Iran kiểm soát một phần eo biển Hormuz từ đầu xung đột (Ảnh: CNBC).
“Những khoản doanh thu đầu tiên từ phí quá cảnh tại eo biển Hormuz đã được nạp vào tài khoản của Ngân hàng Trung ương Iran”, trang tin Tasnim dẫn lời Phó Chủ tịch Quốc hội Iran Hamid-Reza Haji Babaei ngày 23/4 cho biết.
Nghị sĩ Iran Alireza Salimi cũng nói với Tasnim rằng Iran đã bắt đầu thu phí từ các tàu thuyền đi qua eo biển.
Theo Tasnim, số tiền thu được thay đổi tùy thuộc vào loại và khối lượng hàng hóa cũng như mức độ rủi ro do mỗi con tàu gây ra. Nguồn tin đồng thời cho biết thêm rằng Iran là bên quyết định mức phí và cơ chế thu tiền.
Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Quốc hội và nghị sĩ Iran không đưa ra chi tiết về số lượng tàu đã thanh toán.
Vào ngày 8/4, báo Wall Street Journal đưa tin Iran đang nỗ lực siết chặt sự kiểm soát đối với tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới, ra lệnh cho các tàu phải sắp xếp việc thanh toán phí trước với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và thanh toán bằng tiền điện tử hoặc nhân dân tệ.
Theo Tasnim, Iran đang lên kế hoạch áp dụng mức phí cố định là 2 triệu USD cho mỗi con tàu hoặc một hệ thống tính phí dựa trên hàng hóa của từng tàu, tương tự như mô hình của Kênh đào Suez.
Kế hoạch này đã được Iran thử nghiệm vào đầu tháng này. Theo các báo cáo, Tehran yêu cầu các tàu chở dầu có ý định đi qua eo biển phải cung cấp chi tiết về hàng hóa, điểm đến và chủ sở hữu cuối cùng của con tàu trước khi nộp một khoản phí ít nhất là 1 USD cho mỗi thùng dầu.
Tháng trước, Ủy ban An ninh của Quốc hội Iran đã phê duyệt kế hoạch áp phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, một động thái vấp phải sự phản đối gay gắt từ quốc tế, bao gồm cả các chuyên gia luật hàng hải và các quan chức Mỹ.
Trong tài liệu 10 điểm nhằm đàm phán một thỏa thuận hòa bình với Mỹ, Iran được cho là đã yêu cầu quyền "kiểm soát" của mình đối với eo biển Hormuz phải được đảm bảo.
Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đã bị gián đoạn nghiêm trọng kể từ khi cuộc chiến của Mỹ và Israel nhắm vào Iran bắt đầu vào ngày 28/2. Điều này kéo theo sự gián đoạn nguồn cung dầu mỏ và khí hóa lỏng toàn cầu, đẩy giá năng lượng tăng vọt và làm dấy lên lo ngại về thiệt hại kinh tế kéo dài.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Iran không thu phí tàu di chuyển qua eo biển Hormuz.
"Có thông tin rằng Iran đang thu phí với tàu dầu đi qua eo biển Hormuz. Họ không nên làm vậy và nếu đang làm thì phải dừng ngay", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 9/4.
Giới lãnh đạo châu Âu cũng phản đối việc Iran thu phí quá cảnh eo biển Hormuz. Một nhóm gồm hàng chục quốc gia do Anh và Pháp dẫn dắt đang lên kế hoạch lập một liên minh với sứ mệnh đảm bảo an toàn, tự do hàng hải qua Hormuz hậu xung đột.
