Một nghiên cứu mới đăng tải trên tạp chí Science cho biết những hóa thạch có tình trạng bảo quản tốt, được tìm thấy gần đây, cho thấy các loài bạch tuộc khổng lồ, có chiều dài tới 19m, tồn tại cách đây 100 triệu năm, là nhóm săn mồi hàng đầu dưới đại dương.
Các hóa thạch là minh chứng cho phần hàm mạnh mẽ của loài bạch tuộc cổ đại mang tên khoa học Nanaimoteuthis.
Nhóm nghiên cứu phát hiện phần hàm của những cá thể lớn nhất có dấu hiệu hao mòn rõ rệt như trầy xước, sứt mẻ, mép được bo tròn, cho thấy chúng có khả năng nghiền nát các con mồi có lớp vỏ cứng, thậm chí cả xương của các loài động vật ăn thịt dưới biển thời đó.
Hóa thạch hàm dưới khổng lồ của bạch tuộc Nanaimoteuthis (Ảnh: Đại học Hokkaido).
Nanaimoteuthis có thể đã sử dụng cơ thể lớn cùng các xúc tu dài để bắt mồi, sau đó dùng bộ hàm khỏe để xử lý thức ăn cứng.
Trước đây, nhiều ý kiến cho rằng các loài cá mập lớn hoặc bò sát biển như Mosasaurus hay Plesiosaurus mới là những kẻ săn mồi thống trị đại dương vào cuối kỷ Phấn Trắng.
Giới khoa học từng nghiên cứu các họ hàng khổng lồ của bạch tuộc sống cùng thời với khủng long. Tuy nhiên, cơ thể mềm của chúng rất khó để lại hóa thạch, do đó việc xác định kích thước thực sự của những sinh vật này không dễ dàng.
Phó giáo sư Khoa học Trái Đất và Hành tinh Yasuhiro Iba (Đại học Hokkaido), đồng tác giả nghiên cứu, cho biết: “Các hồ sơ hóa thạch của bạch tuộc cực kỳ ít ỏi. Việc tìm ra các mẫu vật còn nguyên vẹn như vậy đã vượt xa kỳ vọng của chúng tôi”.
Sơ đồ so sánh kích thước của Nanaimoteuthis với kích thước của các loài động vật khác (Ảnh: Đại học Hokkaido).
Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học đã phân tích hàm của 15 mẫu hóa thạch bạch tuộc cổ đại được tìm thấy tại Nhật Bản và đảo Vancouver.
Nhóm nghiên cứu cũng so sánh với 12 bộ hàm khác tại Nhật Bản, được xác định thuộc kỷ Phấn Trắng nhờ kỹ thuật khai thác hóa thạch số. Phương pháp này sử dụng quét lát cắt đá để tìm các hóa thạch ẩn bên trong.
Do không có mẫu vật chứa thức ăn trong dạ dày, giới khoa học vẫn chưa thể khẳng định chính xác chúng ăn gì hay có thực sự cạnh tranh nguồn thức ăn với các động vật săn mồi khác hay không. Tuy nhiên, nhiều nhà khoa học cho rằng chúng hoàn toàn có khả năng nghiền nát các sinh vật kích thước lớn dưới đại dương.
Nhóm nghiên cứu đã so sánh bộ hàm này với loài bạch tuộc hiện đại để ước tính kích thước cơ thể, từ đó kết luận chúng có thể dài 7-19m. Bộ hàm lớn nhất trong nghiên cứu này lớn hơn nhiều so với bất cứ loài bạch tuộc hiện đại nào, PGS Iba cho biết thêm.
“Cho đến nay, động vật không xương sống lớn nhất được biết đến là loài mực khổng lồ hiện đại, có thể dài khoảng 12m”, PGS Iba nói.
