Ngày 16/3/2023, Chi cục Hải quan sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, qua công tác soi chiếu, phát hiện trong hành lý ký gửi của 4 nữ tiếp viên trên chuyến bay VN10 (Vietnam Airlines) có nhiều tuýp kem đánh răng với dấu hiệu bất thường.
Ngay sau đó, Bộ Công an phối hợp với Công an TPHCM tiến hành kiểm tra, phát hiện trong các vali có tổng cộng 327 tuýp kem đánh răng thuộc nhiều nhãn hiệu, mỗi tuýp được đựng trong hộp giấy riêng. Trong số này, có 157 tuýp chứa hơn 11,3kg ma túy các loại.
Một phần tang vật của vụ án (Ảnh: Công an cung cấp).
Kết quả điều tra xác định, ngoài chuyến hàng bị phát hiện, Hà Danh Nậm (52 tuổi, quê Nghệ An, hiện đang bị truy nã) đã vận chuyển trót lọt 6 chuyến hàng chứa ma túy tổng hợp, được cất giấu tinh vi trong các tuýp kem đánh răng và hộp thực phẩm chức năng.
Nậm là người trực tiếp đưa ma túy vào các tuýp kem đánh răng, sau đó đóng gói chung với các mặt hàng như bột giặt, cà phê, ca cao, kẹo sôcôla, bàn chải đánh răng, nước súc miệng, dầu gội… nhằm ngụy trang, tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng.
Mở rộng điều tra, cơ quan chức năng đã truy tố 227 bị can. TAND TPHCM đang thụ lý vụ án và dự kiến sẽ đưa ra xét xử trong thời gian tới.
Lợi dụng trung gian
Liên quan vụ án, trong quá trình điều tra, Công an TPHCM đã đưa ra một số kiến nghị nhằm phòng ngừa tội phạm.
Theo cơ quan điều tra, các đối tượng đã cấu kết chặt chẽ giữa các mắt xích trong và ngoài nước, hình thành các đường dây vận chuyển ma túy xuyên quốc gia với phương thức hoạt động ngày càng tinh vi. Ma túy thường được cất giấu trong các kiện hàng, bưu kiện và ngụy trang dưới nhiều hình thức như hàng tiêu dùng, thực phẩm, mỹ phẩm, linh kiện điện tử hoặc các loại hàng hóa thông thường để qua mặt cơ quan chức năng.
Đáng chú ý, các đối tượng sử dụng thông tin người gửi, người nhận không chính xác hoặc giả mạo, thậm chí thuê người nhận hàng nhằm che giấu danh tính thật. Điều này gây nhiều khó khăn cho công tác xác minh, truy vết của lực lượng chức năng.
Sau khi các kiện hàng chứa ma túy được vận chuyển về Việt Nam qua đường hàng không, các đối tượng tiếp tục lợi dụng sự phát triển của lĩnh vực logistics và các nền tảng giao nhận công nghệ để trung chuyển. Việc sử dụng dịch vụ giao hàng qua ứng dụng, thuê tài xế công nghệ vận chuyển mà không trực tiếp xuất hiện giúp tạo ra nhiều lớp trung gian, làm phức tạp quá trình kiểm soát, phát hiện.
Số ma túy được giấu trong kem đánh răng (Ảnh: Công an cung cấp).
Theo nhận định của cơ quan công an, chính sự tiện lợi và tốc độ của dịch vụ giao nhận hiện đại đã bị các đối tượng lợi dụng. Các đơn hàng được đặt và vận chuyển qua nhiều khâu, mỗi khâu do một cá nhân hoặc đơn vị khác nhau đảm nhiệm, khiến việc kiểm tra nguồn gốc trở nên khó khăn hơn.
Vận chuyển hàng hóa quốc tế còn sơ hở
Quá trình điều tra cũng cho thấy, dù các cơ quan chức năng đã triển khai nhiều biện pháp kiểm soát hoạt động vận chuyển hàng hóa quốc tế, vẫn còn tồn tại một số sơ hở.
Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, đào tạo cho đội ngũ nhân viên giao nhận và tài xế về nhận diện thủ đoạn của tội phạm ma túy còn hạn chế. Nhiều người tham gia vận chuyển chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng để phát hiện dấu hiệu nghi vấn trong quá trình làm việc.
Từ những sơ hở này, các đối tượng đã lợi dụng để thực hiện hành vi phạm pháp, đưa ma túy từ nước ngoài vào Việt Nam một cách tinh vi, có tổ chức.
Trước thực trạng trên, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TPHCM đã đưa ra nhiều kiến nghị nhằm siết chặt công tác quản lý và phòng ngừa tội phạm trong lĩnh vực này.
Đồng thời, cần bổ sung cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin giữa doanh nghiệp vận chuyển, cơ quan hải quan và lực lượng công an nhằm kịp thời phát hiện các bưu kiện có dấu hiệu nghi vấn.
Đối với lực lượng hải quan và các đơn vị chức năng tại cửa khẩu, sân bay quốc tế, cần tăng cường kiểm tra, soi chiếu hàng hóa, đặc biệt với các lô hàng đến từ khu vực có nguy cơ cao về tội phạm ma túy; đẩy mạnh công tác phân tích rủi ro để sàng lọc các kiện hàng nghi vấn.
Về phía doanh nghiệp, cần nâng cao trách nhiệm quản lý nội bộ, siết chặt quy trình tiếp nhận, vận chuyển hàng hóa; đồng thời tổ chức tập huấn cho nhân viên nhận diện các thủ đoạn cất giấu ma túy trong hàng hóa, qua đó chủ động phát hiện và báo cáo khi có dấu hiệu bất thường.
