Tàu đi qua eo biển Hormuz (Ảnh: Reuters).
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 15/4 công bố đoạn băng ghi âm vô tuyến, trong đó yêu cầu các tàu thuyền ở vịnh Oman "ngừng di chuyển đến Iran nếu đó là điểm đến tiếp theo của các bạn" trong bối cảnh lệnh phong tỏa đang được thực thi.
"Đừng cố gắng phá vỡ lệnh phong tỏa", CENTCOM cảnh báo các tàu có kế hoạch đến hoặc đi từ Iran.
"Khi di chuyển đến hoặc đi từ các cảng của Iran, các tàu thuyền sẽ bị khám xét để (Mỹ) tiến hành chặn bắt và tịch thu. Hãy quay đầu hoặc chuẩn bị cho việc bị khám xét. Nếu các bạn không tuân thủ lệnh phong tỏa này, chúng tôi sẽ sử dụng vũ lực. Toàn bộ Hải quân Mỹ sẵn sàng buộc các tàu thuyền phải tuân thủ", CENTCOM nêu rõ.
CENTCOM tuyên bố trong bài đăng trên mạng xã hội kèm theo đoạn ghi âm rằng, các tàu Hải quân Mỹ đang "tuần tra ở vịnh Oman khi CENTCOM tiếp tục thực hiện lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu thuyền ra vào các cảng của Iran”.
Lệnh phong tỏa có hiệu lực từ sáng 13/4, và CENTCOM cho biết "không có tàu thuyền nào" vượt qua được vòng phong tỏa của lực lượng Mỹ.
Theo CENTCOM, trong 48 giờ đầu tiên thực thi lệnh phong tỏa do Mỹ áp đặt đối với các tàu ra vào các cảng của Iran, không có tàu nào vượt qua được vòng kiểm soát của lực lượng Mỹ. Thêm vào đó, 9 tàu đã tuân theo chỉ thị của lực lượng Mỹ, quay đầu và trở về một cảng hoặc khu vực ven biển của Iran.
Tuy nhiên, truyền thông Iran ngày 15/4 vẫn đưa tin về việc 4 tàu thuyền di chuyển đến và rời khỏi nước này trong một ngày. Dữ liệu hàng hải cho thấy 3 trong số 4 tàu đã đi vào vùng biển Iran trong khi tàu thứ 4 đang rời đi.
Một quan chức Mỹ xác nhận các vụ chặn bắt không xảy ra ở eo biển Hormuz, vốn không nằm trong khu vực bị phong tỏa, và chủ yếu diễn ra ở vịnh Oman. Eo biển Hormuz là nút giao chiến lược giữa Iran và Oman, nơi 20% lượng dầu xuất khẩu của thế giới và 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran đi qua.
Trong thông báo ngày 15/4 trên mạng xã hội, CENTCOM, lực lượng phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, cho biết hàng nghìn binh sĩ Mỹ, bao gồm 5.000 thủy thủ và lính thủy quân lục chiến thuộc Nhóm tác chiến tàu sân bay Abraham Lincoln, đang thực hiện nhiệm vụ phong tỏa các tàu ra vào cảng Iran.
Theo CENTCOM, sau khi thực hiện lệnh phong tỏa đối với các tàu ra vào các cảng của Iran, lực lượng Mỹ đã chặn đứng hoạt động thương mại kinh tế trên biển của Iran.
“Thủy thủ đoàn, lính thủy quân lục chiến và phi công Mỹ vẫn đóng quân và sẵn sàng hành động chống lại bất kỳ tàu nào tìm cách vi phạm lệnh phong tỏa”, CENTCOM cảnh báo.
Bản đồ eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).
Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt từ chối cho biết Mỹ dự định duy trì lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran trong thời gian bao lâu.
“Lệnh phong tỏa được thực thi đầy đủ và đang được thực thi đối với tàu của mọi quốc gia ra vào các cảng của Iran", bà Leavitt tuyên bố.
"Lệnh này bao gồm tất cả các cảng của Iran trên vịnh Ba Tư và vịnh Oman, và lực lượng Mỹ trong khu vực vẫn hỗ trợ quyền tự do hàng hải cho các tàu đi qua eo biển đến và đi từ các cảng không thuộc Iran", bà nói thêm.
Theo bà Leavitt, Washington ủng hộ quyền tự do hàng hải, ngoại trừ “bất kỳ tàu chở dầu hoặc tàu nào có thể mang lại lợi ích cho nền kinh tế của Iran khi các cuộc đàm phán đang diễn ra”.
