5 hoạt động bị cấm trên Trạm Vũ trụ quốc tế

Hãy tưởng tượng bạn đang lơ lửng giữa các mô-đun, nhìn xuống Trái Đất từ độ cao 400 km, đồng thời tiến hành các thí nghiệm trong môi trường chân không của không gian.

Nhưng phía sau những khung cảnh ngoạn mục và các thiết bị công nghệ cao ấy là một thực tế hoàn toàn khác: ISS là một môi trường mong manh - một không gian sống được thiết kế tinh vi để duy trì sự sống của con người giữa những điều kiện khắc nghiệt bậc nhất.

Vì vậy, các phi hành gia phải tuân thủ một hệ thống quy tắc chặt chẽ, chi phối gần như mọi khía cạnh của cuộc sống hàng ngày. Những quy tắc này không chỉ mang tính kỷ luật, mà còn liên quan trực tiếp đến sự sống còn.

Điều đó cũng đồng nghĩa với việc nhiều hoạt động vốn hoàn toàn bình thường trên Trái Đất lại bị nghiêm cấm trong không gian.

Đồ uống có cồn

Trên ISS, rượu và mọi đồ uống có cồn đều bị cấm. Nguyên nhân là vì cồn làm giảm khả năng phán đoán và phối hợp trong môi trường vi trọng lực, chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng.

Ngoài ra, hệ thống tái chế nước trên trạm rất nghiêm ngặt; việc đưa cồn vào có thể làm gián đoạn quy trình này. Vì vậy, ngay cả các sản phẩm chứa cồn như nước súc miệng cũng không được phép sử dụng.

Dù trước đây phi hành gia Liên Xô từng mang theo một ít rượu, ngày nay cả Nga và Mỹ đều áp dụng chính sách “không cồn” tuyệt đối trên các chuyến bay vũ trụ.

Vật liệu hoặc công cụ không được cho phép

Trên ISS, phi hành gia không được tùy ý mang đồ cá nhân. Mọi vật dụng đều phải kiểm tra kỹ trước khi bay, vì trong môi trường vi trọng lực, những thứ tưởng chừng vô hại cũng có thể gây nguy hiểm.

Vật liệu cũng bị kiểm soát nghiêm ngặt do nguy cơ phát thải khí độc hoặc làm hỏng thiết bị. Ngay cả vải vóc cũng có thể gây rủi ro nếu bung sợi, làm tắc bộ lọc hoặc bay vào mắt.

Vì vậy, chỉ những đồ đã được phê duyệt mới được mang lên ISS. Dụng cụ được tiêu chuẩn hóa, và nếu thiếu, sẽ được gửi lên bằng tàu tiếp tế hoặc thậm chí được in 3D ngay trên trạm.

Hút thuốc hoặc bất kỳ ngọn lửa trần nào

Trên ISS, lửa hoàn toàn bị cấm, bao gồm hút thuốc, nến, diêm hay bật lửa. Trong môi trường vi trọng lực, lửa không bốc lên mà tạo thành các “quả cầu” khó kiểm soát, có thể bám vào vật liệu và lan rộng nhanh trong môi trường giàu oxy. Một tia lửa nhỏ cũng có thể dẫn đến thảm họa, vì không có cách thoát hiểm nhanh trong không gian.

Hút thuốc cũng bị cấm tuyệt đối. Khói thuốc chứa các hạt ô nhiễm có thể tồn tại lâu trong hệ thống không khí kín, khiến phi hành gia phải hít lại nhiều lần.

Vì vậy, mọi vật liệu trên ISS đều được kiểm tra khả năng bắt lửa, từ thiết bị đến quần áo. Ngọn lửa chỉ được phép xuất hiện trong các thí nghiệm khoa học kiểm soát chặt chẽ, trong buồng kín chuyên dụng.

Sinh hoạt tình dục

Trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), tình dục không được phép. Lý do đầu tiên là tính chuyên môn. Phi hành gia làm việc trong môi trường được kiểm soát chặt chẽ, với lịch trình dày đặc và nhiệm vụ trị giá hàng tỷ đô la, nên phải duy trì sự tập trung và tính chuyên nghiệp.

Về mặt thực tế, vi trọng lực khiến mọi hoạt động thể chất trở nên khó khăn. Không có lực giữ cơ thể, hai người có thể bị đẩy ra xa nhau. Ngoài ra, chất lỏng không vận động như trên Trái Đất, làm dấy lên lo ngại về vệ sinh và an toàn trong môi trường kín.

Cuối cùng là yếu tố tâm lý. Phi hành đoàn sống trong không gian chật hẹp, đa văn hóa và chịu áp lực cao. Các mối quan hệ cá nhân có thể gây căng thẳng, ảnh hưởng đến nhiệm vụ.

Dù vậy, câu hỏi liệu điều này từng xảy ra hay chưa vẫn luôn khiến công chúng tò mò.

Ném hoặc quăng đồ vật

Trên ISS, việc ném đồ vật là điều cấm kỵ. Trong môi trường vi trọng lực, ngay cả vật nhỏ cũng có thể trôi tự do, va vào thiết bị nhạy cảm hoặc làm tắc hệ thống. Một chiếc tua vít hay thậm chí vụn bánh mì cũng có thể gây hư hại hoặc nguy hiểm cho phi hành đoàn.

Về mặt vật lý, vật thể khi bị ném sẽ không tự chậm lại mà tiếp tục bay cho đến khi va chạm. Điều này khiến việc kiểm soát trở nên khó khăn và tốn thời gian xử lý.

Vì vậy, các phi hành gia luôn trao đồ tận tay và cố định vật dụng bằng dây, kẹp hoặc băng dính. Công cụ thường được buộc vào người để tránh thất lạc.