Xung đột Trung Đông 20/4: Nguy cấp, căng thẳng Mỹ - Iran bất ngờ nóng rực - Hai bên đồng loạt nổ súng, đổ thêm dầu vào lửa khiến eo biển Hormuz sôi sục

Căng thẳng Mỹ - Iran bất ngờ tăng nhiệt

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 19/4 cho biết, các lực lượng Mỹ “đang hoạt động tại biển Ả rập đã thực thi các biện pháp phong tỏa đường biển đối với một tàu chở hàng treo cờ Iran khi tàu này đang cố gắng tiến về một cảng biển của Iran”.

CENTCOM cho biết sau khi các lực lượng Mỹ đưa ra nhiều lời cảnh báo trong suốt 6 giờ đồng hồ, con tàu vẫn không tuân thủ các mệnh lệnh, buộc khu trục hạm USS Spruance phải khai hỏa pháo hạm 127mm vào buồng máy, vô hiệu hóa hệ thống động lực và sau đó thủy quân lục chiến đã đổ bộ lên kiểm soát tàu.

Tuyên bố này xác nhận thông tin trong bài đăng trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump về vụ bắt giữ tàu treo cờ Iran.

Tehran đáp trả cứng rắn, phóng hàng loạt máy bay không người lái vào các tàu chiến Mỹ trong khu vực, theo hãng tin TASS.

Hãng thông tấn Tasnim dẫn lời người phát ngôn của Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya thuộc Lực lượng Vũ trang Iran cho biết, quân đội Iran đã thực hiện loạt cuộc tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào các tàu chiến của Mỹ để đáp trả việc bắt giữ một tàu hàng của Iran ngày 19/4.

Những diễn biến mới này làm dấy lên lo ngại làm phức tạp hơn nữa triển vọng đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran. Tasnim đưa tin, Iran chưa có kế hoạch cử phái đoàn đàm phán đến Pakistan để đối thoại với Mỹ mặc dù Washington thông báo phái đoàn của họ sẽ đến Islamabad vào tối nay, 20/4.

Thỏa thuận ngừng bắn sắp hết hạn, đàm phán gặp trở ngại

Phó Tổng thống JD Vance và các quan chức cấp cao của Mỹ sẽ đến Pakistan để tiến hành vòng đàm phán hòa bình tiếp theo với Iran trong những ngày tới, CNN đưa tin, dẫn tuyên bố từ Nhà Trắng.

Tình trạng của các cuộc đàm phán vẫn chưa rõ ràng trong bối cảnh căng thẳng leo thang ở eo biển Hormuz. Tehran chưa công khai xác nhận việc cử phái đoàn, và một số phương tiện truyền thông nhà nước cho rằng các cuộc đàm phán có thể không diễn ra. Thỏa thuận ngừng bắn hiện tại dự kiến ​​sẽ hết hạn vào thứ tư, 22/4.

Trước đó, hôm 19/4 ông Trump đưa ra lời cảnh báo đanh thép nếu đàm phán thất bại: “Chúng tôi đang đưa ra một thỏa thuận rất công bằng và hợp lý, và tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận vì nếu không, Mỹ sẽ đánh sập mọi nhà máy điện và mọi cây cầu tại Iran. Tôi sẽ không tử tế nữa”.

Ông cáo buộc Tehran vi phạm thỏa thuận ngừng bắn tại eo biển Hormuz, “hôm qua, Iran đã quyết định nổ súng tại eo biển Hormuz, một sự vi phạm hoàn toàn đối với thỏa thuận ngừng bắn của chúng ta! Nhiều phát đạn đã nhắm vào một con tàu của Pháp và một tàu chở hàng của Vương quốc Anh”.

Nỗ lực hòa bình đối mặt với một số điểm vướng mắc quan trọng, bao gồm việc kiểm soát kho dự trữ uranium của Iran và việc mở lại eo biển Hormuz, nơi nguồn cung năng lượng toàn cầu đã bị tắc nghẽn trong nhiều tuần.

Những sự kiện đáng chú ý

Tổng thống Donald Trump một lần nữa mời Iran đến Islamabad nhưng lại đồng thời đe dọa "phá hủy nền cộng hòa". Truyền thông Iran nói Tehran từ chối tham dự các cuộc đàm phán do lệnh phong tỏa hải quân và những yêu cầu "quá đáng" của Mỹ, mặc dù cánh cửa đối thoại không bị đóng hoàn toàn.

Trong bối cảnh này, dường như ngày càng khó có khả năng hai bên thực sự chuẩn bị cho hòa bình. Mỹ tiếp tục tập trung lực lượng hải quân: 2 tàu sân bay, hơn 10 tàu khu trục, các lực lượng riêng biệt ở Địa Trung Hải, biển Đỏ và biển Ả rập, cộng thêm một nhóm tác chiến tàu sân bay do hàng không mẫu hạm USS George Bush chỉ huy đang tiến đến gần.

Trong bối cảnh này, Washington đã bắt đầu thận trọng hơn khi xem xét khả năng tiến hành một chiến dịch trên bộ. Wall Street Journal đưa tin rằng ông Trump đã từ bỏ ý tưởng chiếm đảo Kharg do nguy cơ tổn thất không thể chấp nhận được. Tuy nhiên, điều này không nhất thiết là sự bác bỏ hoàn toàn phương án quân sự, mà là sự thừa nhận rằng nhiệm vụ như vậy không thể hoàn thành một cách nhanh chóng và tiết kiệm xương máu.

Đặc biệt là vì trong thời gian tạm ngừng chiến, Iran không chỉ tập hợp lại lực lượng mà còn khôi phục một phần tiềm lực quân sự của mình. Theo ước tính của Mỹ, Iran đã khôi phục được 60% bệ phóng tên lửa đạn đạo, khoảng 70% tên lửa và 40% máy bay không người lái tấn công. Các căn cứ ngầm và hầm trú ẩn trên núi một lần nữa đóng vai trò quan trọng: đống đổ nát ở lối vào đã được dọn sạch, và bộ máy quân sự không sụp đổ.

Trong nội bộ Iran, điều này chỉ củng cố thêm vị thế của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Ngay cả Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ cũng khẳng định rằng IRGC không chỉ kiểm soát mặt trận, mà còn cả mạch đàm phán và toàn bộ quá trình ra quyết định.

Trên thực tế, điều này đã trở nên rõ ràng ngay từ những ngày đầu của cuộc chiến: chính giới tinh hoa quân sự Iran đã dần dần giành quyền kiểm soát hệ thống, và cuộc xung đột chỉ củng cố kết quả đó.

Đối với lực lượng Houthi ở Yemen, mọi thứ vẫn như thường lệ, họ đưa ra những tuyên bố cứng rắn mà không tiến hành một chiến dịch phong tỏa hải quân thực sự. Houthi nói rằng họ sẵn sàng đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb nếu áp lực lên Iran tiếp tục, nhưng vẫn chưa đến mức tấn công tàu thuyền. Tehran vẫn đang nắm giữ con "át chủ bài" ở Yemen.

Trong khi đó, Iraq đang cố gắng tìm cách đối phó với tình trạng bất ổn liên tục xung quanh eo biển Hormuz. Baghdad một lần nữa vận chuyển dầu nhiên liệu qua Syria đến cảng Baniyas, từ đó được chất lên các tàu chở dầu ở Địa Trung Hải. Tuyến đường này tốn kém, bất tiện và phụ thuộc vào hàng trăm xe bồn, nhưng nó đi qua sa mạc Al-Anbar, khu vực do chính quyền Baghdad kiểm soát, cho phép họ tránh được tranh chấp với Erbil và bảo toàn ít nhất một phần dòng chảy dầu mỏ.

Tại Syria, chính phủ nước này tiếp tục làm mọi cách để tránh gây khó chịu cho Israel. Lực lượng an ninh địa phương được cho là đã triệt phá một nhóm Hezbollah đang chuẩn bị phóng tên lửa từ Cao nguyên Golan, một lần nữa chứng minh cho nước láng giềng thấy rằng Damascus sẵn sàng làm mọi thứ chỉ để tránh một cuộc chiến mới ở phía nam.

Trên mặt trận Li Băng, chiến tranh cũng tiếp tục làm thay đổi hành vi của các bên. Sau một loạt các cuộc tấn công chính xác bằng UAV FPV của Hezbollah, Israel cuối cùng đã bắt đầu lắp đặt "chuồng gà" - những mái che thô sơ chống lại các cuộc không kích từ trên cao - lên xe tăng Merkava của họ.

Chúng trông thô sơ, nhưng chính bản thân sự thật đã nói lên nhiều điều: kinh nghiệm chiến tranh với UAV đang đến với Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), mặc dù với sự chậm trễ đáng kể.