Sáng sớm, ông Hoàng Công Toản (67 tuổi, thôn Phúc Tân, xã Cẩm Tân, Thanh Hóa) đã có mặt tại vườn chanh vàng Mỹ, tỉ mỉ kiểm tra từng gốc cây, tỉa cành và thu hái những quả chín mọng.
“Khác với chanh ta, chanh vàng Mỹ ra quả và cho thu hoạch quanh năm. Với 60 gốc chanh, tháng nào tôi cũng thu được gần 2 tạ quả, bán giá 25.000 đồng/kg, thu về khoảng 5 triệu đồng”, ông Toản chia sẻ.
Ông Toản thu tiền đều tay từ mô hình trồng chanh vàng Mỹ (Ảnh: Thảo Linh).
Cơ duyên đến với mô hình này bắt nguồn từ một lần ông Toản đến nhà bạn chơi, phát hiện một cây chanh lạ, quả to, vị chua thanh. Sau khi tìm hiểu, ông được biết đây là giống chanh nhập từ Mỹ. Với sự tò mò và mong muốn thử nghiệm, ông đã xin một ít mắt chanh về ghép thử lên thân cây bưởi.
“Sự tò mò về giống chanh lạ khiến tôi muốn tìm hiểu và thử nghiệm. Sau nhiều năm, cây phát triển tốt, cho quả quanh năm, tôi nảy ra ý định trồng, làm giàu từ loại cây này. Tháng 8/2024, tôi mạnh dạn cắt 60 mắt chanh ghép vào các gốc bưởi sẵn có trong vườn”, ông Toản kể.
Với gần 40 năm kinh nghiệm trồng cây ăn quả, việc ghép mắt chanh vàng Mỹ vào gốc bưởi không làm khó ông Toản. Chỉ sau 10 tháng ghép, cây đã bắt đầu đơm hoa, kết trái. “Quả chanh vàng Mỹ to gấp 3 lần chanh ta. Khi thu hoạch, tôi nhờ con, cháu chụp ảnh, đăng lên mạng xã hội để quảng cáo, bán hàng”, ông Toản nhớ lại.
Sau lứa quả đầu tiên, vườn chanh vàng Mỹ của ông Toản bước vào giai đoạn thu hoạch đại trà. Mỗi tháng, ông đều đặn hái chanh, gửi ra Hà Nội cho thương lái và có nguồn thu nhập ổn định. Nguồn thu này không chỉ giúp gia đình ông trang trải sinh hoạt mà còn tái đầu tư sản xuất, từng bước nâng cao đời sống.
Từ thành công ban đầu với 60 gốc chanh vàng Mỹ, ông Toản tiếp tục mở rộng quy mô bằng cách ghép thêm 600 mắt chanh khác vào gốc bưởi, nâng tổng diện tích trồng chanh lên 1ha.
Những gốc bưởi sẽ được ghép cùng mắt chanh vàng Mỹ (Ảnh: Thảo Linh).
Theo ông Toản, kỹ thuật chăm sóc đóng vai trò then chốt để chanh vàng Mỹ sinh trưởng tốt. Cây thường được nhân giống bằng cách ghép mắt lên gốc bưởi hoặc cam khỏe, giúp tận dụng bộ rễ và tăng sức chống chịu sâu bệnh. Khi trồng, cần chọn đất tơi xốp, thoát nước tốt, đào hố và bón lót phân chuồng hoai mục trước khi đặt cây.
Trong quá trình chăm sóc, cây chanh cần được cắt tỉa cành định kỳ để tạo tán thông thoáng, kích thích ra hoa, đậu quả. Việc bón phân được chia theo từng giai đoạn sinh trưởng, kết hợp tưới nước hợp lý, đặc biệt trong thời kỳ ra hoa, nuôi quả. Người trồng cần theo dõi sâu bệnh, xử lý kịp thời để đảm bảo năng suất, chất lượng quả. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, vườn chanh của ông Toản luôn cho quả to, đều, đáp ứng tốt nhu cầu thị trường.
“Từ năm 1990 đến nay, tôi trồng nhiều loại cây ăn quả như cam, bưởi, vải thiều nhưng đều chỉ cho thu theo mùa vụ. Riêng chanh vàng Mỹ cho quả quanh năm, thu hoạch đơn giản, ít tốn công. Ngoài bán quả, tôi còn chiết, ghép cành để cung cấp cho bà con với giá 70.000 đồng/cây”, ông Toản cho biết.
Ông Bùi Văn Ba, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Cẩm Tân, nhận định chanh vàng Mỹ là cây trồng mới, bước đầu đã cho thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu của địa phương.
Chanh vàng Mỹ cho quả to, 5-6 quả/kg (Ảnh: Thảo Linh).
“Từ mô hình của gia đình ông Toản, nhiều hộ dân đã học hỏi, nhân rộng, nâng tổng diện tích trồng chanh vàng Mỹ toàn xã lên khoảng 7ha. Không ít hộ còn trồng xen cây dứa nhằm tận dụng diện tích đất, đa dạng nguồn thu, nâng cao hiệu quả kinh tế”, ông Ba nói.
Theo ông Ba, thời gian tới, Hội Nông dân xã sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn người dân chăm sóc theo quy trình nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.
“Địa phương có định hướng quy hoạch vùng trồng chanh vàng Mỹ tập trung, khuyến khích liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp, từng bước xây dựng đầu ra ổn định, giúp nông dân yên tâm phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập bền vững”, ông Ba thông tin.
