Hiện nay cả nước có khoảng 3,4 triệu người hưởng lương hưu, trợ cấp, theo thống kê của Bảo hiểm xã hội. Người hưởng lương hưu phân hóa từ mức dưới 2,34 triệu đồng/tháng đến trên 20 triệu đồng/tháng.
Trong khi chỉ có vỏn vẹn 11.560 người nhận mức lương hưu trên 20 triệu đồng/tháng thì có tới 564.249 người nhận mức dưới 3 triệu đồng/tháng. Số người hưởng lương từ 3 triệu đồng/tháng đến dưới 10 triệu đồng/tháng chiếm đa số, chạm mức hơn 2,4 triệu người.
Số người hưởng lương hưu theo mức hưởng (Biểu đồ: BHXH VN).
Căn cứ trên số liệu thống kê do cơ quan bảo hiểm xã hội cung cấp thì người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng chủ yếu thuộc nhóm có mức hưởng từ 3 triệu đồng/tháng đến dưới 10 triệu đồng/tháng chiếm gần 80%.
Đối với nguồn Ngân sách nhà nước đảm bảo thì mức lương hưu bình quân là 5,7 triệu đồng/người/tháng; mức trợ cấp bảo hiểm xã hội (mất sức lao động) bình quân là 3,3 triệu đồng/người/tháng; mức trợ cấp hằng tháng bình quân từ 2,2 triệu đồng đến 2,5 triệu đồng/người/tháng.
Đối với nguồn Quỹ Bảo hiểm xã hội đảm bảo thì mức lương hưu bình quân là 6,7 triệu đồng/người/tháng; mức hưởng bình quân của cán bộ xã, phường là 2,7 triệu đồng/người/tháng.
Về nguyên tắc, mức hưởng bảo hiểm xã hội được tính trên cơ sở mức đóng, thời gian đóng bảo hiểm xã hội và có sự chia sẻ giữa những người tham gia bảo hiểm xã hội.
Trong thực tế, có một số trường hợp hưởng lương hưu với mức thấp, nguyên nhân chủ yếu là do người lao động đóng bảo hiểm xã hội với mức thấp, thời gian đóng bảo hiểm xã hội chỉ đạt mức tối thiểu.
Cũng có nhiều trường hợp người lao động nghỉ hưu trước tuổi quy định dẫn đến bị giảm trừ mức lương được hưởng do nghỉ sớm.
Giai đoạn 2016-2021, bình quân có khoảng 110.000 người hưởng lương hưu mới/năm. Trong đó, 435.000 người được hưởng trợ cấp một lần khi nghỉ hưu (chiếm 65,8%). Như vậy, cứ 3 người nghỉ hưu thì khoảng 2 người có tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa - 75% trung bình lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.
Cơ quan chi trả cũng cho hay, mức hưởng lương hưu không phải cố định tại thời điểm nghỉ hưu mà định kỳ được điều chỉnh tăng theo chỉ số giá tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế để đảm bảo cuộc sống của người nghỉ hưu. Vì vậy, người hưởng lương hưu luôn được bảo toàn giá trị, không bị rủi ro khi đồng tiền mất giá.
Từ năm 1995 đến nay, Nhà nước đã thực hiện nhiều lần điều chỉnh lương hưu nhằm đảm bảo cuộc sống cho người về hưu.
Gần đây nhất, từ 1/7/2024, lương hưu, trợ cấp được tăng 15%, theo Nghị định số 75/2024/NĐ-CP điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng.
Bộ Nội vụ đề xuất tăng 8% lương hưu, trợ cấp từ 1/7 tới đây. Đề xuất này căn cứ trên Kết luận số 206-KL/TW của Bộ Chính trị về việc điều chỉnh một số loại phụ cấp, mức lương cơ sở, lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng (thực hiện điều chỉnh theo nội dung tờ trình của Đảng uỷ Chính phủ).
