Phạt hơn 33 tỷ đồng vi phạm về an toàn thực phẩm

Hơn 2.300 người bị ngộ độc thực phẩm

Trong năm 2025, toàn ngành Y tế đã kiểm tra 334.764 cơ sở, phát hiện 20.791 cơ sở vi phạm về an toàn thực phẩm (ATTP), chiếm 6,21% so với số cơ sở được kiểm tra; đã xử lý 6.057 cơ sở; đình chỉ hoạt động 40 cơ sở; tiêu hủy 635 loại thực phẩm không bảo đảm chất lượng (thực phẩm chứa chất cấm, không rõ nguồn gốc xuất xứ, hết hạn sử dụng...).

So với năm 2024, số lượng cơ sở bị xử lý về ATTP có xu hướng giảm, nhưng tổng số tiền xử phạt lại tăng lên. Điều này cho thấy các chế tài đang được áp dụng theo hướng nghiêm khắc hơn, tăng tính răn đe đối với các hành vi vi phạm.

Theo đó, năm 2024 có 22.073 cơ sở vi phạm về ATTP; đã xử lý 9.043 cơ sở; đình chỉ hoạt động 85 cơ sở, tiêu hủy 450 loại thực phẩm không bảo đảm chất lượng; chuyển lực lượng chức năng xử lý 18 vụ việc liên quan đến sản xuất, kinh doanh thực phẩm vi phạm; xử phạt hơn 33,53 tỷ đồng.

Trong năm vừa qua, cả nước cũng xảy ra 84 vụ ngộ độc thực phẩm với 2.301 người. So với năm 2024, số vụ giảm 37,8% và số người bị giảm 53,4%. Tuy nhiên, số ca ngộ độc thực phẩm tăng nhanh trong quý I/2026, với 36 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm 2025.

Theo lãnh đạo Cục An toàn thực phẩm, sự gia tăng này một phần xuất phát từ việc công tác giám sát ngày càng được siết chặt. Việc kiểm tra, công khai, xử lý vi phạm được đẩy mạnh đã giúp phát hiện nhiều vụ việc hơn, thay vì bị bỏ sót như trước đây.

Khó khăn trong truy xuất nguồn gốc thực phẩm

Theo Bộ Y tế, số vụ ngộ độc thực phẩm gần đây chủ yếu xảy ra tại các bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học và thức ăn đường phố, đặc biệt là ở các đô thị lớn.

Việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm đối với các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ hoặc trên các sàn thương mại điện tử cũng rất khó khăn, ảnh hướng tới khả năng phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trên diện rộng.

Bên cạnh đó, kiến thức chung về an toàn thực phẩm của những chủ cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, thức ăn đường phố còn tương đối hạn chế, điều này dễ dẫn tới các hành vi gây mất vệ sinh an toàn thực phẩm trong quá trình chế biến, phục vụ thức ăn.

Điều kiện nơi bán hàng ngoài đường phố chật hẹp, đa số lưu động, nguy cơ không bảo đảm các điều kiện an toàn thực phẩm; các cơ sở kinh doanh vì lợi nhuận mà sử dụng nguyên liệu không bảo đảm…

Kiểm tra toàn diện an toàn thực phẩm trên toàn quốc

Bộ Y tế cho biết, Tháng hành động vì an toàn thực phẩm được triển khai từ 15/4 - 15/5 sẽ tập trung vào các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, bếp ăn tập thể, thức ăn đường phố.

Ở cấp Trung ương, 5 đoàn kiểm tra liên ngành về an toàn thực phẩm do Bộ Y tế, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tiến hành thanh tra tại 10 tỉnh, thành phố trọng điểm.

Tại địa phương, Ủy ban nhân dân các cấp cũng chủ động ban hành kế hoạch, triển khai kiểm tra liên ngành chặt chẽ từ cấp tỉnh đến cấp xã. 

Bên cạnh đó, các chiến dịch truyền thông cũng được đẩy mạnh nhằm phổ biến kiến thức khoa học về an toàn thực phẩm, các mô hình, chuỗi giá trị sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn; tác hại của thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng; công khai các tổ chức, cá nhân vi phạm các quy định về an toàn thực phẩm theo quy định của pháp luật...

Bộ Y tế đang phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp và các Bộ ngành liên quan xây dựng Luật ATTP sửa đổi tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố.

Trong đó nhấn mạnh từ "kiểm soát từng khâu riêng lẻ" sang "quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm" (từ trang trại đến bàn ăn- kiểm soát nguyên liệu đầu vào, điều kiện sản xuất ban đầu đến sơ chế, sản xuất, phân phối, lưu thông sản phẩm và đến tay người tiêu dùng).

Bênh cạnh đó, sẽ kiểm soát giới hạn tồn dư các chất (thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật, chất kháng sinh, chất kích thích, chất bảo quản…) đối với nguyên liệu thực phẩm; kiểm soát chặt các điều kiện về sản xuất, sơ chế ban đầu như trồng trọt, chăn nuôi, kiểm soát giết mổ…

Quy định cụ thể điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm người trực tiếp kinh doanh thức ăn; địa điểm kinh doanh; dụng cụ ăn uống, chứa đựng thực phẩm; nguyên liệu và phụ gia thực phẩm.

Quy rõ trách nhiệm của chính quyền các cấp trong việc quản lý cơ sở kinh doanh, công tác chỉ đạo, phối hợp liên ngành, giám sát hậu kiểm, chủ động tổ chức lực lượng kiểm tra liên ngành trên địa bàn; phát hiện sớm và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định an toàn thực phẩm...

Dự kiến trong tháng 5 tới, Đề án hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương sẽ được Bộ Y tế trình Bộ Chính trị, nhằm bảo đảm việc quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm một cách đồng bộ, hiệu quả.

Đồng thời hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung về an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương để có thể dễ dàng truy xuất nguồn gốc xuất xứ của thực phẩm, kịp thời thu hồi thực phẩm không an toàn, giúp phòng ngừa ngộ độc thực phẩm lan rộng. 

Bộ Y tế cũng phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường đẩy mạnh và ban hành có lộ trình các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn Việt Nam về giới hạn tồn dư các chất (thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật, chất kháng sinh, chất kích thích, chất bảo quản…) đối với nguyên liệu thực phẩm.