Càng giỏi càng dễ bị "lôi kéo"
Bên lề “Hội thảo quốc tế thúc đẩy phát triển tương lai hợp tác bán dẫn” do Trường Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức ngày 15/4, GS.TS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng nhà trường, đã đưa ra những nhận định thực tế về thị trường nhân lực hiện nay.
Theo ông, những ngành như Công nghệ thông tin, Khoa học máy tính, AI, Điện tử viễn thông hay Cơ điện tử đang có sức hút cực lớn.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh ngành bán dẫn không dành cho những người “tay mơ”.
Theo ông, để theo đuổi lĩnh vực này, sinh viên cần nền tảng vững chắc từ bậc phổ thông, đặc biệt là toán, lý, khoa học tự nhiên; đồng thời không thể thiếu kỹ năng ngoại ngữ, thậm chí cả ngữ văn.
“Nếu có công trình tốt nhưng người đó không biết trình bày ra sao cũng không được, do vậy cần cả môn văn”, ông lý giải.
Tuy nhiên, ông Trình cảnh báo, không nên bị “bẫy” thu nhập ngắn hạn từ việc đi làm sớm, bởi lợi ích trước mắt có thể đánh đổi bằng cơ hội phát triển dài hạn.
“Nhiều sinh viên kỹ thuật công nghệ rất giỏi, từ năm 2 đã được doanh nghiệp tuyển dụng với mức lương 5–10 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, vài năm gần đây, các trường đã phải tăng cường quản lý để hạn chế tình trạng bỏ học đi làm sớm”, ông Trình cho biết.
GS.TS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội (Ảnh: UET).
Theo vị giáo sư, những sinh viên nào càng giỏi, càng cần kiên nhẫn, càng phải đầu tư lâu dài để đạt được thành tựu lớn.
Để hạn chế sinh viên bỏ học đi làm sớm, vài năm trở lại đây, nhiều trường đại học “siết” kỷ luật.
Trường Đại học Công nghệ, chẳng hạn, tổ chức họp phụ huynh, chỉ rõ những trường hợp thiếu tập trung học tập hoặc bị doanh nghiệp “lôi kéo”.
Quy trình thực tập cũng được quản lý chặt hơn, yêu cầu sinh viên hoàn thành và quay lại trường để làm tốt nghiệp.
Nhờ đó, tỷ lệ tốt nghiệp đúng hạn tăng đáng kể: Từ khoảng 50% cách đây 3-4 năm lên khoảng 75% trong năm vừa qua. Thậm chí, nhiều sinh viên xuất sắc còn tốt nghiệp sớm 6 tháng; ở một số chương trình, tỷ lệ này đạt 20-30%.
Nên đặt sự tò mò trong phòng thí nghiệm
Khẳng định công nghệ hiện diện trong mọi lĩnh vực đời sống, ông Phùng Việt Thắng, Giám đốc Intel Việt Nam, cho biết trong 3 năm qua, chiến lược phát triển bán dẫn và AI tại Việt Nam đã được nhắc đến nhiều, đi kèm với các khoản đầu tư lớn từ Chính phủ và doanh nghiệp.
Theo ông, câu hỏi đặt ra là sinh viên, nguồn nhân lực chủ chốt, đã sẵn sàng đến đâu.
“Sự chuẩn bị của sinh viên cho ngành này như thế nào? Trong những năm còn ngồi trên ghế nhà trường, các em đã làm gì để tham gia vào lĩnh vực này?”, ông đặt vấn đề.
Sinh viên Trường Đại học Công nghệ trong phòng thí nghiệm (Ảnh: UET).
Ông cho rằng, việc tiếp cận ngành công nghiệp bán dẫn không bao giờ là quá sớm, điều quan trọng là sự chủ động của mỗi sinh viên.
Trong thời gian học đại học, sinh viên nên dành nhiều thời gian hơn cho các phòng thí nghiệm hiện đại, nuôi dưỡng sự tò mò khoa học.
Ở góc độ đào tạo, GS.TS Chử Đức Trình cho rằng cần có kết hợp giữa nhà trường và doanh nghiệp để thúc đẩy đào tạo ngành bán dẫn.
Theo ông, muốn nhân lực khi ra trường có chất lượng cao, đáp ứng nhanh chóng vào các công ty, doanh nghiệp cũng phải đồng hành và tham gia sâu vào quá trình định hướng và đào tạo cùng với các cơ sở giáo dục.
Tại buổi họp báo liên quan đến ngành bán dẫn trước đó, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng cho biết năm học 2024-2025, có khoảng 19.000 sinh viên nhập học các ngành phù hợp với lĩnh vực bán dẫn, chiếm khoảng 10% tổng số sinh viên theo học ngành STEM.
Hiện có 166 cơ sở đào tạo các ngành liên quan đến vi mạch bán dẫn, trong đó 97 cơ sở đào tạo trực tiếp các ngành này (gồm 66 trường công lập và 31 trường tư thục).
