Trong nhiều thập kỷ, khi nhắc đến những quốc gia giàu có nhất thế giới, người ta thường mặc định nghĩ đến các siêu cường kinh tế như Mỹ, Đức hay Pháp. Quy mô Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) khổng lồ luôn là tấm vé bảo chứng cho sự thịnh vượng.
Thế nhưng, bức tranh toàn cầu năm 2026 đang chứng kiến một sự đảo chiều ngoạn mục.
Theo dữ liệu mới nhất được Euronews và Indian Express trích dẫn, các nền kinh tế lớn nhất thế giới đã chính thức văng khỏi top 10 quốc gia giàu nhất. Sự xáo trộn này không đến từ một cuộc khủng hoảng tài chính, mà bắt nguồn từ một thay đổi mang tính cốt lõi, đó là cách thế giới định nghĩa về sự giàu có.
Thước đo mới khiến nhiều nền kinh tế lớn nhất thế giới chính thức văng khỏi top 10 quốc gia giàu nhất năm 2026 (Ảnh: AP).
GDP cao nhưng người dân chưa chắc giàu
Trường hợp của Ireland là minh chứng rõ nét nhất. Tính theo sức mua tương đương, GDP bình quân đầu người của Ireland lên tới khoảng 150.000 USD, một con số đáng mơ ước. Thế nhưng, phần lớn khối tài sản khổng lồ này lại được thúc đẩy bởi sự hiện diện của các tập đoàn đa quốc gia như Apple, Google và Pfizer.
Khi bóc tách các con số, nền kinh tế lộ rõ một điểm nghẽn. Khoảng cách giữa sản lượng kinh tế trên giấy tờ và thu nhập thực tế chảy vào túi các hộ gia đình ước tính lên tới 70.000 USD/người.
Điều này cho thấy, một quốc gia có thể tạo ra rất nhiều của cải, nhưng không đồng nghĩa với việc người dân bình thường được hưởng lợi tương xứng từ khối tài sản đó.
Thước đo mới: Giàu phải “sống tốt”
Để khắc phục những lỗ hổng của các chỉ số truyền thống, HelloSafe đã xây dựng "Chỉ số Thịnh vượng" năm 2026, chấm điểm 186 quốc gia trên thang 100.
Chỉ số này là sự tổng hợp dữ liệu khổng lồ từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB), Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), Eurostat và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).
Thước đo mới không chỉ nhìn vào thu nhập, mà còn đưa mức độ bất bình đẳng, chất lượng sống, sự gắn kết xã hội và phát triển dài hạn lên bàn cân. Theo cách tính toán này, "trở thành quốc gia giàu nhất thế giới không chỉ là sản xuất thật nhiều, mà được đo bằng việc của cải ấy chuyển hóa cụ thể ra sao trong đời sống hàng ngày", báo cáo nhấn mạnh.
Dưới lăng kính mới, châu Âu tiếp tục áp đảo bảng xếp hạng toàn cầu, nhưng ánh hào quang lại thuộc về các quốc gia có quy mô dân số nhỏ. Na Uy chính thức vươn lên dẫn đầu thế giới với 77,65 điểm. Sức mạnh của quốc gia Bắc Âu này nằm ở Tổng thu nhập quốc dân (GNI) cao nhất thế giới kết hợp cùng một mô hình xã hội cân bằng, nơi của cải được phân bổ đồng đều.
Luxembourg, quốc gia từng nhiều năm giữ ngôi vương, nay lùi xuống vị trí thứ 3 (74,39 điểm). Trong khi đó, Iceland (hạng 5) ghi điểm ấn tượng nhờ chỉ số phát triển con người cao và tỷ lệ nghèo tương đối thấp.
Nghịch lý tăng trưởng và sự trượt dốc của các "ông lớn"
Khi yếu tố bất bình đẳng được đưa vào công thức tính toán, hàng loạt nền kinh tế lớn đã bộc lộ điểm yếu. Mỹ, nền kinh tế số một thế giới, chỉ ngậm ngùi đứng ở vị trí thứ 17. Thứ hạng này phản ánh một thực tế rằng sức mạnh kinh tế vượt trội của Mỹ đang đi kèm với mức độ bất bình đẳng sâu sắc và tỷ lệ nghèo tương đối cao.
Tương tự, Pháp rơi xuống vị trí thứ 20, xếp ngay sau Cộng hòa Séc. Nguyên nhân là do Cộng hòa Séc đang hưởng lợi từ việc duy trì một trong những mức phân bổ thu nhập công bằng nhất châu Âu cùng tỷ lệ nghèo thấp. Ở nhóm cuối của lục địa già, Italy, Tây Ban Nha và Estonia có điểm số khiêm tốn do thu nhập yếu hơn, trong đó Tây Ban Nha bị kéo tụt bởi tỷ lệ nghèo cao.
Bức tranh tại châu Á cũng chứng kiến những nghịch lý tương tự. Singapore là đại diện duy nhất của châu Á lọt vào top 10 toàn cầu (xếp thứ 6 với 66,43 điểm). Dù sở hữu mức thu nhập cực cao, quốc gia Đông Nam Á này lại không thể vươn lên các vị trí dẫn đầu do bị trừ điểm nặng nề ở tiêu chí bất bình đẳng.
Theo sau Singapore tại khu vực châu Á là Qatar và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Các nền kinh tế lớn khác trong khu vực đều nằm ngoài top 20, cụ thể Hàn Quốc xếp thứ 25, Nhật Bản thứ 27. Đáng chú ý, Ấn Độ - một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới - thậm chí không góp mặt trong top 7 quốc gia thịnh vượng nhất châu Á.
Tại các khu vực khác, những cái tên dẫn đầu cũng mang đến nhiều bất ngờ. Seychelles đứng đầu châu Phi nhờ GDP bình quân đầu người cao và mức bất bình đẳng thấp. Tại Mỹ Latinh, Uruguay lần đầu tiên vươn lên dẫn đầu khu vực nhờ tỷ lệ nghèo thấp nhất và phân bổ thu nhập đồng đều nhất, vượt qua cả Chile và Panama.
Danh sách top 10 quốc gia giàu nhất thế giới năm 2026 (theo chỉ số thịnh vượng) bao gồm Na Uy (77,65 điểm), Ireland (75,06 điểm), Luxembourg (74,39 điểm), Thụy Sĩ (72,46 điểm), Iceland (72,23 điểm), Singapore (66,43 điểm), Đan Mạch (65,78 điểm), Hà Lan (58,17 điểm), Bỉ (54,83 điểm) và Thụy Điển (54,62 điểm).
