Tàu hải quân Iran di chuyện dọc vịnh Ba Tư gần eo biển Hormuz (Ảnh: Getty).
Trong cuộc phỏng vấn với BBC được phát sóng hôm 19/4, khi được hỏi liệu Tehran có bao giờ nhượng bộ quyền kiểm soát eo biển Hormuz hay không, ông Ebrahim Azizi, cựu chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) kiêm Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran, khẳng định: “Không bao giờ”.
“Đó là quyền bất khả xâm phạm của chúng tôi. Iran sẽ quyết định quyền đi lại, bao gồm cả việc cho phép tàu thuyền đi qua eo biển”, ông Azizi nêu rõ.
Ông cho biết nguyên tắc này đang được chính thức hóa thông qua luật pháp.
“Chúng tôi đang trình một dự luật lên quốc hội, dựa trên Điều 110 của hiến pháp, bao gồm vấn đề về môi trường, an ninh hàng hải và an ninh quốc gia - và lực lượng vũ trang (Iran) sẽ thực thi luật này”, nghị sĩ cấp cao của Iran cho biết.
Cựu chỉ huy IRGC nhấn mạnh cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran càng củng cố tầm quan trọng sống còn của eo biển Hormuz như một trong những “quân bài” mạnh nhất của Iran trong việc đối phó với đối thủ.
“Ưu tiên hàng đầu của Iran sau chiến tranh là khôi phục khả năng răn đe, và eo biển Hormuz là một trong những đòn bẩy chiến lược chính của Iran”, Mohammad Eslami, nhà nghiên cứu tại Đại học Tehran, giải thích.
Theo chuyên gia, Tehran “sẵn sàng thảo luận về cách các quốc gia khác có thể hưởng lợi từ quy định mới của Iran đối với eo biển, nhưng kiểm soát eo biển mới là điều cốt yếu”.
Eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).
Trong khi đó, nghị sĩ Azizi bác bỏ thẳng thừng những lời chỉ trích từ các quốc gia trong khu vực, đặc biệt là Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất, về việc Tehran kiểm soát eo biển Hormuz.
“Chúng tôi luôn nói rằng chúng ta cần hợp tác để bảo đảm an ninh khu vực của mình”, ông Azizi nhấn mạnh.
Những phát biểu của ông Azizi được đưa ra chỉ vài giờ trước khi quân đội Mỹ thông báo nã pháo vào tàu chở hàng của Iran ở vịnh Oman. Mỹ đã triển khai lực lượng thủy quân lục chiến lên boong tàu và vô hiệu hóa hệ thống định vị của tàu Iran.
Ngày 17/4, Iran tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz cho vận tải thương mại, vài tuần sau khi khu vực này bị đóng cửa đối với các tàu thuyền liên quan đến Mỹ và các đồng minh. Tuy nhiên, Tehran sau đó đóng cửa eo biển trở lại, với lý do Mỹ vẫn tiếp tục chiến dịch phong tỏa các cảng của Iran.
Vào ngày 7/4, sau 40 ngày giao tranh dữ dội bao trùm toàn bộ khu vực, Tổng thống Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần sau khi chấp nhận đề xuất 10 điểm của Iran làm cơ sở cho các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn.
Tuy nhiên, ông vẫn cho phép quân đội Mỹ tiếp tục phong tỏa hải quân Iran.
