Phó Tổng thống Mỹ JD Vance (Ảnh: Reuters).
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cáo buộc Iran “gây hấn kinh tế chống lại toàn thế giới” bằng cách đóng cửa eo biển Hormuz, đồng thời tuyên bố việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran là biện pháp đáp trả tương xứng.
“Về cơ bản, họ đã đe dọa bất kỳ con tàu nào di chuyển qua eo biển Hormuz”, ông Vance nói trong cuộc phỏng vấn với Fox News.
Ông Vance nhắc lại tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về việc Mỹ và Iran có thể cùng hành động ở eo biển Hormuz.
“Tổng thống Mỹ từng nói, hai bên có thể cùng chơi trò chơi đó. Nếu Iran tìm cách gây hấn kinh tế, chúng ta sẽ tuân thủ nguyên tắc đơn giản là không có tàu nào của Iran được phép đi qua”, ông Vance nhấn mạnh.
Lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ ở eo biển Hormuz bắt đầu từ lúc 10h ngày 13/4 (giờ Mỹ), sau khi các cuộc đàm phán hòa bình vào cuối tuần qua ở Pakistan kết thúc mà không đạt được thỏa thuận.
Tổng thống Trump cảnh báo bất kỳ tàu nào của Iran thách thức lệnh phong tỏa đều bị “hủy diệt”. Lệnh phong tỏa được công bố bất chấp thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần được 2 nước công bố vài ngày trước đó.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố sẽ trả đũa, trong khi các quan chức Iran cảnh báo về những tác động dây chuyền đối với nền kinh tế toàn cầu, bao gồm cả người tiêu dùng Mỹ.
Theo một quan chức Mỹ, ngày 13/4, theo chỉ thị của Tổng thống Trump, Hải quân Mỹ bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran.
Mỹ có 15 tàu, gồm một tàu sân bay, 11 tàu khu trục và 3 tàu tấn công đổ bộ để có thể thực hiện lệnh phong tỏa. Hiện chưa rõ vị trí chính xác của từng con tàu hoặc tàu nào sẽ tham gia trực tiếp vào lệnh phong tỏa.
Iran lên án lệnh phong tỏa của Mỹ
Iran lên án lệnh phong tỏa của Mỹ quanh các cảng của nước này là hành động “vi phạm nghiêm trọng" chủ quyền của Iran.
"Việc áp đặt lệnh phong tỏa trên biển là hành động vi phạm nghiêm trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Cộng hòa Hồi giáo Iran", Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc Amir Saeid Iravani viết trong thư gửi Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres.
Ông Iravani cho rằng lệnh phong tỏa “bất hợp pháp” này cũng “vi phạm nghiêm trọng các nguyên tắc cơ bản của luật biển quốc tế”.
Theo Đại sứ Iran, lệnh phong tỏa “bất hợp pháp” của Mỹ đã “gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với hòa bình và an ninh quốc tế, đồng thời làm trầm trọng thêm nguy cơ leo thang trong một khu vực vốn đã rất bất ổn”.
Ông Iravani nói thêm rằng Bahrain, Ả rập Xê út, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Jordan nên bồi thường “cho tất cả thiệt hại vật chất và tinh thần mà Iran đã phải gánh chịu”.
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã kêu gọi “tất cả các bên” tôn trọng quyền tự do hàng hải ở eo biển Hormuz, sau khi Iran và Mỹ cùng tuyên bố phong tỏa tuyến hàng hải quan trọng này.
Tổng thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez cảnh báo lệnh phong tỏa của Mỹ sẽ kéo dài tình trạng đình trệ giao thông tại eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bắt đầu. Ông Dominguez cho biết hiện có khoảng 20.000 thuyền viên và 1.600 tàu đang bị kẹt lại trong Vùng Vịnh.
