Tại thung lũng Silicon, "trí tuệ nhân tạo" (AI) là từ khóa thời thượng nhất. Nhưng trong nội bộ Delta Air Lines, một trong những hãng hàng không lớn nhất thế giới, thuật ngữ này bị gạch bỏ. Theo Fortune, CEO Ed Bastian cho rằng cách ngành công nghệ đặt tên đang tạo ra một rào cản tâm lý lớn chốn công sở.
"Tôi nghĩ gọi bất cứ thứ gì là nhân tạo đều là sai lầm. Muốn khiến mọi người sợ hãi ư? Hãy nói rằng trí tuệ nhân tạo đang đến để thay thế họ", vị lãnh đạo thẳng thắn chia sẻ tại hội nghị For All Summit ở Las Vegas.
Thay vì chạy theo đám đông, Delta chọn một lối đi khác để xoa dịu nỗi lo âu của người lao động, đồng thời chuẩn bị cho những biến động khốc liệt của nền kinh tế vĩ mô.
CEO Delta Ed Bastian từ chối gọi là "trí tuệ nhân tạo" vì gây sợ hãi (Ảnh: Fortune).
Khái niệm mới cho tương lai nghề nghiệp
Để xóa bỏ định kiến, Ed Bastian yêu cầu nội bộ Delta sử dụng cụm từ "trí tuệ tăng cường". Theo ông, cách gọi này phản ánh chính xác bản chất của công nghệ, đó là một công cụ hỗ trợ nâng cao năng lực làm việc, chứ không phải một cỗ máy cướp đi sinh kế của con người.
Vị CEO nhấn mạnh hãng không có ý định dùng công nghệ mới như một phương tiện để cắt giảm nhân sự. Dù thừa nhận kỹ năng công việc chắc chắn sẽ phải thay đổi, ông cho rằng thị trường đang thổi phồng quá mức về AI và tạo ra những áp lực không đáng có. "Chúng ta cần hạ nhiệt áp lực này", ông nói.
Dưới góc độ quản trị vận hành, tự động hóa đang giải quyết hiệu quả các công việc mang tính lặp lại như trực điện thoại tại cổng bay hay xử lý hệ thống đặt chỗ.
Tuy nhiên, thay vì sa thải lượng nhân sự dôi dư từ các khâu này, Delta chọn cách tái phân bổ họ sang các vị trí phục vụ trực tiếp. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng chăm sóc khách hàng - một lợi thế cạnh tranh cốt lõi trong bối cảnh ngành hàng không ngày càng khắc nghiệt.
"Bảng cân đối pháo đài" giữa bão địa chính trị
Bài toán nhân sự chỉ là một nửa bức tranh. Theo Fortune, Delta và toàn ngành hàng không đang phải đối mặt với những sức ép vĩ mô khổng lồ. Ed Bastian gọi áp lực này là "một đặc quyền", nhưng cũng không giấu được sự lo ngại trước những biến động khó lường của thị trường.
Chỉ trong những tháng đầu năm, giá nhiên liệu đã ghi nhận mức tăng gấp đôi trong vòng 30 ngày. Cùng với đó là các cú sốc địa chính trị, từ tranh chấp thương mại đến xung đột khu vực, liên tục giáng đòn lên chuỗi cung ứng toàn cầu.
Dù nhu cầu di chuyển của hành khách vẫn duy trì ở mức khá mạnh, chi phí vận hành đội lên quá cao khiến giá vé hiện tại khó lòng bù đắp. Ngay cả với Delta - hãng bay đang có tỷ suất lợi nhuận dẫn đầu ngành, đây vẫn là một bài toán hóc búa.
Nhìn lại sự sụp đổ của những tượng đài trong quá khứ như Pan Am hay TWA, CEO Delta cảnh báo một làn sóng tái cấu trúc khắc nghiệt có thể càn quét thị trường trong 6-12 tháng tới. Những hãng hàng không giá rẻ, thiếu nền tảng lợi nhuận bền vững, sẽ là nhóm đầu tiên phải tổ chức lại toàn bộ hoạt động nếu muốn tồn tại.
"Phần mềm mềm" và giao kèo của sự trung thành
Bên cạnh tấm khiên tài chính, vũ khí giúp Delta đứng vững chính là văn hóa doanh nghiệp. Theo khảo sát của Great Place to Work, 88% nhân viên đánh giá đây là môi trường làm việc tuyệt vời. Hãng cũng là đại diện hàng không duy nhất góp mặt trong top 10 danh sách Fortune 100 nơi làm việc tốt nhất suốt 7 năm liền.
Nền tảng của sự gắn kết này bắt nguồn từ một "giao kèo" cách đây 20 năm, khi hãng nộp đơn phá sản. Khi đó, trên cương vị Giám đốc Tài chính, Bastian đã hứa rằng những nhân viên chấp nhận hy sinh thu nhập để cứu công ty sẽ là những người đầu tiên được hưởng thành quả khi phục hồi.
Lời hứa đó được hiện thực hóa bằng chính sách chia sẻ khoảng 15% lợi nhuận cho nhân sự tuyến đầu. Riêng dịp Valentine vừa qua, hãng đã chi tới 1,3 tỷ USD cho khoản thưởng này.
Vũ khí sinh tử của hãng bay lợi nhuận cao nhất thế giới không phải AI, mà là "phần mềm mềm" (Ảnh: AeroTime).
Sự trung thành tiếp tục được thử lửa trong đại dịch Covid-19. Khi doanh thu bốc hơi, Delta kiên quyết không sa thải. Đổi lại, hơn 50.000 người lao động đã tự nguyện nghỉ không lương tới 2 năm, giúp công ty cắt giảm một nửa chi phí nhân sự để sinh tồn và trở lại mạnh mẽ hơn.
Hiện tại, hãng tiếp tục đầu tư vào "phần mềm mềm", tức đời sống tinh thần và tài chính của nhân viên. Một chương trình tiết kiệm khẩn cấp trị giá 100 triệu USD đã được triển khai, trong đó mỗi người hoàn thành khóa học tài chính sẽ được công ty cấp 1.000 USD làm vốn dự phòng.
"Nếu bạn sống phụ thuộc lương tháng và bất ngờ có 5.000 USD dự phòng, bạn sẽ cảm thấy vững vàng hơn khi đi làm", CEO Delta lý giải.
