Doanh nghiệp ứng dụng AI: Đừng chỉ dùng công nghệ thay thế nhân viên

Cụ thể, nhiều chủ doanh nghiệp học hết khóa AI này đến khóa khác mà không biết ứng dụng như thế nào. Trong khi đó, có những chủ doanh nghiệp tiếp cận theo hướng xem có thể ứng dụng AI để thay thế cho nhân viên như thế nào, sa thải được bao nhiêu người, tiết kiệm được bao nhiêu tiền lương. Một lượng lớn doanh nghiệp vẫn chưa có chiến lược rõ ràng trong tiếp cận AI.

Ông Thành cho rằng, ở quy mô nhỏ, doanh nghiệp không nên quá bận tâm vào việc sáng tạo ra mô hình AI hay khai thác dữ liệu, vì những việc này đòi hỏi rất nhiều nguồn lực. Trước mắt nên tập trung vào khai thác, ứng dụng công cụ AI. Và thay vì tiếp cận theo hướng dùng AI thay thế nhân viên, doanh nghiệp nên thực sự quan tâm người lao động đã có kỹ năng làm chủ AI hay chưa, nếu chưa thì có chiến lược để giúp họ làm chủ AI, thích nghi được với sự phát triển của công nghệ.

Ngoài ra, doanh nghiệp cần thấy nhân lực của mình không chỉ là người lao động cơ hữu, mà còn là khách hàng, là xã hội. Nếu doanh nghiệp có phương pháp giúp chính khách hàng biết sử dụng AI, họ sẽ trở thành những người xây dựng các kênh kinh doanh, kênh giới thiệu sản phẩm. Họ có thể trở thành “đại sứ số” của doanh nghiệp, hợp tác cùng doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ hơn, phát triển những thị trường rộng hơn, có thể là thị trường nước ngoài – bởi AI giúp người dùng vượt qua rào cản ngôn ngữ một cách dễ dàng.

Nếu người lãnh đạo nhận thức được việc phải kích hoạt tư duy của bộ máy nhân sự với AI thì có thể gia tăng sức mạnh của nguồn nhân lực lên rất nhiều lần. Còn nếu lãnh đạo chỉ suy nghĩ về ứng dụng AI cho doanh nghiệp, rồi học kỹ năng sử dụng AI, thì theo nhận xét của ông Thành, đây vẫn là tư duy tuyến tính, không giúp cho doanh nghiệp có nhiều sức mạnh.

“Khi mỗi người trong doanh nghiệp biết khai thác AI, biết sáng tạo ra cách làm mới trong chính công việc hằng ngày của mình với AI, thì đấy mới là tư duy bùng nổ” – ông Thành nêu quan điểm tại buổi phỏng vấn podcast do báo Dân trí tổ chức có sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – VietinBank.

Trong công cuộc chuyển đổi số hiện nay, có doanh nghiệp vẫn đang cố gắng số hóa thông tin, biến thông tin thành dạng lưu trữ được trên máy tính, tìm kiếm, sắp xếp, khai thác phục vụ quản trị hoặc nhiều mục đích khác. Nhưng cũng có doanh nghiệp đã thực hiện quá trình số hóa, dùng các phần mềm trên máy chủ, máy tính cá nhân để vận hành doanh nghiệp – những doanh nghiệp này đã nắm trong tay khối dữ liệu đủ tốt và bắt đầu tiến sang quá trình sử dụng AI để khai thác kho dữ liệu, tìm ra cách thức làm mới.

Phong trào “Bình dân học AI” đề xuất mô hình “xăng – xe – tài xế”. Trong đó, xăng là dữ liệu, là tài nguyên vốn được ví von: dữ liệu là dầu mỏ mới, là nguồn “xăng” mới (data is the new oil). Xe chính là các hệ thống AI, các hệ thống hạ tầng tính toán, siêu điện toán – những “cỗ xe” mới, được nâng cấp liên tục và có thể sử dụng dễ dàng thông qua nhiều hệ thống trên Internet. Còn tài xế chính là nguồn nhân lực, những người sử dụng AI, biết sử dụng xăng, biết điều khiển những “cỗ xe” mới trong ngành nghề, lĩnh vực của mình.

Mối quan tâm của doanh nghiệp trải đều đối với cả “xăng – xe – tài xế”, tuy nhiên, tùy nguồn lực mà doanh nghiệp có cách ứng xử khác nhau. Nếu cộng đồng khởi nghiệp, doanh nghiệp ở các nước như Mỹ, Trung Quốc quan tâm nhiều đến dữ liệu, đến việc tạo ra các mô hình AI thì phần lớn doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, mới chỉ đủ sức quan tâm đến nguồn nhân lực sử dụng AI và ứng dụng AI.

Nhìn chung, AI ngày nay có thể thay thế con người ở nhiều loại công việc, nhất là những công việc văn phòng, công việc liên quan đến máy tính, ngồi trước màn hình. Do đó, một người nếu biết sử dụng và làm chủ AI sẽ có trong tay lực lượng lao động với sức mạnh tương đương hàng chục, hàng trăm người. Thậm chí, theo đánh giá của nhà sáng lập “Bình dân học AI”, mô hình “doanh nghiệp một người” sẽ phát triển, nhưng ông vẫn cho rằng, đây không phải là mô hình phổ quát trong xã hội. Mô hình phổ quát sẽ là doanh nghiệp tối ưu hoạt động dựa trên lực lượng nhân sự biết sử dụng sức mạnh của AI.