Học kỹ năng làm bài thay vì thuộc lòng văn mẫu
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 sẽ diễn ra trong 2 ngày 11-12/6. Học sinh lớp 12 còn chưa đầy 2 tháng để ôn thi. Đây là thời điểm mang tính quyết định đối với kết quả cuối cùng.
Với môn ngữ văn - 1 trong 2 môn thi bắt buộc của kỳ thi này, bên cạnh nền tảng kiến thức, phương pháp ôn tập và chiến lược làm bài đóng vai trò đặc biệt quan trọng, nhất là khi đề thi ngày càng hướng tới đánh giá năng lực tư duy và khả năng diễn đạt của thí sinh.
Từ thực tế giảng dạy và ôn thi, cô Dương Thị Thanh Thủy, Tổ trưởng tổ Ngữ văn Trường THCS và THPT M.V. Lô-mô-nô-xốp, Hà Nội, tư vấn cho sĩ tử về cách hệ thống lại những gì đã học, nhận diện điểm yếu và rèn kỹ năng một cách có trọng tâm, không học lan man và không chạy theo số lượng đề.
Thí sinh thi tốt nghiệp THPT năm 2025 (Ảnh: Phương Quyên).
Với phần đọc hiểu, thí sinh cần hệ thống lại các câu hỏi theo đặc trưng thể loại. Dạng câu hỏi nào chưa tường minh về cách trả lời, học sinh phải bổ sung ngay. Cô Thuỷ đưa ra 4 từ khóa để xử lý câu hỏi đọc hiểu là "đủ - đúng - trúng - gọn".
Phần viết đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữ luôn là một thách thức với các học sinh. Tuy nhiên, theo cô Thuỷ, nếu nắm chắc các bước viết đoạn văn nghị luận thì các em hoàn toàn có thể thực hiện tốt yêu cầu đề bài mà không cần "trúng tủ".
Bí quyết để có thể đạt điểm cao ở phần viết đoạn này là viết đủ dung lượng, khoảng 2/3 trang giấy thi, không lạc đề, làm rõ trọng tâm của câu hỏi, có lý lẽ logic, bằng chứng xác đáng, lập luận rõ ràng. Cô Thuỷ nhấn mạnh, việc đọc đề thật kỹ, xác định đúng trọng tâm yêu cầu là điều rất quan trọng.
Trong khi đó, với bài văn nghị luận, nhiều học sinh thường e ngại vì độ dài và yêu cầu cao, nhưng thực tế đây lại là phần dễ “kéo điểm” nếu bài viết có cấu trúc rõ ràng. Do vậy, việc của thí sinh là cần nắm chắc, nắm kỹ cách triển khai mạch bài.
Cụ thể, phần mở bài cần giới thiệu vấn đề nghị luận, thân bài triển khai các luận điểm, sử dụng các lý lẽ và bằng chứng để làm rõ luận điểm, biết đánh giá vấn đề; kết bài cần khẳng định vấn đề nghị luận.
Theo cô Thuỷ, những bài văn đạt điểm cao luôn có hệ thống luận điểm rõ ràng, cách diễn đạt mạch lạc, giữa các luận điểm có sự kết nối chặt chẽ, thể hiện được sự sáng tạo của thí sinh.
“Các bạn tuyệt đối không học văn mẫu, hãy học theo kỹ năng”, cô Thuỷ nhấn mạnh.
Bên cạnh việc hệ thống hóa kiến thức, luyện đề được xem là hoạt động trọng tâm trong giai đoạn “về đích”. Tuy nhiên, theo cô Thủy, việc luyện đề chỉ thực sự hiệu quả khi được thực hiện một cách nghiêm túc và có mục tiêu rõ ràng dưới áp lực thời gian do chính học sinh tự đặt ra.
Ví dụ, học sinh tự đặt mục tiêu trong 25 phút phải hoàn thành phần Đọc hiểu; 20 phút phải hoàn thành viết đoạn văn; 70 phút phải hoàn thành bài văn nghị luận… Cô Thuỷ khẳng định, khi thực hiện nghiêm túc việc không xem tài liệu, không làm ngắt quãng trong giờ luyện đề, học sinh sẽ hình thành kĩ năng kiểm soát thời gian.
Sau mỗi bài làm, học sinh cần tập trung vào lỗi hay mắc phải của bản thân để sữa lỗi. Đây là điểm mấu chốt để “lên điểm” ở các bài thi tiếp theo.
7 ngày trước khi “về đích” nên nghỉ ngơi, học vừa phải
Theo cô Dương Thị Thanh Thuỷ, trong 7 ngày cuối cùng trước kỳ thi, học sinh không nên học quá nhiều.
Học sinh nên dành 2 ngày đầu tiên của chặng cuối cùng để luyện đề tổng hợp, 2 ngày tiếp theo tập trung sửa lỗi đã phát hiện. Nếu chưa tốt phần nào thì luyện thêm 2-3 câu hỏi của phần đó. Thí sinh có thể luyện thêm 1 đề hoàn thiện trong ngày thứ 5 và thứ 6 để kiểm tra sự tiến bộ của bản thân.
“Cuối cùng, vào ngày thứ 7, hãy thả lỏng, giữ trạng thái tâm lý thật tốt. Tâm lý sẽ góp phần quan trọng quyết định việc các bạn có làm tốt bài thi hay không”, cô Thuỷ nói.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT đang đến gần. Với một chiến lược ôn tập hợp lý và sự chuẩn bị vững vàng, thí sinh hoàn toàn có thể bước vào phòng thi với tâm thế chủ động và tự tin.
