Chiều 28/4, tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổ chức Hội thảo khoa học “Cơ sở lý luận và chính sách của Đảng và Nhà nước, kinh nghiệm trong nước và quốc tế với việc thích ứng với già hóa dân số”.
Phát biểu khai mạc, TS Vũ Thanh Mai, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, cho biết già hóa dân số đã trở thành xu thế nhân khẩu học toàn cầu.
Hội thảo diễn ra tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang (Ảnh: Minh Nhật).
Tại Việt Nam, từ năm 2011, tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên đã đạt trên 10% tổng dân số, đánh dấu việc nước ta chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số. Dự báo trong những thập niên tới, tỷ lệ người cao tuổi tiếp tục tăng nhanh, khiến Việt Nam chuyển từ giai đoạn “dân số vàng” sang “dân số già” trong thời gian tương đối ngắn.
Người cao tuổi tăng, bệnh mạn tính cũng tăng
Từ góc độ y tế, PGS.TS Đỗ Đình Tùng, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, cho rằng già hóa dân số không chỉ là vấn đề nhân khẩu học, mà là thách thức lớn đối với hệ thống chăm sóc sức khỏe.
Theo ông Tùng, trong thực tiễn khám chữa bệnh, số lượng người bệnh cao tuổi ngày càng gia tăng. Nhóm bệnh nhân này thường có đặc điểm bệnh lý phức tạp, nhiều bệnh mạn tính cùng tồn tại và nhu cầu chăm sóc y tế dài hạn ngày càng lớn.
PGS.TS Đỗ Đình Tùng, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Đức Giang (Ảnh: Minh Nhật).
Thực tế đó đặt ra yêu cầu phải phát triển hệ thống chăm sóc sức khỏe người cao tuổi một cách toàn diện, từ dự phòng, khám chữa bệnh đến phục hồi chức năng và chăm sóc dài hạn.
Đồng thời, ngành y tế cần tăng cường đào tạo nhân lực chuyên ngành lão khoa, phát triển mô hình chăm sóc cộng đồng và ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý, điều trị.
PGS Tùng cho biết, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang đề xuất mô hình phối hợp giữa bệnh viện và các xã, phường trong chăm sóc y tế cho người cao tuổi.
Theo đó, việc kết nối giữa bệnh viện, y tế cơ sở và chính quyền địa phương như phường Việt Hưng, Long Biên, Bồ Đề cùng các xã lân cận được xem là giải pháp quan trọng để chăm sóc người cao tuổi ngay tại cộng đồng.
Hà Nội quản lý sức khỏe hơn 95% người cao tuổi
Theo ông Đinh Hồng Phong, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, trong những năm qua, Hà Nội đã triển khai nhiều chương trình, giải pháp phù hợp với đặc thù đô thị nhằm thích ứng với già hóa dân số.
Hiện công tác thăm khám và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trên địa bàn thành phố được quan tâm hơn. Hà Nội bảo đảm 100% người cao tuổi mắc bệnh được khám và điều trị; tỷ lệ người cao tuổi được lập hồ sơ theo dõi, quản lý sức khỏe đạt trên 95%.
TS Vũ Thanh Mai và lãnh đạo bệnh viện thăm hỏi người cao tuổi đang điều trị tại viện (Ảnh: Minh Nhật).
Lãnh đạo Sở Y tế Hà Nội cho rằng già hóa dân số là xu thế tất yếu, vừa mở ra cơ hội, vừa đặt ra thách thức lớn với hệ thống y tế và toàn xã hội. Trước biến động nhanh trong cơ cấu dân số, Hà Nội đề xuất hoàn thiện khung chính sách theo hướng tích hợp liên ngành, gắn kết y tế, an sinh xã hội và phát triển kinh tế.
Bên cạnh đó, thành phố định hướng đổi mới quản lý dựa trên dữ liệu, tăng cường ứng dụng công nghệ số trong theo dõi, quản lý sức khỏe người cao tuổi và điều hành hệ thống dịch vụ. Mạng lưới chăm sóc người cao tuổi cũng cần phát triển đa dạng hơn, trong đó chăm sóc tại cộng đồng và tại nhà là nền tảng, kết hợp với các cơ sở chăm sóc chuyên nghiệp.
Chuyển từ ứng phó sang chủ động thích ứng
Tại hội thảo, các đại biểu cho rằng già hóa dân số cần được nhìn nhận theo hướng phát triển bền vững. Người cao tuổi không chỉ là nhóm thụ hưởng chính sách, mà còn là nguồn lực xã hội nếu có cơ chế phù hợp để phát huy kinh nghiệm, tri thức và khả năng tham gia các hoạt động cộng đồng.
Một trong những yêu cầu quan trọng là phân tích tác động của già hóa dân số đối với an sinh xã hội, tài chính công, thị trường lao động và tăng trưởng kinh tế. Từ đó, đề xuất giải pháp bảo đảm tính bền vững của hệ thống bảo hiểm xã hội, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và duy trì động lực tăng trưởng trong dài hạn.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh việc nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế từ những quốc gia đã bước vào giai đoạn già hóa sâu, cũng như các mô hình từ UNFPA, WHO, HelpAge để vận dụng phù hợp với điều kiện Việt Nam.
Kết luận tại hội thảo, đại diện Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho rằng già hóa dân số là xu thế toàn cầu, tác động sâu rộng đến mỗi quốc gia. Với Việt Nam, vấn đề này cần được tiếp cận không chỉ dưới góc độ dân số, mà còn là bài toán kinh tế, xã hội, văn hóa và phát triển bền vững.
Thay vì bị động ứng phó, Việt Nam cần chủ động thích ứng, hoàn thiện chính sách và xây dựng hệ thống chăm sóc phù hợp để người cao tuổi được sống khỏe, sống an toàn và tiếp tục đóng góp cho xã hội.
