Đây là nhận định của các đại biểu tại hội nghị hướng dẫn xây dựng Kế hoạch hành động giai đoạn 2026-2030 nhằm triển khai Chương trình hành động thực hiện Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN tại Việt Nam giai đoạn 2026-2035 do Bộ Nội vụ tổ chức ngày 21/4.
ASEAN không còn là nhiệm vụ đối ngoại riêng lẻ
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Cao Huy cho rằng sự phát triển của mỗi quốc gia ASEAN hiện nay không còn tách rời mà gắn kết trong một chỉnh thể khu vực. Ông nhấn mạnh, các nước thành viên là “những mắt xích không thể tách rời trong một chỉnh thể khu vực thống nhất, cùng thích ứng và cùng tự cường”.
Theo Thứ trưởng, năm 2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong triển khai Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN, với cách tiếp cận quản trị khu vực có sự thay đổi về chất. Tại Việt Nam, Chương trình hành động theo Quyết định 155/QĐ-TTg được xác định không chỉ là nhiệm vụ đối ngoại mà còn gắn trực tiếp với các ưu tiên phát triển trong nước.
“Chúng ta không triển khai ASEAN như một nhiệm vụ đối ngoại thêm vào, mà coi đây là đòn bẩy để chuẩn hóa quy trình dịch vụ công và nâng cao năng lực quản trị quốc gia”, ông nói.
Thứ trưởng Bộ Nội vụ Cao Huy phát biểu tại Hội nghị (Ảnh: Minh Hiền).
Yêu cầu hoàn thành kế hoạch chậm nhất trong tháng 6/2026
Để triển khai hiệu quả, Thứ trưởng Cao Huy đề nghị các bộ, ngành và địa phương khẩn trương xây dựng kế hoạch hành động 5 năm, hoàn thành chậm nhất trong tháng 6/2026. Ông lưu ý thời gian không còn nhiều, yêu cầu các đơn vị tập trung, tránh xây dựng kế hoạch mang tính hình thức.
“Kế hoạch phải rõ người, rõ việc, rõ nguồn lực và rõ lộ trình”, Thứ trưởng nói, đồng thời nhấn mạnh cần bảo đảm tính thực chất trong quá trình triển khai.
Bên cạnh đó, ông yêu cầu các địa phương xây dựng kế hoạch trên cơ sở vừa bảo đảm tính thống nhất toàn quốc, vừa phát huy đặc thù riêng. Công tác phối hợp giữa các cơ quan cũng cần được tăng cường, trong đó Bộ Nội vụ giữ vai trò điều phối, hỗ trợ về chuyên môn. Tuy nhiên, theo ông, hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào sự chủ động của từng địa phương.
Hội nghị cũng là dịp để các bộ, ngành, địa phương trao đổi về tiến độ xây dựng kế hoạch, chia sẻ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai và thống nhất tăng cường phối hợp, trao đổi thông tin trong thời gian tới.
Sự kiện có sự tham gia trực tiếp của hơn 150 đại biểu từ các bộ, ngành, địa phương (Ảnh: Minh Hiền).
Thế giới biến động sâu sắc, tác động trực tiếp tới ASEAN
Chia sẻ tại hội nghị, Đại sứ Phạm Quang Vinh, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, cho rằng bối cảnh thế giới hiện nay đang thay đổi nhanh và sâu sắc, tạo ra cả cơ hội và thách thức đối với ASEAN. Ông nhận định trật tự quốc tế đang trong giai đoạn chuyển đổi khi “trật tự cũ bị thách thức, còn trật tự mới chưa định hình rõ ràng”, kéo theo cạnh tranh giữa các nước lớn gia tăng và lan rộng sang nhiều lĩnh vực.
Theo Đại sứ, cạnh tranh này không chỉ dừng ở chính trị mà còn mở rộng sang kinh tế, công nghệ, làm thay đổi cấu trúc chuỗi cung ứng và thương mại toàn cầu. Xu hướng phân mảnh, bảo hộ và đứt gãy chuỗi cung ứng ngày càng rõ nét, trong khi các nền kinh tế vẫn phụ thuộc lẫn nhau ở mức độ cao.
Đại sứ Phạm Quang Vinh phát biểu tại Hội nghị (Ảnh: Minh Hiền).
Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh của các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn hay bán dẫn vừa mở ra cơ hội tăng trưởng, vừa đặt ra thách thức đối với các quốc gia nếu không theo kịp. Đại sứ cho rằng công nghệ không chỉ tác động đến phát triển mà còn làm thay đổi cách thức quản trị quốc gia và toàn cầu.
Ông cũng lưu ý các thách thức an ninh phi truyền thống như biến đổi khí hậu, dịch bệnh, an ninh năng lượng, lương thực ngày càng nổi lên, buộc các quốc gia phải tăng cường hợp tác. Những biến động tại các khu vực như Trung Đông hay các chính sách kinh tế, thương mại của các nước lớn cũng có thể tác động trực tiếp đến ASEAN thông qua giá năng lượng, chuỗi cung ứng và hoạt động thương mại.
Trong bối cảnh đó, ASEAN được đánh giá vẫn là khu vực năng động, nhưng đồng thời phải đối mặt với sức ép cạnh tranh chiến lược ngày càng lớn. Theo Đại sứ, điều này đặt ra yêu cầu ASEAN vừa tăng cường nội lực, vừa duy trì vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực, đồng thời chủ động thích ứng với các biến động toàn cầu.
Thứ trưởng Cao Huy khẳng định hợp tác ASEAN là một phần không thể tách rời trong chiến lược phát triển quốc gia, nhấn mạnh mục tiêu “hành động vì một Việt Nam vững mạnh trong Cộng đồng chung ASEAN”.
