UAV đánh chặn của Ukraine (Ảnh: Reuters).
Chỉ riêng trong tháng này, Ukraine đã ký các thỏa thuận quốc phòng và UAV với Đức, Na Uy và Hà Lan, sau khi thiết lập các quan hệ đối tác an ninh dài hạn với Ả rập Xê út, Qatar và UAE vào cuối tháng 3.
Trong những tuần gần đây, ông Zelensky cũng đã đạt được các thỏa thuận hợp tác an ninh với Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, đồng thời ký kết các thỏa thuận với Azerbaijan về quốc phòng và năng lượng.
Theo các nhà phân tích, cuộc chiến với Iran đã cho thấy UAV giữ vai trò trung tâm trong tác chiến hiện đại, đồng thời mang lại cho ông Zelensky một “quân bài” ngoại giao vào thời điểm sự hỗ trợ của Mỹ đối với Kiev trở nên kém chắc chắn.
Từ khi xung đột bùng nổ, Ukraine đã phát triển các phương thức chi phí thấp nhưng hiệu quả cao để đối phó UAV, thay vì chỉ dựa vào các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại và đắt đỏ như Patriot của Mỹ, vốn cũng được Washington triển khai tại khu vực Vùng Vịnh.
Ukraine cũng đã phát triển năng lực UAV tấn công tầm xa. Orysia Lutsevych, người đứng đầu Diễn đàn Ukraine tại Chatham House (Anh), nhận định: “Ông Zelensky đang nỗ lực chứng minh Ukraine có giá trị chứ không phải là bên gây ra gánh nặng, và rằng nước này có câu trả lời cho sự thay đổi của hoạt động tác chiến hiện đại. Giờ đây Ukraine cần tổ chức lại để thực sự cung cấp được những gì họ đã hứa".
Theo các chuyên gia, việc Ukraine kiểm soát xuất khẩu đang cản trở các thỏa thuận mà họ đã ký trong thời gian qua. Các nhà sản xuất UAV Ukraine cho biết họ còn dư năng lực sản xuất đáng kể, nhưng chính phủ mới chỉ cấp một số ít giấy phép xuất khẩu quốc phòng.
Ukraine đã bắt đầu sản xuất UAV ở nước ngoài, bao gồm tại Đức và Anh, nhưng sản lượng này chủ yếu phục vụ nhu cầu quân sự trong nước.
“Điểm nghẽn ở Ukraine là kiểm soát xuất khẩu, về cơ bản là một lệnh cấm xuất khẩu”, bà Lutsevych nói, đồng thời cho rằng Kiev cần tinh giản quy định và cân bằng giữa nhu cầu chiến sự và xuất khẩu.
Một thách thức khác là thành công của Ukraine chủ yếu đến từ việc phát triển các hệ thống hiệu quả, như mạng lưới phòng thủ nhiều lớp gồm UAV đánh chặn, súng máy và thiết bị gây nhiễu, hơn là công nghệ tiên tiến hàng đầu.
Hệ thống phòng không chi phí thấp của Ukraine phụ thuộc nhiều vào kỹ năng của người vận hành UAV đánh chặn, theo Fabian Hoffmann từ Trường Đại học Quốc phòng Na Uy.
Cách tiếp cận này rất hiệu quả với UAV cánh quạt như Geran-2 của Nga, nhưng sự xuất hiện dần của các UAV phản lực có thể bay tới 400km/h đang khiến con người khó theo kịp.
“Ukraine đang chuyển sang UAV đánh chặn tự động, nhưng đến nay người vận hành vẫn đảm nhận phần lớn công việc”, ông Hoffmann nói, đồng thời lưu ý các công ty châu Âu như Tytan (Đức) và Frankenburg (Estonia) đang phát triển hệ thống tự động có thể làm suy giảm lợi thế của Ukraine.
Các chuyên gia cho rằng xuất khẩu quốc phòng sẽ mang lại lợi ích kinh tế đáng kể. Hiện có khoảng 400.000 người làm việc trong ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine.
Ông Zelensky kỳ vọng “ngoại giao UAV” sẽ giúp đảm bảo các thỏa thuận cung cấp năng lượng với các nước Trung Đông và mở rộng thị trường cho nông sản Ukraine.
