Chuyên gia cảnh báo Mỹ có nguy cơ thua trong chiến tranh tương lai

Tư lệnh cao nhất của Mỹ tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương - Đô đốc Samuel Paparo - cho biết, lực lượng của Lầu Năm Góc cần đầu tư vào việc xây dựng một kho vũ khí lớn hơn, giá rẻ và có khả năng tiêu diệt mục tiêu chính xác, nếu không sẽ có nguy cơ thua trong một cuộc chiến tranh tương lai.

Theo cảnh báo, các hệ thống chi phí thấp như máy bay không người lái và các thiết kế tên lửa giá rẻ đã có tác động cơ bản đến các cuộc xung đột như chiến sự đang diễn ra của Nga ở Ukraine và cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran.

Làn sóng gia tăng của các hệ thống này, "việc thương mại hóa các loại vũ khí giá rẻ, phân tán và có khả năng tiêu diệt mục tiêu chính xác", là điều được thấy hàng ngày trong cuộc chiến ở Ukraine, Đô đốc Samuel Paparo, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Ấn Độ - Thái Bình Dương (USINDOPACOM) của Mỹ, nói trong phiên điều trần trước Ủy ban Quân sự Hạ viện Mỹ hôm 22/4. "Đây là một công nghệ mà chúng ta phải nắm bắt, nếu không chúng ta sẽ thua", ông nói.

Đô đốc Paparo cho hay, các vũ khí này đặc biệt quan trọng trong chiến lược ngăn chặn hoặc bảo vệ các khu vực, chẳng hạn như ngăn chặn đối phương kiểm soát một số không phận hoặc vùng biển nhất định. Các chiến lược chống tiếp cận và ngăn chặn khu vực dựa trên sự kết hợp của nhiều loại vũ khí được dàn trải và xếp lớp.

Trong phiên điều trần, ông Paparo cũng đã đặt ra vấn đề rằng, hệ thống máy bay không người lái đánh chặn Merops do Mỹ sản xuất chính là minh chứng cho một giải pháp phòng thủ chi phí thấp. Và nó đã được chứng minh tính hiệu quả ở chiến trường Ukraine. Mỹ mua hàng nghìn chiếc này cho chiến sự ở Trung Đông.

Trong chiến lược tấn công, ông Paparo lưu ý rằng xung đột với Iran đã chứng minh tính hiệu quả của Hệ thống Tấn công Chiến đấu Không người lái Chi phí Thấp (LUCAS), là một loại máy bay không người lái tấn công một chiều (cảm tử) được Mỹ phát triển nhằm tối ưu hóa chi phí tác chiến và tăng cường khả năng tấn công áp đảo.

Mỹ đã triển khai LUCAS trong chiến đấu lần đầu tiên vào những ngày đầu của cuộc chiến tranh Iran, sau khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTOM) thành lập một lực lượng đặc nhiệm mới vào tháng 12/2025, được xây dựng xung quanh phi đội máy bay không người lái tấn công một chiều LUCAS đầu tiên của họ.

Đô đốc Paparo cho biết, đây là yêu cầu "mang tính lịch sử" và nhấn mạnh thêm rằng, khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương là "chiến trường đầu tiên mà chúng ta phải có các khái niệm để thực hiện điều đó", ám chỉ việc triển khai máy bay không người lái và vũ khí chi phí thấp.

Tại phiên điều trần hôm 21/4, ông Paparo nói thêm rằng Mỹ cũng đang đầu tư vào tên lửa siêu thanh và tên lửa hành trình giá rẻ vì những hệ thống này bổ sung thêm nhiều lựa chọn cho kho vũ khí của nước này. "Trong khi chúng ta cần những thứ hiện đại tinh vi để hạ gục những thứ tinh xảo, chúng ta cần những thứ rẻ tiền để hạ gục những thứ kém tinh xảo hơn", ông nói.

Các lãnh đạo và quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ cũng ngày càng nhấn mạnh sự cần thiết của các loại đạn dược tiết kiệm chi phí để binh sĩ không phải sử dụng vũ khí trị giá hàng triệu USD chỉ để tấn công một máy bay không người lái có giá rẻ hơn rất nhiều.

Ví dụ, máy bay không người lái LUCAS có giá khoảng 35.000 USD mỗi chiếc, thấp hơn nhiều so với tên lửa hành trình hoặc tên lửa đạn đạo. Trong khi máy bay không người lái đánh chặn Merops chỉ có giá 15.000 USD so với 20.000-50.000 USD của máy bay không người lái Shahed do Iran phát triển.

Nguy cơ cạn kiệt kho vũ khí

Các cuộc xung đột gần đây đã chứng minh những lo ngại về chi phí và nguy cơ cạn kiệt kho dự trữ liên quan đến việc phải sử dụng các hệ thống đắt tiền, hiện đại để chống lại các mục tiêu rẻ hơn.

Cuộc xung đột của Mỹ chống lại lực lượng Houthi đã khiến Lầu Năm Góc cạn kiệt các loại đạn dược quan trọng, trong khi lực lượng Mỹ đã sử dụng hết các loại vũ khí như tên lửa hành trình Tomahawk trong cuộc chiến đang diễn ra chống lại Iran. Chính thực tế này cũng làm dấy lên lo ngại về năng lực răn đe và khả năng ứng phó của quân đội Mỹ trong các xung đột tương lai.

Các chuyên gia cảnh báo mức tiêu hao đạn dược lớn trong thời gian ngắn của chiến dịch tấn công Iran đã tạo ra “khoảng trống dễ tổn thương” trong năng lực phòng thủ và răn đe của Mỹ.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế và Chiến lược (CSIS), trong 7 tuần giao tranh, Mỹ đã sử dụng ít nhất 45% kho tên lửa tấn công chính xác (PrSM), một nửa số tên lửa đánh chặn THAAD và gần 50% tên lửa phòng không Patriot. Ngoài ra, khoảng 30% tên lửa hành trình Tomahawk, hơn 20% tên lửa JASSM và khoảng 20% các hệ thống SM-3, SM-6 cũng đã được triển khai.

Các đánh giá bổ sung cho thấy tốc độ tiêu hao vũ khí của Mỹ trong giai đoạn đầu xung đột còn cao hơn dự kiến. Theo ước tính của Viện Chính sách Công Payne, chỉ trong 16 ngày đầu tiên, Mỹ đã sử dụng tới 11.294 đơn vị đạn dược với tổng chi phí khoảng 26 tỷ USD, trong đó hơn 5.000 vũ khí được khai hỏa chỉ trong 96 giờ đầu.

Và theo Viện Payne, Mỹ đã tiêu hao gần 46% kho tên lửa chiến thuật ATACMS - loại tên lửa đất đối đất có tầm bắn tới 300km, thường được sử dụng để tấn công các mục tiêu giá trị cao như trận địa tên lửa. Bên cạnh đó, theo các nguồn tin, Mỹ cũng đã sử dụng khoảng 30% kho tên lửa Tomahawk - loại vũ khí tấn công tầm xa có thể phóng từ tàu hoặc mặt đất với độ chính xác cao.

Không chỉ là vấn đề tiêu hao, Mỹ còn đối mặt nhiều khó khăn trong việc bổ sung kho dự trữ. Các chuyên gia cho biết, dù Washington đã ký nhiều hợp đồng tăng sản xuất, thời gian bàn giao vẫn kéo dài 3-5 năm. Thậm chí, một số ước tính cho thấy có thể mất ít nhất 5 năm để bổ sung khoảng 500 tên lửa Tomahawk.