Người lớn chưa chắc đã định hướng được cho mình
Lắng nghe những thắc mắc về tương lai của các bạn học sinh, dịch giả Trịnh Lữ chia sẻ: “Học và nghĩ như thế nào đều phụ thuộc vào thế giới nội tâm. Tính cách thế nào, số phận và tương lai như vậy, không có điều gì là ngẫu nhiên cả. Tất cả phụ thuộc vào mình”.
Trong khán phòng có hàng nghìn học sinh từ khắp các trường THPT tại Hà Nội và Bắc Ninh tham gia, vị dịch giả nhận được một câu hỏi từ cậu học sinh lớp 10 Trường THPT Tây Hồ về chuyện nên chọn ngành như thế nào trong 2 năm tới.
Đáp lại, dịch giả Trịnh Lữ hỏi nam sinh về những sở thích cá nhân, sau đó nhắn nhủ: “Hãy dành thời gian nói chuyện với chính mình để tin tưởng và trung thực với bản thân”.
Ông nhấn mạnh thêm học sinh nói riêng và người trẻ nói chung không nên lấy thước đo của người khác để áp dụng trong việc nhận định “mình là ai?”.
Thay vào đó, các em chỉ nên so sánh với chính bản thân mình ngày hôm qua. Quá trình được ở một mình, trò chuyện với chính mình sẽ giúp người trẻ có thể phát hiện thêm những điều mình chưa biết, thậm chí phá vỡ những lầm tưởng của bản thân.
Trong khi đó, cha mẹ chỉ nên đứng ở vị trí người đồng hành để giúp đỡ, động viên, không nên áp đặt và đưa ra quyết định dưới danh nghĩa định hướng.
“Hai chữ định hướng to tát lắm. Có lẽ mình cũng chưa định hướng được mình đâu”, dịch giả Trịnh Lữ nói.
Dịch giả Trịnh Lữ tại sự kiện Future Fest 2026 (Ảnh: BTC).
Nhắc đến biến động của thị trường nghề nghiệp tương lai, ông Trịnh Lữ nhận định AI khiến cho tất cả thay đổi với tốc độ chóng mặt. Thị trường lao động, môi trường sống và những cạnh tranh đang xảy ra ở hiện tại chưa chắc đã còn trong 5 năm tới. Chính vì vậy, yếu tố quyết định vẫn là con người.
Mỗi người cần có trách nhiệm đến cùng với lựa chọn của mình
Mở rộng quan điểm của dịch giả Trịnh Lữ, PGS.TS Trần Thị Mỹ Diệu, Hiệu trưởng Trường Đại học Văn Lang, khẳng định để làm chủ tương lai, người học cần xây dựng vững chắc 3 trụ cột gốc rễ: vững vàng các giá trị cốt lõi, rèn luyện năng lực tư duy độc lập và trau dồi bản lĩnh học hỏi.
CEO của Công ty cổ phần chứng khoán VNDirect Nguyễn Vũ Long bổ sung thêm những quan điểm về lựa chọn nghề nghiệp tương lai của học sinh Việt Nam hiện nay trong thời đại số hoá và trí tuệ nhân tạo.
“Lúc chọn trường đại học, tôi không biết mình thích gì cả. Đến năm thứ ba, tôi biết mình không thích ngành mình đang học nhưng vẫn cố gắng hoàn thành bằng đại học. Sau khi học xong, tôi mới tò mò về chứng khoán và đi học chuyên sâu về tài chính”, vị CEO chia sẻ.
Ông Nguyễn Vũ Long khuyên các học sinh cần có tư duy “unlearn” - dũng cảm bỏ đi những điều đã biết để tiếp nhận kiến thức mới. Bởi những điều mà con người biết thì hạn chế mà những điều chưa biết thì vô cùng rộng lớn.
Từ kinh nghiệm học tập ở nhiều môi trường, lĩnh vực, CEO Nguyễn Vũ Long nhận định điểm xuất phát không quan trọng bằng thái độ. Khi đưa ra những quyết định, mỗi cá nhân phải có thái độ nghiêm túc với nó.
“Nếu đã chọn, hãy có trách nhiệm đến cùng với lựa chọn ấy”, ông Nguyễn Vũ Long nói.
Mai Thu Duyên
