Chính phủ Vương quốc Anh vừa đưa ra một quyết định mang tính bước ngoặt đối với ngành vận tải hàng không, đó là nới lỏng quy định về quyền cất và hạ cánh tại các sân bay sầm uất. Thông qua cơ quan quản lý độc lập Airport Coordination Limited, các hãng bay giờ đây không bị tước "slot vàng" nếu buộc phải hủy chuyến do thiếu hụt nhiên liệu.
Đây là một minh chứng rõ nét cho thấy, trước những biến động khó lường của chuỗi cung ứng năng lượng, cả cơ quan quản lý lẫn các hãng hàng không đang chủ động thay đổi "luật chơi" để thích ứng, đảm bảo sự ổn định dài hạn cho thị trường.
Giá nhiên liệu tăng vọt vì xung đột Iran đang buộc các hãng hàng không cắt giảm chuyến bay và tăng giá vé (Ảnh: KCM).
Chiến lược tối ưu hóa mạng lưới bay
Đối mặt với áp lực chi phí, thay vì hoảng loạn, các hãng hàng không lớn đang tiến hành một cuộc tái cấu trúc mạng lưới bay trên diện rộng. Hãng hàng không Đức Lufthansa đã lên kế hoạch chủ động cắt giảm 20.000 chuyến bay trong sáu tháng tới. Hãng KLM của Hà Lan cũng thông báo hủy 160 chuyến bay, chủ yếu tập trung vào các tuyến bay ngắn.
Bằng cách giảm công suất ở những tuyến phụ, các hãng như United Airlines, Norse Atlantic Airways hay Cathay Pacific có thể dồn nguồn lực nhiên liệu quý giá để duy trì các đường bay thẳng quốc tế mang lại biên lợi nhuận cao hơn. Cathay Pacific gọi việc giảm 2% chuyến bay là biện pháp "cuối cùng" để bảo vệ sự liền mạch của hệ thống.
Một giáo sư tại Đại học Cornell nhận định, vấn đề hiện tại không chỉ nằm ở giá cả nhiên liệu, mà là bài toán vận hành toàn bộ mạng lưới bay. Bằng cách chủ động thu hẹp mạng lưới, các hãng bay đang cố gắng kiểm soát chi phí trước khi chúng vượt quá doanh thu.
Quản trị rủi ro từ góc nhìn vĩ mô
Sự gián đoạn tại eo biển Hormuz - nơi chiếm khoảng 40% nguồn nhập khẩu nhiên liệu bay của châu Âu - đang đặt ra thách thức lớn về nguồn cung. Theo giới phân tích, thế giới đang hụt khoảng 10-15 triệu thùng dầu mỗi ngày.
Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), ông Fatih Birol, cho biết thế giới đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng lớn, và châu Âu hiện chỉ còn khoảng 6 tuần dự trữ nhiên liệu bay.
Tuy nhiên, trong khi châu Á - Thái Bình Dương và châu Âu (thiếu khoảng 20-25% nguồn cung) chịu ảnh hưởng nặng, thị trường Mỹ lại ít bị tác động hơn nhờ khả năng tự chủ năng lượng tốt hơn.
Để quản trị rủi ro, các hãng hàng không đang tích cực vận động hành lang để xem tình trạng thiếu nhiên liệu là "yếu tố bất khả kháng". Nếu được chấp thuận, họ sẽ được miễn bồi thường tài chính khi hủy chuyến sát ngày (dưới 14 ngày).
Động thái này, dù có thể gây tranh cãi, lại là một công cụ phòng vệ tài chính quan trọng giúp các hãng bảo vệ dòng tiền trong giai đoạn nguồn cung thắt chặt.
Về phía cơ quan quản lý, Bộ Giao thông Anh liên tục phát đi thông điệp trấn an người dân. Cơ quan này khẳng định hiện chưa có dấu hiệu thiếu nhiên liệu nghiêm trọng đến mức tê liệt, các hãng vẫn vận hành bình thường và hành khách chưa cần thay đổi kế hoạch du lịch.
Việc can thiệp sớm bằng các chính sách nới lỏng chính là cách chính phủ "giảm sốc" cho nền kinh tế.
Hành khách được khuyến cáo đặt vé sớm và chọn các đường bay thẳng để tránh rủi ro hủy chuyến (Ảnh: Akamaized).
Giải pháp nào cho hành khách khi chi phí đội lên?
Các hãng như Delta Air Lines hay United Airlines cũng đã tăng phí hành lý và phụ thu nhiên liệu.
Tuy nhiên, thị trường tự do luôn có những giải pháp cạnh tranh. Điển hình là hãng hàng không Jet2 tại Anh đã cam kết không áp dụng phụ phí nhiên liệu cho các chuyến bay và kỳ nghỉ mùa hè năm nay.
Giám đốc điều hành Steve Heapy nhấn mạnh rằng du khách xứng đáng được tận hưởng kỳ nghỉ mà không phải lo lắng về chi phí phát sinh. Đây là một chiến lược giữ chân khách hàng xuất sắc giữa bối cảnh bão giá.
Thứ nhất, hãy chốt kế hoạch và đặt vé sớm. Khi nguồn cung nhiên liệu thắt chặt, các chương trình khuyến mãi sát ngày sẽ gần như biến mất. Đặt vé ngay từ bây giờ là cách tốt nhất để khóa mức giá hiện tại.
Thứ hai, ưu tiên các đường bay thẳng. Các phân tích cho thấy những chuyến bay nối chuyến, tuyến bay đến thành phố nhỏ, hoặc vé đặt qua nhiều hãng khác nhau sẽ là nhóm đầu tiên bị ảnh hưởng nếu các hãng cắt giảm lịch trình. Bay thẳng quốc tế sẽ an toàn và ít rủi ro hủy chuyến hơn.
Thứ ba, chủ động mua bảo hiểm du lịch và thường xuyên kiểm tra thông tin chuyến bay. Dù chính phủ Anh cam kết hành khách có quyền nhận hoàn tiền đầy đủ hoặc chuyển chuyến nếu bị hủy, việc có bảo hiểm sẽ giúp du khách an tâm hơn trước những rủi ro bất khả kháng.
