Ở Việt Nam, đến tháng 6/2023, cả nước ghi nhận hơn 11,6 triệu ca nhiễm và hơn 43.000 ca tử vong. Trong đó, riêng TP.HCM ghi nhận hơn 623.000 ca nhiễm, hơn 20.500 sinh mạng đã nằm xuống. Con số ấy là những mất mát, đau thương của hàng vạn gia đình.
Đứng trước một đại dịch mới có tốc độ lây nhiễm và tử vong cao, gây khủng hoảng lớn về kinh tế - xã hội, các nước trên toàn thế giới đều rơi vào tình trạng bị động trong triển khai các biện pháp kiểm soát đại dịch.
Tuy nhiên, toàn bộ hệ thống chính trị TPHCM và cả nước đã nhanh chóng chuyển sang trạng thái chủ động chiến đấu. Một loạt các biện pháp quyết liệt được triển khai đồng bộ, song song với việc đảm bảo cung ứng lương thực, duy trì hạ tầng điện nước và tổ chức vận chuyển cấp cứu xuyên suốt để bảo vệ người dân.
TS.BS Lê Trường Giang, Chủ tịch Hội Y tế Công cộng TPHCM (Ảnh: Khánh An).
Theo ông Giang, khi nhịp sống bình thường trở lại sau đại dịch, TPHCM tập trung mọi nguồn lực để phục hồi. Tuy nhiên, trước áp lực ưu tiên phát triển kinh tế, những ký ức và bài học kinh nghiệm từ Covid-19 đang có dấu hiệu bị lãng quên.
Thời gian qua, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các chuyên gia dịch tễ quốc tế liên tục cảnh báo về sự xuất hiện của các đại dịch mới trong tương lai, với mức độ nguy hiểm cao hơn.
Do đó, việc lưu giữ và phân tích dữ liệu, những ưu điểm, hạn chế của giai đoạn chống dịch Covid-19 là yêu cầu cấp thiết để xây dựng hệ thống phòng thủ y tế chủ động, sẵn sàng đối phó hiệu quả với các đại dịch mới cũng như dịch bệnh đang lưu hành.
Xuất phát từ yêu cầu cấp thiết đó, chương trình "Ký ức Covid-19" ra đời, tập trung vào 4 mục tiêu chiến lược. Thứ nhất là thu thập, xây dựng kho dữ liệu về toàn bộ hoạt động phòng chống dịch tại TPHCM. Thứ hai, thực hiện các nghiên cứu khoa học để phân tích, xác định bài học thành công cũng như những hạn chế còn tồn tại.
Thứ ba, kiến nghị các chương trình, dự án can thiệp nhằm nâng cao năng lực ứng phó với các đại dịch trong tương lai. Thứ tư, tổ chức thực hiện một số hoạt động trong các dự án can thiệp của thành phố.
Chương trình nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật và kinh nghiệm từ Viện Ký ức Covid-19 (Pháp) - đơn vị được thành lập từ năm 2020.
Công viên tưởng niệm nạn nhân Covid-19 ở TPHCM (Ảnh: Hoàng Hướng).
Ông Gilles Angles, Tham tán Y tế Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam nhận định, dù đại dịch Covid-19 đi qua nhưng xã hội vẫn phải đối mặt với những hệ quả dai dẳng mỗi ngày. Theo ông, đây chính là thời điểm vàng để bước vào giai đoạn hồi tưởng, phân tích thấu đáo những gì đã diễn ra.
"Những bài học thực tiễn từ tâm dịch TPHCM không chỉ có giá trị nội bộ mà còn đóng góp to lớn vào kho tàng kinh nghiệm chung của nhân loại.
Việc đúc kết này sẽ giúp thế giới xây dựng một hệ thống y tế có khả năng thích ứng cao hơn, bởi ký ức không chỉ thuộc về quá khứ mà chính là nền tảng vững chắc để chuẩn bị cho tương lai", ông Gilles Angles nói.
