Chuyên gia cho rằng, việc cho phép đậu xe theo khung giờ cuối tuần, tận dụng vỉa hè hoặc một số tuyến đường phù hợp có thể trở thành công cụ điều tiết dòng khách, giúp TPHCM nâng cao sức hấp dẫn, từ đó, kích thích chi tiêu của người dân và du khách vào Thứ Bảy, Chủ Nhật.
Cuối tuần, người dân TPHCM vẫn “thiếu chỗ tiêu tiền”
Theo ông Bình, cuối tuần không chỉ là khoảng thời gian nghỉ ngơi, mà còn là “điểm hội tụ” của các nhu cầu chi tiêu, giải trí và trải nghiệm.
“Ở nhiều đô thị lớn trên thế giới, kinh tế cuối tuần đã trở thành một cấu phần quan trọng của nền kinh tế dịch vụ, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng và tạo việc làm. TPHCM có đầy đủ điều kiện để phát triển mô hình này, nhưng thực tế mức độ giữ lại chi tiêu vẫn chưa tương xứng”, ông Bình nhận định.
Người dân ngoại ô TPHCM đến tham quan tại Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh TPHCM vào một ngày cuối tuần (Ảnh: Huân Trần).
Ông Bình nhấn mạnh, để phát triển kinh tế cuối tuần, TPHCM không thể chỉ dừng ở việc bổ sung sản phẩm dịch vụ, mà cần thay đổi cách vận hành tổng thể. Từ giao thông, không gian công cộng đến cơ chế quản lý đều phải đủ linh hoạt để đáp ứng đặc thù “tập trung cao” của nhu cầu cuối tuần.
Ở góc độ văn hóa - thể thao, ông Nguyễn Ngọc Hồi - Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM - cho rằng, kinh tế cuối tuần không đơn thuần là kéo dài thời gian tiêu dùng, mà cốt lõi là tạo dựng các không gian trải nghiệm chất lượng.
“TPHCM có lợi thế lớn về đời sống văn hóa đa dạng, là nơi giao thoa của nhiều vùng miền và nền văn hóa. Đây là nền tảng để phát triển các sản phẩm đặc sắc như phố đi bộ, lễ hội ẩm thực, biểu diễn nghệ thuật ngoài trời hay các không gian sáng tạo”, ông Hồi nói.
Các hoạt động ngoại khóa tại Công viên Tao Đàn thu hút nhiều gia đình có con nhỏ tham gia vào những ngày cuối tuần (Ảnh: Huân Trần).
Cần giải quyết “nút thắt” bãi đỗ xe
Dù tiềm năng lớn, kinh tế cuối tuần tại TPHCM hiện vẫn đối mặt với nhiều điểm nghẽn, trong đó nổi bật là hạ tầng giao thông và bãi đỗ xe.
Theo TS Nguyễn Lưu Bảo Đoan - Đại học Kinh tế TPHCM, đặc trưng của kinh tế cuối tuần là sự tập trung cầu trong thời gian ngắn, tạo áp lực lớn lên hệ thống giao thông, an ninh và môi trường đô thị. Tại TPHCM, trong bối cảnh hệ thống metro chưa hoàn thiện, phương tiện cá nhân vẫn đóng vai trò chủ đạo, đặc biệt với các gia đình có trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi.
Thực tế cho thấy các trung tâm thương mại đang chiếm ưu thế nhờ tích hợp sẵn bãi đỗ xe, trong khi nhiều không gian công cộng như phố đi bộ Nguyễn Huệ hay Bến Bạch Đằng, Bưu điện trung tâm vẫn chưa có bãi gửi xe đủ cho lưu lượng lưu thông cuối tuần.
Trung tâm thương mại, nhà sách, quán cà phê… là những điểm đến quen thuộc của người dân TPHCM vào dịp cuối tuần nhờ ưu thế về bãi đỗ xe và khả năng tiếp cận thuận lợi (Ảnh: Huân Trần).
Ngược lại, các khu đô thị mới như Thủ Thiêm hay Phú Mỹ Hưng có những không gian đủ rộng rãi cho nhu cầu đậu xe, đáp ứng tốt nhu cầu của hộ gia đình nhưng lại thiếu các hoạt động hấp dẫn, thu hút sự tham gia của người dân và du khách.
Điều này khiến thành phố chưa hình thành được “chuỗi thời gian cuối tuần” hoàn chỉnh, nơi các hoạt động diễn ra liên tục từ sáng đến tối, kết nối giữa các khu vực và nhóm khách hàng khác nhau.
“Chỉ khi chuỗi thời gian được nối liền, tổng thời gian lưu trú và mức chi tiêu mới có thể tăng lên đáng kể”, TS Đoan nhận định.
Trên cơ sở đó, các chuyên gia cho rằng, TPHCM cần chuyển từ tư duy phát triển điểm đến đơn lẻ sang xây dựng “hệ sinh thái cuối tuần” đa cực. Trong đó, mỗi khu vực được định vị với chức năng riêng, từ không gian công cộng ban ngày đến các hoạt động văn hóa, ẩm thực và giải trí ban đêm.
Bên cạnh đó, chính sách hạ tầng cần được điều chỉnh linh hoạt hơn. Việc cho phép đậu xe theo khung giờ cuối tuần, tận dụng vỉa hè hoặc một số tuyến đường phù hợp có thể trở thành công cụ điều tiết dòng khách. Đồng thời, cần phát triển các không gian công cộng thân thiện với gia đình như công viên ven sông, khu vui chơi ngoài trời, chợ đêm tích hợp.
“Một yếu tố quan trọng khác là xây dựng hệ thống dữ liệu về kinh tế cuối tuần, bao gồm lưu lượng khách, mức sử dụng bãi đỗ xe và doanh thu dịch vụ. Đây sẽ là cơ sở để thành phố điều chỉnh chính sách linh hoạt, thay vì chỉ phản ứng theo tình huống”, TS Nguyễn Lưu Bảo Đoan nêu đề xuất.
