Sông Javari chia cắt Brazil và Peru khi chảy sâu vào rừng Amazon. Dọc theo dòng sông này, dấu hiệu duy nhất của sự sống con người là những chiếc thuyền hoặc bến tàu thỉnh thoảng xuất hiện ở lãnh thổ của Peru.
Ở bờ thuộc lãnh thổ của Brazil, các biển báo của chính phủ có nội dung thông tin rõ ràng, đây là vùng đất của người bản địa thung lũng Javari. Nói cách khác, nơi này là một khu bảo tồn có mật độ người bản địa sống biệt lập cao nhất thế giới.
Du khách cũng như người dân bị cấm bước chân vào, nhưng sức hấp dẫn của nguồn khoáng sản, gỗ và động vật hoang dã dồi dào khiến nhiều người không thể cưỡng lại.
Phóng viên của National Geographic (Mỹ) có chuyến đi tới khu vực này để tìm hiểu xem những con người ở đây sinh sống ra sao khi dường như vẫn biệt lập với thế giới bên ngoài.
Ngôi làng São Luís nằm cách thị trấn Atalaia do Norte khoảng 320km dọc theo sông Javari. Đây là nơi sinh sống của khoảng 200 người thuộc bộ lạc Kanamari. Những người đứng đầu bộ lạc đã cho phóng viên cùng một đoàn làm phim đến thăm.
Trong 8 ngày, cả nhóm sống trong khu định cư gọn gàng với những ngôi nhà gỗ dựng trên cọc. Họ thức dậy khi tù trưởng Mauro Kanamari (người Kanamari lấy tên bộ tộc làm họ) thổi tù và. Cả đoàn bắt đầu theo chân phụ nữ thu hoạch sắn và đàn ông đi săn, đánh cá.
Có một vấn đề mà cả đoàn liên tục được chứng kiến là nỗi lo của người dân trong bộ lạc về các cuộc xâm nhập vào vùng đất của họ. Đến nay, bộ lạc Kanamari vẫn cố gắng tìm những cách mới để bảo vệ đất đai và lối sống cổ xưa.
Dù giới trẻ ở São Luís được nuôi dạy theo truyền thống, một số người trẻ khác như João Kanamari lại được gửi đến thị trấn Atalaia do Norte - nơi cách đó khoảng 9 tiếng đi thuyền - để học thêm.
João (20 tuổi) vốn là cháu trai của tộc trưởng Mauro. Nhiệm vụ của anh là ghi lại các cuộc tuần tra bằng điện thoại thông minh rồi đăng tải thông tin trên mạng. Khi còn ở tuổi thiếu niên, anh được gửi đến Atalaia do Norte để học tiếng Bồ Đào Nha và làm cầu nối giữa cộng đồng mình với thế giới bên ngoài.
Đến nay, João biết cách sử dụng điện thoại thông minh để ghi lại các hoạt động tuần tra chống săn trộm và khai thác gỗ. Anh cũng dùng điện thoại liên lạc với các cộng đồng bản địa khác.
Theo tộc trưởng Mauro, trước đây chỉ có một số ít kẻ xâm nhập, ngư dân và những kẻ khai thác gỗ bất hợp pháp lấy gỗ từ lãnh thổ của họ, nhưng nay lực lượng này ngày càng đông hơn.
Đối với người Kanamari, rừng là nguồn cung cấp mọi thứ. Khai thác gỗ và tài nguyên thiên nhiên là đe dọa sức khỏe của cha mẹ và sinh kế của chính họ. Tuy nhiên, hành động chống lại những hoạt động khai thác như vậy rõ ràng rất nguy hiểm.
Để tự bảo vệ, họ đã hợp tác với FUNAI (Cơ quan phụ trách các vấn đề Bản địa của Brazil) và UNIVAJA (một liên minh của các nhóm bản địa ở thung lũng Javari) để tổ chức các cuộc tuần tra cảnh giác và đẩy lùi những kẻ khai thác gỗ ngoài vòng pháp luật.
FUNAI cung cấp cho bộ lạc chiếc radio và nhiên liệu cho một chiếc thuyền có động cơ. Vũ khí của người Kanamari là cung tên và súng cỡ nòng nhỏ, không thể sánh được với vũ khí của những kẻ xâm nhập.
Với João, nhiệm vụ hàng ngày của mình là tuần tra rồi quay lại hình ảnh bằng điện thoại thông minh rất quan trọng. Anh muốn thế giới có thể nhìn thấy và hỗ trợ họ.
"Chúng tôi đang ở đây để bảo vệ những thứ thuộc về mình. Rừng Amazon là tất cả của chúng tôi. Chúng ta cũng giống nhau, không thể sống thiếu rừng Amazon", anh João nói.
