Tàu đi qua eo biển Hormuz (Ảnh: Reuters).
Mỹ tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz
Đại diện thường trực của Mỹ tại Liên hợp quốc Mike Waltz ngày 14/4 tuyên bố Washington sẽ tiếp tục phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi Tehran khôi phục hoàn toàn hoạt động hàng hải ở eo biển Hormuz.
“Mỹ sẽ làm điều đó cho đến khi tất cả các tàu đều được đi qua (eo biển Hormuz). Hoặc không có tàu nào được phép đi qua, hoặc tất cả các tàu đều được phép đi qua", ông Waltz nói trong cuộc phỏng vấn với Fox News.
Ông xác nhận rằng Mỹ đang gây áp lực buộc Iran mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch với hoạt động vận chuyển dầu mỏ toàn cầu.
"Iran không có quyền lựa chọn ai thắng và ai thua trong nền kinh tế toàn cầu", nhà ngoại giao Mỹ nhấn mạnh.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 14/4 tuyên bố không một tàu nào vượt qua được vòng phong tỏa của Mỹ để đến hoặc rời khỏi cảng Iran.
"Hơn 10.000 thủy thủ, thủy quân lục chiến và phi công Mỹ cùng với 10 tàu chiến và hàng chục máy bay đang thực hiện nhiệm vụ phong tỏa các tàu ra vào cảng Iran. Trong 24 giờ đầu tiên, không có tàu nào vượt qua được vòng phong tỏa của Mỹ và 6 tàu hàng đã tuân theo chỉ thị của lực lượng Mỹ quay đầu để vào lại một cảng của Iran trên vịnh Oman", CENTCOM xác nhận.
Theo CENTCOM, “lệnh phong tỏa đang được thực thi một cách công bằng đối với các tàu của tất cả các quốc gia ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran", bao gồm tất cả các cảng của Iran trên vịnh Ba Tư và vịnh Oman”.
“Lực lượng Mỹ đang hỗ trợ tự do hàng hải cho các tàu đi qua eo biển Hormuz đến và đi từ các cảng không thuộc Iran", CENTCOM nêu rõ.
Quân đội Mỹ thông báo lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran có hiệu lực từ 10h ngày 13/4 theo mệnh lệnh của Tổng thống Donald Trump.
Hiện có ít nhất 15 tàu chiến của Mỹ có thể sẵn sàng tham gia vào hoạt động phong tỏa, gồm một tàu sân bay, 11 tàu khu trục và 3 tàu tấn công đổ bộ để có thể thực hiện lệnh phong tỏa.
Thông báo của quân đội Mỹ cho biết lệnh phong tỏa sẽ bao trùm toàn bộ đường bờ biển của Iran, nhưng các chuyến hàng nhân đạo bao gồm thực phẩm, vật tư y tế và các hàng hóa thiết yếu khác sẽ được phép đi qua sau khi chịu sự kiểm tra.
Vị trí eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).
Cắt giảm chương trình hạt nhân Iran
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, Đại diện thường trực của Mỹ tại Liên hợp quốc Mike Waltz cũng cho biết Mỹ kiên quyết yêu cầu Iran phải cắt giảm hoàn toàn chương trình hạt nhân của nước này.
“Họ không thể có chương trình hạt nhân”, ông Waltz cho biết khi nói về các yêu cầu của Washington đối với Tehran.
Axios dẫn lời một quan chức Mỹ và một nguồn tin quen thuộc với các cuộc đàm phán cho biết, Mỹ đã đề xuất Iran chấp nhận lệnh cấm làm giàu uranium trong 20 năm trong các cuộc đàm phán ở Islamabad, Pakistan vào cuối tuần trước.
Theo nguồn tin, Tehran được cho là đã phản hồi đề xuất bằng cách đưa ra một khoảng thời gian ngắn hơn, "chỉ vài năm", và đề nghị một "quy trình pha loãng có giám sát" uranium được làm giàu cao thay vì loại bỏ uranium khỏi lãnh thổ Iran.
Nguồn tin tiết lộ những khác biệt về chương trình hạt nhân là điểm mấu chốt chính khiến Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận sau hơn 20 giờ đàm phán tại Pakistan.
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ước tính khi Israel phát động các cuộc tấn công đầu tiên vào tháng 6, Iran có khoảng 440,9 kg uranium làm giàu ở mức 60%. Nếu tiếp tục làm giàu, lượng này đủ để sản xuất vật liệu cho khoảng 10 vũ khí hạt nhân, theo tiêu chuẩn đánh giá của IAEA.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance ngày 13/4 xác nhận Washington đã yêu cầu Iran từ bỏ chương trình làm giàu uranium.
Theo ông, Washington lo ngại về chương trình hạt nhân của Iran mặc dù Tehran nói rằng họ không có kế hoạch chế tạo vũ khí hạt nhân.
Iran luôn khẳng định các hoạt động hạt nhân của nước này là vì mục đích hòa bình và từ chối chấm dứt chương trình làm giàu uranium.
Đặc phái viên Nhà Trắng Steve Witkoff cho rằng Tehran có thể chứng minh điều đó bằng cách dừng làm giàu uranium trong nước và chấp nhận nguồn cung từ nước ngoài. Tổng thống Trump cũng đã nhiều lần yêu cầu Iran chấp nhận mức độ làm giàu bằng không.
