Câu chuyện xưa nhưng không cũ: Áp lực học đường
Áp lực học tập không còn là câu chuyện cá biệt. Tại Việt Nam, báo cáo của UNICEF cho thấy căng thẳng học đường gia tăng rõ rệt, đặc biệt trong các giai đoạn thi cử khi học sinh phải đối mặt với khối lượng kiến thức lớn cùng kỳ vọng cao từ gia đình. Áp lực này không chỉ là cảm xúc nhất thời. Các nghiên cứu quốc tế chỉ ra rằng căng thẳng kéo dài có thể làm gia tăng nguy cơ lo âu, kiệt sức học tập và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tinh thần về lâu dài.
Ở quy mô toàn cầu, World Health Organization ước tính khoảng 10-20% trẻ em và thanh thiếu niên đang gặp các vấn đề về sức khỏe tâm lý, trong đó áp lực học tập là một nguyên nhân đáng kể.
Khi việc học bị biến thành một cuộc đua, động lực nội tại dần bị thay thế bởi áp lực bên ngoài. Đây cũng là lúc cần nhìn lại mục tiêu cốt lõi của giáo dục - không chỉ dừng ở điểm số, mà hướng tới sự phát triển bền vững của mỗi đứa trẻ.
Hạnh phúc học đường là nền tảng của năng lực bền vững
Trong bối cảnh giáo dục đang chuyển dịch mạnh mẽ từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực, một nhận định ngày càng được khẳng định bởi giới chuyên môn: hạnh phúc học đường không phải là đích đến, mà là điều kiện tiên quyết để học sinh phát triển toàn diện - từ năng lực trí tuệ, cảm xúc đến cách các em định hình lựa chọn và định hướng cuộc sống.
PGS.TS Chu Cẩm Thơ - một trong những chuyên gia trong lĩnh vực Lý luận và Phương pháp dạy học, được biết đến như một người luôn đổi mới tư duy giáo dục và phát triển năng lực người học, nhấn mạnh rằng một môi trường học tập tích cực, nơi học sinh được lắng nghe và tôn trọng, sẽ tạo nền tảng cho sự tự tin và năng lực học tập lâu dài.
Cảm xúc tích cực tạo nên khả năng thích ứng và động lực bền vững cho các con (Ảnh: Phenikaa).
“Giáo dục hạnh phúc tạo ra cảm hứng tích cực, ý nghĩa và sự kết nối. Với người học, hạnh phúc là khi họ được là chính mình, được tôn trọng cá tính, được học những điều mình yêu thích, và được phát triển toàn diện về cả kiến thức, kỹ năng và phẩm chất”, PGS chia sẻ thêm.
Đồng quan điểm, nhiều nghiên cứu giáo dục đã chỉ ra rằng khi trẻ cảm thấy an toàn về mặt cảm xúc, các em sẽ chủ động hơn trong việc khám phá, dám đặt câu hỏi và hình thành khả năng học sâu, thay vì chỉ học để đạt điểm số.
Môi trường giúp con phát triển toàn diện, sống hạnh phúc và tự tin hơn trong cuộc sống (Ảnh: Phenikaa).
Khi học để trưởng thành và sống trong hạnh phúc
Xu hướng giáo dục mới vì thế không còn đặt câu hỏi “chọn thành tích hay hạnh phúc”, mà hướng tới việc kết hợp cả hai. Các mô hình giáo dục hiện đại đang tập trung kiến tạo môi trường học tập cân bằng giữa tri thức, trải nghiệm và cảm xúc. Trong đó, việc xây dựng một không gian học tập tích cực - nơi học sinh được lắng nghe, được thử nghiệm và được phát triển theo nhịp độ riêng - trở thành yếu tố then chốt.
Bà Nguyễn Thị Hương - Tổng giám đốc Phenikaa School - một trong những hệ thống giáo dục nổi bật với định hướng “Giáo dục hạnh phúc” chia sẻ: “Tại Phenikaa School, chúng tôi định hướng giáo dục không chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức, mà còn hướng tới nuôi dưỡng những công dân toàn cầu với năng lực toàn diện và khả năng thích ứng cao. Nhà trường tin rằng, một nền giáo dục hiệu quả cần giúp học sinh hiểu được ý nghĩa của việc học, được đánh thức và hiện thực hóa tiềm năng của bản thân, và từng bước hình thành năng lực giải quyết các vấn đề thực tiễn, từ đó tạo ra những giá trị tích cực và bền vững cho tương lai.”
Bà Nguyễn Thị Hương, Tổng giám đốc Phenikaa School, chia sẻ tại Open Day “Học để trưởng thành - Sống trong hạnh phúc” (Ảnh: Phenikaa).
Theo đó, các hoạt động giáo dục tại Phenikaa School được thiết kế theo hướng gắn kết chặt chẽ giữa học thuật và trải nghiệm, giữa tri thức và thực tiễn, truyền cảm hứng sáng tạo cho học sinh: dám đặt câu hỏi, dám khám phá và dám thử nghiệm với các ý tưởng. Học sinh không chỉ học để biết, mà còn học để hiểu, để làm và để trở thành hình mẫu mà các con hướng tới.
Giờ học tại Phenikaa School (Ảnh: Phenikaa).
Không chỉ tập trung vào kết quả học tập, trường chú trọng xây dựng một môi trường học tập tích cực, nơi mỗi học sinh được lắng nghe, được khuyến khích thử nghiệm và được phát triển theo thế mạnh và nhịp độ riêng. Bởi giáo dục không chỉ là hành trình giúp một đứa trẻ đi nhanh, mà là hành trình giúp các em đi xa với sự tự tin, bản lĩnh và một nền tảng vững chắc cho cuộc sống.
