Theo dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất nâng mức thu nhập bình quân tháng trong năm làm căn cứ xác định người phụ thuộc từ 1 triệu đồng theo quy định hiện hành lên 3 triệu đồng.
Bộ Tài chính cho biết mức đề xuất này cao hơn tốc độ tăng chi tiêu bình quân và thu nhập bình quân đầu người giai đoạn từ năm 2014 đến nay, đồng thời vượt ngưỡng thu nhập xác định hộ nghèo khu vực thành thị theo Nghị định 351/2025 của Chính phủ.
Cơ quan soạn thảo lý giải, mức thu nhập để xác định người phụ thuộc hiện được quy định từ năm 2013 tại Thông tư 111/2013. Sau hơn 10 năm triển khai, mặt bằng giá cả, chi tiêu và thu nhập đã thay đổi, nên cần điều chỉnh để phù hợp thực tế. Ngoài ra, việc điều chỉnh cũng tham chiếu chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026-2030 theo Nghị định 351/2025 của Chính phủ.
Công nhân làm việc ở nhà máy (Ảnh: Sơn Nguyễn).
Số liệu của Bộ Tài chính cho thấy, chi tiêu bình quân đầu người năm 2024 đạt 2,977 triệu đồng mỗi tháng, tăng khoảng 1,6 lần so với mức 1,888 triệu đồng năm 2014. Thu nhập bình quân đầu người năm 2024 đạt 5,15 triệu đồng mỗi tháng, gấp khoảng 2 lần so với mức 2,637 triệu đồng năm 2014.
Trên cơ sở đó, Bộ đề xuất nâng ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc tương đương mức xác định hộ nghèo, cận nghèo khu vực thành thị và phù hợp với mức chi tiêu bình quân.
Dự thảo cũng quy định người phụ thuộc gồm con đẻ, con nuôi, con riêng của vợ hoặc chồng; vợ hoặc chồng; cha mẹ, cha mẹ vợ hoặc chồng; cha dượng, mẹ kế; cha mẹ nuôi của người nộp thuế.
Ngoài ra, người phụ thuộc còn bao gồm con từ 18 tuổi trở lên trong trường hợp mất năng lực hành vi dân sự, khuyết tật; người không có khả năng lao động; hoặc con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, kể cả học phổ thông trong thời gian chờ kết quả thi từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12.
Người nộp thuế tự đăng ký, thay đổi người phụ thuộc và chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin kê khai. Đồng thời phải xác định, kê khai trung thực thu nhập của người phụ thuộc; trường hợp kê khai sai sẽ bị xử lý theo quy định.
Trên cơ sở thông tin đăng ký thuế của người nộp thuế, cơ quan thuế khai thác, sử dụng dữ liệu thông tin trong Cổng dịch vụ công quốc gia, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành do cơ quan nhà nước quản lý được chia sẻ, khai thác theo quy định của pháp luật để làm căn cứ xác định người phụ thuộc được giảm trừ gia cảnh.
Trường hợp cơ quan thuế không thể khai thác, sử dụng được dữ liệu thông tin xác định người phụ thuộc trong Cổng dịch vụ công quốc gia, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành do cơ quan nhà nước quản lý được chia sẻ, khai thác theo quy định của pháp luật thì người nộp thuế cung cấp các giấy tờ liên quan đến việc xác định người phụ thuộc.
Theo dự kiến, thông tư sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm nay.
