UBND TP Hà nội đang lấy ý kiến nhân dân về đề án "Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, thành phố Hà Nội".
Quản lý phương tiện theo mức độ phát thải thay vì theo loại phương tiện
Báo cáo về đề án này, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) đã nêu nội dung triển khai các chính sách và biện pháp hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ sử dụng năng lượng sạch.
Sở NN&MT cho biết các giải pháp được đề xuất trong đề án vùng phát thải thấp và nội dung của dự thảo nghị quyết của HĐND thành phố về hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ sử dụng năng lượng sạch và một số biện pháp hạn chế phương tiện giao thông đường bộ gây ô nhiễm môi trường có mức độ tương đồng và bổ trợ lẫn nhau, thể hiện sự thống nhất trong định hướng chính sách của thành phố.
Theo Sở NN&MT, cả hai chính sách đều dựa trên cách tiếp cận hiện đại là quản lý phương tiện theo mức độ phát thải thay vì theo loại phương tiện, trong đó tiêu chuẩn khí thải được sử dụng làm căn cứ để phân loại, kiểm soát và hạn chế phương tiện lưu thông.
"Đây là nguyên tắc cốt lõi của mô hình vùng phát thải thấp, đồng thời cũng được cụ thể hóa trong nghị quyết thông qua các quy định về kiểm định khí thải bắt buộc và hạn chế, tiến tới cấm lưu thông đối với phương tiện không đáp ứng quy chuẩn", Sở NN&MT báo cáo.
Khu vực Hà Nội dự kiến triển khai vùng phát thải thấp từ ngày 1/7 (Ảnh: CTV).
Bên cạnh đó, cơ quan này cho hay hai chính sách đều sử dụng kết hợp các công cụ điều tiết hành vi thông qua cơ chế kinh tế và hành chính. Đề án Vùng phát thải thấp và nghị quyết đều định hướng áp dụng các công cụ kinh tế như tăng phí trông giữ xe và miễn, giảm các khoản phí, lệ phí đối với phương tiện sử dụng năng lượng sạch.
Sở NN&MT đánh giá cách tiếp cận này tạo ra sự chênh lệch chi phí đủ lớn giữa phương tiện phát thải cao và phương tiện sạch, qua đó thúc đẩy quá trình chuyển đổi một cách tự nhiên, giảm phụ thuộc vào các biện pháp hành chính cứng.
Một điểm tương đồng quan trọng khác là việc thiết kế đồng bộ các chính sách hỗ trợ chuyển đổi nhằm bảo đảm tính khả thi và công bằng xã hội, Sở NN&MT cho biết nghị quyết đã cụ thể hóa các cơ chế hỗ trợ như hỗ trợ tài chính trực tiếp, tín dụng ưu đãi và miễn lệ phí đối với phương tiện sạch, qua đó tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi
Đây cũng chính là điều kiện tiên quyết để các biện pháp kiểm soát trong vùng phát thải thấp có thể triển khai hiệu quả, tránh gây xáo trộn lớn đến đời sống và hoạt động kinh tế - xã hội.
Dự kiến mỗi người được hỗ trợ 1 xe, không quá 5 triệu đồng
Sở NN&MT cho biết theo dự thảo nghị quyết, ngân sách thành phố hỗ trợ trực tiếp cho cá nhân có nơi thường trú hoặc đã tạm trú liên tục từ 2 năm trở lên tại Hà Nội, là chủ sở hữu mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch đã đăng ký trước thời điểm ban hành nghị quyết, khi chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch có giá trị từ 10 triệu đồng trở lên.
Mỗi cá nhân được hỗ trợ 1 xe trong thời gian từ khi nghị quyết có hiệu lực đến trước ngày 1/1/2030.
Mức hỗ trợ là 20% giá trị phương tiện nhưng không quá 5 triệu đồng; riêng hộ nghèo được hỗ trợ 100% giá trị phương tiện nhưng không quá 20 triệu đồng, hộ cận nghèo được hỗ trợ 80% nhưng không quá 15 triệu đồng.
Theo dự thảo nghị quyết, trường hợp không nhận hỗ trợ bằng tiền, người dân có thể lựa chọn nhận hỗ trợ bằng thẻ vé sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng với giá trị tương đương.
Bên cạnh đó, thành phố hỗ trợ 30% tiền lãi vay đối với toàn bộ giá trị hợp đồng vay khi cá nhân mua trả góp mô tô, xe gắn máy điện trong thời hạn không quá 12 tháng.
Hà Nội chuẩn bị kỹ hành lang pháp lý, cơ chế hỗ trợ, hạ tầng đi kèm và phương án tổ chức giao thông trước khi thực hiện vùng phát thải thấp (Ảnh: Trường Thịnh).
Đối với doanh nghiệp và tổ chức, ngân sách hỗ trợ 30% lãi vay ngân hàng thương mại trong thời gian vay (tối đa không quá 5 năm) đối với các đơn vị thực hiện dịch vụ công ích, vận tải hành khách và vận tải hàng hóa trên địa bàn thành phố khi đầu tư phương tiện giao thông xanh gồm các loại phương tiện như xe cứu thương, xe bưu chính, xe chuyên dùng (quét, rửa đường, vận chuyển rác), xe đưa đón học sinh, taxi, xe hợp đồng dưới 8 chỗ và phương tiện cho thuê phục vụ giao thông công cộng đô thị.
Chính sách hỗ trợ lãi vay tương tự cũng áp dụng cho các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ cho thuê phương tiện tự lái khi đầu tư phương tiện giao thông xanh phục vụ mục đích công cộng.
Ngoài ra, các tổ chức còn có thể tiếp cận nguồn vốn vay từ Quỹ đầu tư phát triển thành phố và Quỹ bảo vệ môi trường Hà Nội theo quy định hiện hành.
Hà Nội dự kiến từ ngày 1/7 đến ngày 31/12 sẽ triển khai thí điểm vùng phát thải thấp tại vùng lõi phường Hoàn Kiếm. Khu vực này có 11 tuyến phố bao quanh gồm Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ.
Vùng lõi này có diện tích 0,5km2 với chu vi 3,5km và dân số khoảng 20.000 người.
