu của mình. Ở nhiều nước, việc người đi bộ qua đường sai thậm chí còn dẫn tới trách nhiệm bồi thường ngược cho người lái xe nếu gặp sự cố", bạn đọc Nguyen Thanh bình luận.
Hiện trường vụ tai nạn (Ảnh: Tiến Thành).
Vậy dưới góc độ pháp lý, người đi bộ có nghĩa vụ tuân thủ những quy định nào khi tham gia giao thông? Và trong trường hợp xảy ra va chạm, trách nhiệm của những bên liên quan sẽ ra sao?
Luật sư Trần Hoàng Linh (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết theo khoản 1, Điều 30 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người đi bộ khi tham gia giao thông phải tuân thủ các quy định gồm phải đi trên vỉa hè, lề đường, đường dành riêng cho người đi bộ. Nếu không có những khu vực này thì phải đi sát mép đường bên phải theo chiều đi của mình.
Khi qua đường, chỉ được qua đường ở nơi có đèn tín hiệu, vạch kẻ đường hoặc cầu vượt, hầm dành cho người đi bộ và phải tuân thủ tín hiệu chỉ dẫn, báo hiệu đường bộ. Nếu không có những khu vực như trên thì phải chú ý quan sát xe đi tới, chỉ được qua đường khi đảm bảo an toàn và phải có tín hiệu bằng tay khi qua đường.
Ngoài ra, người đi bộ không được vượt qua dải phân cách, đu, bám vào phương tiện giao thông đường bộ đang di chuyển. Khi mang, vác vật cồng kềnh phải bảo đảm an toàn và không gây trở ngại cho người và phương tiện tham gia giao thông đường bộ.
Như vậy, nguyên tắc cơ bản của người đi bộ khi qua đường là phải đi ở khu vực có đèn tín hiệu, vạch kẻ đường, cầu vượt hoặc hầm dành cho người đi bộ. Ngoài ra, người đi bộ không được vượt qua dải phân cách và phải quan sát phương tiện trước khi băng qua đường. Mọi hành vi đi ngược lại những nguyên tắc nêu trên đều là hành vi vi phạm pháp luật về giao thông đường bộ và có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.
Tuy nhiên, luật sư lưu ý kể cả trường hợp người đi bộ vi phạm, đây không phải căn cứ để lái xe mặc nhiên được bỏ qua sự an toàn và gây ảnh hưởng tới tính mạng người khác.
"Cần lưu ý nếu người đi bộ vi phạm, đó là vi phạm hành chính và sẽ bị xử phạt theo quy định, không phải căn cứ để lái xe được mặc nhiên miễn trừ mọi trách nhiệm khi xảy ra va chạm. Lái xe vẫn có trách nhiệm quan sát, giữ khoảng cách an toàn, làm chủ tốc độ khi tới khu vực giao nhau và xử lý bằng phương án tốt nhất khi thấy người đi bộ qua đường.
Trường hợp xảy ra tai nạn, trách nhiệm pháp lý chỉ được miễn trừ nếu đó là tình huống bất khả kháng, tức người đi bộ xuất hiện bất ngờ, tài xế đã tuân thủ các quy tắc an toàn và áp dụng mọi biện pháp có thể để tránh tai nạn nhưng vẫn không thể ngăn thiệt hại xảy ra.
Nếu kết quả xác minh cho thấy có lỗi hỗn hợp, tức cả yếu tố lỗi của tài xế và người đi bộ, trách nhiệm pháp lý của tài xế vẫn sẽ được xem xét. Khi đó, việc người đi bộ vi phạm (nếu có) sẽ là một trong các căn cứ để cơ quan chức năng đánh giá, quyết định các biện pháp xử lý phù hợp đối với người điều khiển phương tiện", luật sư phân tích.
