Thúc đẩy nhận thức và thực hành về sở hữu trí tuệ trong di sản

Trong bối cảnh này, tọa đàm “Khơi dậy tiềm năng sở hữu trí tuệ trong kinh tế di sản” tổ chức tại Hà Nội vào sáng 24/4 như một diễn đàn đối thoại nhiều chiều, làm rõ vai trò của sở hữu trí tuệ như công cụ nền tảng để di sản có thể được định danh đúng, bảo hộ đúng và chuyển hóa thành tài sản có giá trị.

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh tính cần thiết của tọa đàm cũng như vai trò của sở hữu trí tuệ trong kinh tế di sản nói riêng và công nghiệp sáng tạo nói chung.

Ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh: “Việt Nam là quốc gia giàu di sản - vật thể, phi vật thể, tư liệu, thiên nhiên, làng nghề, tri thức dân gian, biểu tượng văn hóa đã bền bỉ đi cùng lịch sử dân tộc. Đó là nguồn tài nguyên văn hóa rất lớn, nhưng vẫn chưa được chuyển hóa tương xứng thành nguồn lực phát triển”.

Cũng trong khuôn khổ buổi tọa đàm, trước vấn đề “Đánh thức mỏ vàng di sản Việt Nam”, TS. Lê Thị Minh Lý - Ủy viên Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia, Nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa Bộ Văn hóa Thể thao & Du lịch – nhận định, kinh tế di sản như ngành kinh tế mới đang hình thành. Chúng ta phải đối chiếu kinh nghiệm quốc tế và đặt câu hỏi Việt Nam đang đứng ở đâu trên bản đồ khu vực.

TS. Minh Lý cho rằng, muốn phát triển kinh tế di sản, trước hết phải nhìn rõ quy mô nguồn lực, mức độ chưa được khai thác tương xứng, cũng như yêu cầu cân bằng giữa khai thác và bảo tồn.

Bàn luận về vấn đề “Định danh và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trong kinh tế di sản”, luật sư Lê Quang Vinh – Giám đốc Công ty Sở hữu Trí tuệ Bross & Partners – cho rằng, di sản chứa đựng nhiều lớp tài sản vô hình.

Chúng tồn tại ngay ở những làng nghề cho tới loại hình nghệ thuật dân gian hay tri thức truyền thống. Việc nhận diện đúng các lớp quyền này là điều kiện để di sản thoát khỏi tình trạng chỉ là tài nguyên thô, trở thành tài sản có thể định giá, cấp quyền, khai thác và sinh lợi trong khuôn khổ pháp luật.

Bà Dư Thị Mai Linh – Giám đốc chiến lực Công ty Ann Group – đưa ra những ví dụ thực tiễn cho thấy, kinh tế di sản đã và đang được thử nghiệm qua những mô hình cụ thể. Từ cách nhận diện chất liệu di sản, sáng tạo sản phẩm, xác lập quyền cho tới tổ chức phân phối và xây dựng hệ giá trị thương hiệu.

Đó là những góc nhìn thực tế để các nhà quản lý, doanh nghiệp sáng tạo và các chủ thể đang nắm giữ di sản.

Chuỗi chương trình nhằm mục đích thúc đẩy phát triển kinh tế di sản đặt trong nền tảng tư duy mới về quyền sở hữu trí tuệ, về cơ chế hợp tác giữa nhà nước, doanh nghiệp, giới chuyên gia và cộng đồng nắm giữ di sản.

Cũng từ đây, câu chuyện về di sản được đặt lại trong mối quan hệ với thị trường, với đổi mới sáng tạo và với năng lực cạnh tranh của nền kinh tế văn hóa Việt Nam.

Cùng với đó sẽ mở ra hướng đi lớn, đưa sở hữu trí tuệ thành công cụ đồng hành cùng công nghiệp văn hóa, đưa kinh tế di sản trở thành một phần thực chất của chiến lược phát triển quốc gia trong giai đoạn mới.