Cô gái nhặt lá mít rụng thêu tranh, kiếm triệu đồng mỗi bức

Hành trình chinh phục chất liệu “khó chiều”

Trong căn phòng nhỏ, ánh đèn vàng hắt nhẹ xuống mặt bàn, Nguyễn Thị Phương Thanh tay cầm chiếc lá mít khô mỏng manh, đôi tay cô giữ nhịp đều đặn, từng mũi kim khẽ xuyên qua bề mặt giòn tan như chỉ cần mạnh tay hơn một chút là có thể vỡ vụn.

Những chiếc lá rụng tưởng chừng vô tri dần được biến thành các tác phẩm thêu tay độc đáo. Công việc này đã giúp cô gái sinh năm 1999 tại xã Đức Trọng (Lâm Đồng) tạo ra thu nhập từ 1 triệu đồng cho mỗi sản phẩm.

Phương Thanh bộc bạch rằng cô nảy ra ý tưởng này từ những lần ngồi quan sát sân nhà, thấy lá mít rụng đầy ngoài sân.

“Lúc đó, tôi mới nghĩ thay vì vứt bỏ, có thể tận dụng chất liệu thiên nhiên này để làm tranh thêu. Tôi mới bắt đầu thử từ những mũi kim đầu tiên lên trên lá, dù khá khó nhưng thấy rất thú vị”, Thanh nói.

Trước đó, cô đã có thời gian gắn bó với tranh thêu kỷ niệm ngày cưới. Đây là công việc giúp cô rèn luyện sự tỉ mỉ và khả năng truyền tải cảm xúc qua từng đường kim, mũi chỉ.

Đến năm 2020, giai đoạn dịch Covid-19, Thanh nghỉ việc và ở nhà nhiều hơn. Một bộ thêu tay được tặng ban đầu chỉ để cô giết thời gian, nhưng càng làm, cô càng bị cuốn vào sự tinh tế của nghề.

Không qua đào tạo bài bản, Thanh tự mày mò học hỏi qua mạng xã hội, vừa làm vừa rút kinh nghiệm. Chính trong khoảng thời gian đó, ý tưởng thêu trên lá mít khô bất chợt nảy ra khi cô quan sát những chiếc lá rụng trong sân.

“Tuy nhiên, đây là chất liệu không dễ chinh phục. Lá mít khô rất giòn, gần như không cho phép sai sót. Một mũi kim lệch có thể khiến cả chiếc lá bị hỏng hoàn toàn. Vì vậy, thay vì bắt tay vào làm ngay, Thanh dành phần lớn thời gian để “làm quen” với chiếc lá, quan sát từng đường gân, thử lực tay trên lá nháp, cảm nhận độ chịu lực trước khi thêu thật”, Thanh kể.

Ngay cả khâu chọn và xử lý lá cũng được thực hiện kỹ lưỡng.

Những chiếc lá phải đủ già, có màu nâu tự nhiên, không rách nát và có hình dáng phù hợp với bố cục. Sau khi nhặt về, lá được rửa sạch, uốn nhẹ, phơi khô tự nhiên rồi ép phẳng. Thời tiết ẩm, đặc biệt vào mùa mưa thường khiến việc tìm được lá đạt chuẩn trở nên khó khăn hơn.

“Thêu cảm xúc” trên chất liệu mong manh

Với Phương Thanh, thêu tay không chỉ là kỹ thuật mà còn là cảm xúc. Cô không làm việc theo khuôn khổ cố định mà chờ đến khi thực sự có cảm hứng mới bắt đầu. Có những hôm, cô ngồi thêu liên tục từ tối đến rạng sáng, từng mũi kim được đặt xuống một cách cẩn trọng.

Chính cách làm việc này đã khiến mỗi tháng cô chỉ hoàn thiện được khoảng 3 tác phẩm. Đổi lại, mỗi bức tranh đều là độc bản, không lặp lại, với mức giá từ 1 triệu đồng trở lên, tùy vào độ phức tạp.

Những chi tiết nhỏ như bộ lông chim, đặc biệt là chim blue tit (sẻ ngô xanh hoặc bạc má xanh), thường đòi hỏi nhiều thời gian và sự tập trung cao độ.

Thời gian đầu theo đuổi hướng đi này, Thanh từng đối mặt với không ít hoài nghi. Nhiều người cho rằng tranh thêu tay khó có thể cạnh tranh trong đời sống hiện đại. Nhưng thay vì từ bỏ, cô chọn cách chứng minh bằng chính sản phẩm của mình.

Thông qua việc chia sẻ quá trình thêu tranh trên mạng xã hội, các tác phẩm của Thanh dần được khách hàng biết đến rộng rãi. Đặc biệt khi được truyền thông chú ý, lượng khách hàng cũng tăng lên rõ rệt, không chỉ trong nước mà còn từ nước ngoài.

Một trong những dấu mốc đáng nhớ là bức thêu chim blue tit đầu tiên. Ngay khi hoàn thành, tác phẩm đã được khách hàng đặt mua. Không chỉ vậy, người này còn gửi lại video ghi lại quá trình Thanh thêu và hình ảnh bức tranh được trưng bày trong không gian sống của họ.

“Đó là lúc tôi nhận ra tác phẩm của mình thực sự có thể chạm đến cảm xúc của người khác”, Thanh chia sẻ.

Với Thanh, mỗi chiếc lá rụng không phải là điểm kết thúc, mà là khởi đầu của một hành trình sáng tạo mới, nơi từng đường kim, mũi chỉ tiếp tục kể câu chuyện về sự tỉ mỉ, đam mê và niềm tin vào giá trị bền vững của nghệ thuật thủ công.