Lai Châu cần học Hàn Quốc cách phát triển cây sâm

Sáng 24/4, tại tỉnh Lai Châu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Hội nghị phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh.

Ông Phạm Văn Duy, Phó Cục trưởng Cục chất lượng, chế biến và phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết Lai Châu có diện tích tự nhiên trên 9.000km2 với hơn 500.000ha rừng, 16.000ha mặt nước hồ thủy điện; môi trường sinh thái còn trong lành, ít chịu tác động của công nghiệp hóa.

“Đây là lợi thế đặc biệt quan trọng, bởi nông nghiệp hữu cơ đòi hỏi điều kiện môi trường sạch, ít ô nhiễm nền - yếu tố mà không phải địa phương nào cũng có”, ông Duy nói.

“Xu hướng nông nghiệp hữu cơ toàn cầu phát triển nhanh, nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh chính là cơ hội lớn để nông sản Lai Châu tham gia sâu vào chuỗi giá trị và thị trường xuất khẩu”, ông Duy nhận định.

Dù vậy, theo ông Duy, quy mô sản xuất hữu cơ của tỉnh Lai Châu còn nhỏ so với tiềm năng, chưa tạo được xu hướng phát triển. Tổng diện tích đất canh tác áp dụng tiêu chuẩn của cả tỉnh trên 520ha nhưng hữu cơ chỉ hơn 42ha (chiếm 0,82%).

Hạn chế về chế biến và thị trường cũng làm giảm giá trị gia tăng, chưa tạo động lực chuyển đổi sản xuất. Nhiều vùng nguyên liệu lớn ở địa phương chưa có nhà máy, liên kết vùng nguyên liệu và các nhà máy chế biến còn chưa chặt chẽ.

Chia sẻ tại hội nghị, ông Nguyễn Văn Diện, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nói Lai Châu có khí hậu điển hình của vùng nhiệt đới núi cao vùng Tây Bắc có ngày nóng, đêm lạnh, ít chịu ảnh hưởng của bão.

Khí hậu trong năm chia làm hai mùa rõ rệt: Mùa mưa vào tháng 4-10 có nhiệt độ và độ ẩm cao; mùa khô bắt đầu từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, khí hậu lạnh, độ ẩm và lượng mưa thấp.

Với đặc điểm khí hậu đó, tỉnh Lai Châu có thể phát triển các khu chuyên canh cây ăn quả, cây dược liệu, các loài rau và hoa. 

Ngoài nuôi trồng dưới tán rừng, ông Diện cho rằng Lai Châu cần xem xét mở rộng vùng trồng sâm bên ngoài rừng. Đây là một giải pháp để tháo gỡ khó khăn mà các biện pháp trồng sâm trong rừng không thể thực hiện được.

“Việc trồng cây sâm trong rừng thường khó áp dụng biện pháp thâm canh, cơ giới hóa, tăng năng suất, khó tạo ra sản lượng lớn với chất lượng đồng đều để đáp ứng các tiêu chuẩn về nguyên liệu cho chế biến sâu”, ông Diện nêu quan điểm.

Để thực hiện giải pháp này, Lai Châu phải thu hút, khuyến khích các doanh nghiệp, người dân chủ động lựa chọn khu vực có điều kiện khí hậu phù hợp với sinh trưởng và phát triển của cây sâm (độ cao, khí hậu), áp dụng biện pháp thâm canh như trồng trong nhà kính, nhà lưới, nhà màng tương tự như cách trồng sâm mà Hàn Quốc đã áp dụng.

Một số nghiên cứu cho thấy muốn đạt năng suất 4-6 tấn sâm/ha/6 năm tương tự như sâm Hàn Quốc, Việt Nam cần thay đổi phương pháp canh tác, gia tăng năng suất trên một đơn vị diện tích nhỏ, tăng quy mô số lượng trang trại và diện tích trồng sâm.

Bên cạnh đó, ông Diện đề xuất sử dụng đa mục đích các sản phẩm cây dược liệu như làm thuốc, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, gia vị… như cách Hàn Quốc đã làm.

“Phải đa dạng hóa hình thức tổ chức sản xuất như liên kết người dân với doanh nghiệp, thành lập các hợp tác xã, tổ hợp tác để phát triển lâm sản ngoài gỗ, cây dược liệu. Thu hút các doanh nghiệp lớn đầu tư vào phát triển cây dược liệu đặc biệt là cây sâm Lai Châu”, Phó Cục trưởng Nguyễn Văn Diện bày tỏ.