Theo dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Báo chí, người đứng đầu cơ quan báo chí in, báo chí điện tử là Tổng Biên tập; đứng đầu cơ quan phát thanh, truyền hình, cơ quan thông tấn quốc gia là Tổng giám đốc; đứng đầu cơ quan báo và phát thanh, truyền hình, đơn vị hoạt động truyền hình (ANTV, QPVN) là Giám đốc.
Phóng viên tác nghiệp tại Đại hội XIV của Đảng (Ảnh: TTXVN).
Điều kiện bổ nhiệm người đứng đầu cơ quan báo chí
Dự thảo nghị định nêu rõ tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm người đứng đầu, cấp phó người đứng đầu cơ quan báo chí, gồm:
- Có đủ các tiêu chuẩn quy định tại khoản 2 Điều 26 Luật Báo chí (có hiệu lực từ ngày 1/7).
- Là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, tốt nghiệp cử nhân chính trị, cao cấp lý luận chính trị hoặc cao cấp lý luận chính trị - hành chính. Đối với cơ quan báo chí thuộc các tổ chức tôn giáo không áp dụng tiêu chuẩn này.
- Có bằng tốt nghiệp đại học trở lên; đối với cơ quan báo chí thuộc các tổ chức tôn giáo không áp dụng tiêu chuẩn này.
- Có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý nhà nước về báo chí do cơ sở đào tạo giáo dục đại học công lập chuyên ngành báo chí; cơ sở đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ của cơ quan quản lý nhà nước về báo chí cấp theo quy định.
- Có thẻ nhà báo còn hiệu lực. Đối với cơ quan báo chí thuộc các tổ chức tôn giáo, cơ quan tạp chí khoa học không áp dụng tiêu chuẩn này. Trường hợp đặc biệt không làm việc tại cơ quan báo chí, chưa có thẻ nhà báo thì phải có thời gian hoạt động trong lĩnh vực báo chí, xuất bản ít nhất 3 năm.
- Có phẩm chất đạo đức tốt; không trong thời gian thi hành hình thức kỷ luật từ khiển trách trở lên theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức và pháp luật về lao động.
- Về tuổi bổ nhiệm: Lãnh đạo cơ quan báo chí thuộc cơ quan Đảng, nhà nước, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội phải còn đủ thời gian để công tác ít nhất trọn 1 nhiệm kỳ (60 tháng) trở lên. Lãnh đạo cơ quan báo chí không thuộc các cơ quan này, phải còn đủ thời gian để công tác ít nhất trọn 1 nhiệm kỳ (60 tháng) trở lên và tuổi tối đa giữ chức vụ lãnh đạo không quá 65 tuổi đối với nữ và 67 tuổi đối với nam.
Trường hợp đặc biệt đối với tạp chí khoa học có uy tín, tuổi đảm nhiệm của lãnh đạo cơ quan báo chí không quá 70 tuổi.
Cũng theo dự thảo, người được cấp thẻ nhà báo khi chuyển sang làm việc tại cơ quan khác mà vẫn thuộc đối tượng được cấp thẻ nhà báo theo quy định tại khoản 1 Điều 28 Luật Báo chí thì được đổi thẻ nhà báo về cơ quan mới.
Trường hợp thẻ nhà báo bị mất, hỏng sẽ được cấp lại thẻ mới. Đơn đề nghị cấp lại thẻ nhà báo phải có ý kiến xác nhận của cơ quan báo chí, cơ quan công tác, công an xã, phường, đặc khu nơi mất thẻ đối với trường hợp mất thẻ. Trường hợp thẻ bị hỏng phải gửi lại thẻ cũ kèm theo đơn đề nghị cấp lại thẻ nhà báo.
Thẻ nhà báo hiện hành (Ảnh: VGP).
Điều kiện cấp giấy phép hoạt động báo chí với tổ chức - nghề nghiệp
Tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp phải có thời gian hoạt động ít nhất 3 năm, số lượng hội viên tối thiểu là 150. Nhân sự cơ quan báo chí có tối thiểu 7 người, trong đó có ít nhất 3 người được cấp thẻ nhà báo.
Đồng thời phải đảm bảo điều kiện cơ sở vật chất, kỹ thuật cho hoạt động của cơ quan báo chí; có trụ sở ổn định từ 2 năm trở lên do cơ quan chủ quản báo chí bố trí hoặc cơ quan chủ quản báo chí thuê.
“Xây dựng đề án tài chính cụ thể để chứng minh có nguồn thu hợp pháp đảm bảo kinh phí để trả lương, nhuận bút, chế độ bảo hiểm cho các nhân sự của cơ quan báo chí, chi phí in ấn đối với báo chí in; chi phí thuê đường truyền, máy chủ (server) đối với báo chí điện tử ít nhất 2 năm phù hợp với quy mô của cơ quan báo chí”, dự thảo nêu rõ.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng thẩm tra điều kiện đảm bảo hoạt động của các cơ quan báo chí trước khi cấp giấy phép hoạt động. Bộ cũng thực hiện kiểm tra về điều kiện hoạt động trong thời gian 1 năm sau khi được cấp giấy phép hoạt động báo chí.
Xây dựng nền tảng số báo chí quốc gia
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ xây dựng, vận hành hoặc thuê công cụ số để thực hiện giám sát hoạt động báo chí trên không gian mạng phục vụ công tác quản lý báo chí. Công cụ số giám sát hoạt động báo chí được kết nối, tích hợp với hệ thống lưu chiểu theo quy định.
Cơ quan này cũng ban hành quyết định về tiêu chí, thủ tục công nhận nền tảng số báo chí quốc gia.
Nền tảng số báo chí quốc gia do cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện xây dựng, quản lý và vận hành theo chức năng chính và thế mạnh của mình.
Nền tảng này phải bảo đảm cung cấp dịch vụ ổn định, liên tục; bảo đảm an toàn, an ninh thông tin theo quy định của pháp luật. Cơ quan vận hành hệ thống nền tảng số báo chí quốc gia phải đảm bảo theo quy định về lưu chiểu điện tử, kết nối trực tuyến khi hoạt động báo chí trên không gian mạng.
Đáng chú ý, theo dự thảo, cơ quan báo chí khi hoạt động trên không gian mạng, ngoài đăng, phát nội dung báo chí còn được tích hợp hoạt động dịch vụ trực tuyến, bao gồm: hoạt động dịch vụ công, thương mại điện tử, dịch vụ tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, giáo dục, y tế và các dịch vụ tiện ích khác theo quy định pháp luật.
Kênh nội dung trên không gian mạng của các cơ quan báo chí phải có dấu hiệu nhận biết thống nhất trên các nền tảng mạng xã hội khác nhau.
Trong thời hạn 10 ngày sau khi mở kênh nội dung trên không gian mạng, cơ quan báo chí có trách nhiệm thông báo tới cơ quan quản lý nhà nước về báo chí (Cục Báo chí hoặc Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch).
Nghị định trên dự kiến có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7.
