Trang trại của ông Andy Corriher ở Mỹ (Ảnh: AFP).
Tại trang trại của ông Andy Corriher ở bang North Carolina, việc gieo trồng và chuẩn bị cho vụ ngô và đậu nành đang được tiến hành, nhưng chi phí phân bón đã tăng vọt do chiến sự ở Trung Đông, và các đơn hàng ông đặt từ vài tuần trước vẫn chưa được giao.
Người đàn ông 47 tuổi này là một trong số các nông dân Mỹ đang chịu “cú đúp” áp lực từ giá phân bón và dầu diesel tăng mạnh sau khi xung đột Trung Đông nổ ra, và hoạt động vận tải hàng hóa qua eo biển Hormuz bị gián đoạn vì lệnh phong tỏa của Iran.
“Thời điểm này trong năm là lúc phần lớn phân bón được sử dụng trên toàn nước Mỹ. Chúng tôi bị ảnh hưởng vào thời điểm tệ nhất, vì đang cần mua phân bón thì giá lại tăng vọt, trong khi nguồn cung cũng bị cắt giảm", ông Corriher nói với AFP.
Việc giá tăng đã tác động trực tiếp đến một nhóm cử tri quan trọng của Tổng thống Mỹ Donald Trump, người đã giành được 78% phiếu bầu năm 2024 tại các khu vực phụ thuộc vào nông nghiệp, theo hãng tin Investigate Midwest.
Ông Trump ngày 11/4 đã đổ lỗi cho “tình trạng thao túng giá từ các tập đoàn độc quyền phân bón”, đồng thời cam kết: “Nông dân Mỹ, chúng tôi luôn đứng sau các bạn".
Tuy nhiên, mùa gieo trồng mùa xuân đã bắt đầu và ông Corriher đã chất các bao phân khô lên máy kéo và chở ra đồng.
“Tôi đã đặt vài chuyến hàng nitơ lỏng từ vài tuần trước, nhưng họ vẫn nói chưa biết khi nào sẽ giao”, ông nói.
Ông ước tính giá phân bón nitơ ông sử dụng đã tăng ít nhất 40% kể từ khi chiến sự nổ ra. Giá urê, một loại phân bón gốc nitơ phổ biến, đã tăng khoảng 50% tại cảng New Orleans.
Ông Corriher đã phải giảm lượng sử dụng xuống 1/3, quyết định mà ông lo ngại sẽ làm giảm năng suất.
Ông Russell Hedrick, người canh tác khoảng 404ha quanh thành phố Hickory, cho biết khoảng 75% lượng phân bón ông mua được thực hiện sau khi giá tăng mạnh.
Giống như ông, nhiều nông dân Mỹ không có kho chứa để tích trữ trước mùa vụ, người đàn ông 40 tuổi cho biết, sau khi pha trộn phân bón và dưỡng chất để phun lên ruộng.
Ông đã cắt giảm lượng phân bón xuống mức “tối thiểu”, với khả năng bổ sung thêm sau. Ngay cả trước xung đột, chi phí tăng cao đã khiến nông dân phải tìm cách tận dụng phân bón một cách tối đa, ông nói.
Bộ trưởng Nông nghiệp Mỹ Brooke Rollins cho biết 80% nông dân Mỹ đã mua phân bón cho vụ xuân trước khi xung đột xảy ra. Nhưng điều đó không giúp được nhiều cho những người thiếu vốn và khả năng lưu trữ. Mặt khác, xung đột diễn ra bất ngờ và tiến triển nhanh chóng khiến nhiều nông dân bị động, chưa có phương án chuẩn bị trước.
Ông Corriher cho biết ông là người ủng hộ ông Trump, nhưng nói thêm: “Có vẻ như chúng ta chưa thực sự tính hết mọi hậu quả của xung đột đối với người dân Mỹ".
Theo ông, giá xăng và dầu diesel tăng mạnh cũng ảnh hưởng đến nông dân và các hộ gia đình Mỹ khác.
Ông nói nếu việc giải quyết xung đột mang lại “hòa bình lâu dài” và mở lại eo biển Hormuz, “đó là tất cả những gì tôi có thể hy vọng”.
Giáo sư Chad Hart của Đại học Bang Iowa, nhận định nền kinh tế nông nghiệp Mỹ đã đối mặt với thách thức trong vài năm qua khi thu nhập ròng của nông dân giảm sút, trong khi chi phí kinh doanh chưa hạ xuống.
Dù biên lợi nhuận bị thu hẹp trong năm 2026, tác động có thể thấp hơn dự đoán vì nhiều nông dân có thể đã bón phân từ mùa thu 2025 hoặc đầu xuân 2026. Tuy nhiên, vụ mùa năm 2027 sẽ là “mối lo lớn” nếu giao tranh tiếp diễn, ông Hart cho hay.
