Đầu năm 2026, vàng trải qua cú “tàu lượn” chưa từng có: leo sát 5.600 USD/ounce rồi mất gần 1/4 giá trị chỉ sau 6 tuần. Khi cơn sốt đầu cơ nhường chỗ cho nỗi sợ, câu hỏi lớn xuất hiện: vàng thực sự dùng để làm gì?
Với Jeff Sarti, CEO Morton Wealth, câu trả lời không nằm ở lợi nhuận ngắn hạn mà ở khả năng bảo toàn giá trị trong dài hạn.
Giá vàng lao dốc gần 25% từ mức đỉnh lịch sử, đồng thời ghi nhận tháng giảm mạnh nhất kể từ năm 2008 (Ảnh: Coindesk).
Chiếc phao cứu sinh mang tên "sự nhàm chán"
Tuy nhiên, CEO Jeff Sarti lại cho rằng những lo ngại đó đang bị làm phức tạp hóa một cách không cần thiết. "Vàng không phải là một khoản đầu tư, mà là một dạng tiết kiệm. Về dài hạn, vai trò của nó đơn thuần là lưu giữ giá trị", ông nhấn mạnh.
Công ty của Sarti đã kiên định phân bổ vốn vào vàng từ năm 2015. Khi chứng kiến đợt tăng giá dựng đứng theo hình parabol hồi đầu năm nay, thay vì hưng phấn, vị chuyên gia này lại cảm thấy lo ngại. Ông đánh giá cơn sốt đầu cơ vừa qua là hiện tượng bình thường trong các chu kỳ tài sản, nhưng nó không đại diện cho chức năng thực sự của thị trường.
"Đúng nghĩa, một tài sản lưu giữ giá trị nên nhàm chán. Tôi muốn vàng ở mức 2.500 USD, chứ không phải 10.000 USD. Bởi nếu giá chạm mốc 10.000 USD, điều đó có nghĩa là nền kinh tế đang có một lỗ hổng cực kỳ nghiêm trọng", Sarti phân tích.
Thay vì cố gắng đoán định đỉnh đáy, công ty lặng lẽ chốt lời một phần khi thị trường lập đỉnh vào tháng 1.
Quả bom nợ công và tín hiệu từ "Super Bowl"
Nhìn xa hơn những biến động ngắn hạn, luận điểm nắm giữ vàng của giới chuyên gia đang dựa trên những vấn đề mang tính cấu trúc của nền kinh tế toàn cầu. Đó là khối nợ chính phủ khổng lồ và các chính sách tiền tệ nới lỏng.
"Xét theo mọi phương trình kinh tế, chúng ta đã phá sản. Lý do duy nhất chưa vỡ lở là vì chúng ta có máy in tiền", Sarti thẳng thắn nhận định. Các đồng tiền dự trữ có thể đến rồi đi, nhưng vàng đã chứng minh được vị thế qua nhiều thế hệ như một công cụ phòng vệ trước sự mất giá của tiền tệ.
Khi các quốc gia đối mặt với mức nợ không bền vững, kịch bản dễ xảy ra nhất là giới chức trách sẽ tiếp tục làm suy yếu giá trị đồng tiền, đi kèm với các biện pháp kìm hãm tài chính. Khi lằn ranh này bị phá vỡ, việc tăng tỷ trọng tài sản thực trở thành bước đi hợp lý.
Đáng chú ý, bất chấp những rủi ro vĩ mô hiện hữu, vàng vẫn đang là tài sản bị giới đầu tư tổ chức "bỏ quên". Ước tính cho thấy danh mục đầu tư toàn cầu hiện chỉ phân bổ dưới 0,2% cho kim loại quý này. Sự tham gia thấp ở thời điểm hiện tại cho thấy đợt tăng giá có thể chỉ mới ở giai đoạn khởi đầu, được dẫn dắt bởi yếu tố vĩ mô thay vì đầu cơ lan rộng.
Áp lực bủa vây từ lạm phát và địa chính trị
Dù mang giá trị phòng thủ dài hạn, vàng trong ngắn hạn vẫn đang phải vật lộn với những cơn gió ngược từ địa chính trị và chính sách điều hành.
Không chỉ vàng, các kim loại quý khác cũng chịu áp lực chung. Giá bạc giảm 2,9% xuống 75,45 USD/ounce, trong khi bạch kim và palladium đồng loạt đi xuống.
Giá năng lượng leo thang làm sống lại áp lực lạm phát, buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể phải duy trì mặt bằng lãi suất cao lâu hơn dự kiến. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ và đồng USD tăng lên đã tạo ra môi trường bất lợi cho vàng.
Sự dịch chuyển này đã khiến các định chế tài chính lớn phải thay đổi góc nhìn. Theo báo cáo từ The Economic Times, Morgan Stanley vừa quyết định hạ gần 10% dự báo giá vàng cho nửa cuối năm 2026, xuống còn 5.200 USD/ounce.
Tuy vậy, bất chấp những cú sụt giảm mạnh từ đỉnh, tính từ đầu năm đến nay, kim loại quý này vẫn ghi nhận mức tăng trưởng khoảng 9%. Trong bối cảnh các cuộc đàm phán tại Trung Đông vẫn đang giằng co, vàng chủ yếu dao động trong biên độ hẹp từ 4.650-4.850 USD/ounce.
